Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν καταγράφουν απλώς μια στιγμή. Την αιχμαλωτίζουν τόσο καλά, ώστε μετά αρχίζουν να λένε μια ιστορία μεγαλύτερη από την πραγματικότητα.
Μία από αυτές είναι η διάσημη φωτογραφία της Κέιτ Μος έξω από το Donmar Warehouse στο Λονδίνο, το 2007: μαύρο φόρεμα, γυμνό πόδι, σώμα σε κίνηση, μαλλιά που πέφτουν στο πρόσωπο, η αίσθηση μιας γυναίκας που βγαίνει από μια πόρτα σαν να έχει μόλις ξεφύγει από τη δική της μυθολογία.
Για χρόνια, η εικόνα διαβάστηκε μέσα από το λεξιλόγιο των βρετανικών ταμπλόιντ: “party girl Kate”, νύχτα, παρακμή, υπερβολή, διάσημη γυναίκα στα όρια. Μόνο που, σύμφωνα με τον φωτογράφο Γκρεγκ Μπρέναν, ο οποίος την τράβηξε, η πραγματικότητα ήταν πολύ λιγότερο σκανδαλώδης και πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Ήταν 6.30 το απόγευμα.
Ο Μπρέναν θυμήθηκε τη σκηνή με αφορμή το βιβλίο του The Big Shot: Photographs by Greg Brennan. Εκείνο το βράδυ είχε αναλάβει να καλύψει το πάρτι γενεθλίων της Μος στο Dorchester. Στη συνέχεια ενημερώθηκε ότι η Μος βρισκόταν στο Donmar Warehouse, όπου παρακολουθούσε απογευματινή παράσταση με τον Ρις Ίφανς, και του ζητήθηκε να πάει εκεί για να τη φωτογραφίσει πριν φτάσει στο πάρτι.
Όταν έφτασε, η μπροστινή είσοδος ήταν ήδη περικυκλωμένη. Σύμφωνα με τον ίδιο, έξω από το θέατρο υπήρχαν περίπου 200 με 250 άνθρωποι: φωτογράφοι, τηλεοπτικά συνεργεία, θαυμαστές. Η πιθανότητα να τραβήξει μια καθαρή εικόνα από εκεί ήταν σχεδόν μηδενική.
Έτσι, αποφάσισε να επιστρέψει στο πάρτι. Περνώντας όμως από την πίσω πόρτα του θεάτρου, θυμήθηκε ότι είχε φωτογραφίσει τη Νικόλ Κίντμαν να βγαίνει από εκεί όταν έπαιζε στο The Blue Room το 1998. Η πόρτα ήταν ανοιχτή. Και η Κέιτ Μος καθόταν στις σκάλες.
Δίπλα της βρισκόταν ο Πιτ Ντόχερτι, σύντροφός της τότε. Η Μος είδε τον Μπρέναν, τον αναγνώρισε, γιατί την είχε φωτογραφίσει αρκετές φορές μέσα στα χρόνια, και δεν αντέδρασε. Εκείνος άρχισε να τραβά.
Όταν εκείνη βγήκε, ο Μπρέναν της άνοιξε την πόρτα του αυτοκινήτου. Την ίδια στιγμή, οι υπόλοιποι φωτογράφοι άρχισαν να καταλαβαίνουν τι συνέβαινε και έτρεξαν προς το σημείο. Ο ίδιος τους περιγράφει σαν «καλπασμό αλόγων», 200 άνδρες να στρίβουν τη γωνία με την αίσθηση ότι τους είχαν ξεγελάσει. Η Μος, όμως, είχε ήδη μπει στο αυτοκίνητο και έφυγε για το πάρτι χωρίς να την ακολουθήσει κανείς.
Ο Μπρέναν δεν πήγε καν στο Dorchester. Άφησε τους υπόλοιπους να καλύψουν το πάρτι, επέστρεψε σπίτι του στις 7.30, διάλεξε έξι εικόνες, τις έστειλε στις εφημερίδες και πήγε για ύπνο. Το επόμενο πρωί είδε τη φωτογραφία του σε σχεδόν όλα τα πρωτοσέλιδα.
Εκείνη την εποχή, η Κέιτ Μος βρισκόταν στο απόλυτο κέντρο της βρετανικής κουλτούρας των celebrities. Ό,τι έκανε μπορούσε να γίνει εξώφυλλο. Η εικόνα της ως “party girl” τροφοδοτούσε ασταμάτητα τα ταμπλόιντ, τα οποία αναζητούσαν σε κάθε της εμφάνιση το ίχνος μιας νύχτας που είχε ξεφύγει.
Ο Μπρέναν επιμένει ότι αυτή η ανάγνωση δεν είχε σχέση με την πραγματικότητα της συγκεκριμένης εικόνας. Δεν ήταν ξημερώματα. Δεν ήταν μια φωτογραφία μιας γυναίκας που «έβγαινε παραπατώντας» από κάποιο κλαμπ. Ήταν νωρίς το απόγευμα, πριν από το πάρτι της, σε μια έξοδο από θέατρο. Αν η Μος πράγματι έπεφτε έξω από μια πόρτα μεθυσμένη, λέει ο ίδιος, δεν θα ήταν καν μια εικόνα που θα ήθελε ιδιαίτερα να τραβήξει. Ο ίδιος προτιμά, όπως λέει, τη λαμπερή Κέιτ.
Ίσως γι’ αυτό η φωτογραφία άντεξε. Όχι επειδή επιβεβαιώνει απλώς τη μυθολογία της παρακμής, αλλά επειδή είναι πολύ πιο αμφίσημη. Έχει την κίνηση της διαφυγής, την τυχαιότητα του παπαράτσι, αλλά και κάτι σχεδόν σκηνοθετημένο. Ένας φωτογράφος της Vogue, όπως θυμάται ο Μπρέναν, προσπάθησε κάποτε να την αναδημιουργήσει σε στούντιο και δεν μπόρεσε. Τη χαρακτήρισε «κάτι ανάμεσα σε μπαλαρίνα και Τζάνις Τζόπλιν».
Ο χαρακτηρισμός εξηγεί πολλά. Η φωτογραφία δεν είναι απλώς μια εικόνα της Κέιτ Μος ως celebrity. Είναι ένα στιγμιότυπο όπου το μοντέλο μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στην κομψότητα και την εξάντληση, στη μόδα και στο ροκ χάος, στην τυχαία έξοδο από μια πόρτα και στη γέννηση ενός μύθου. Έχει, όπως λέει και ο ίδιος ο φωτογράφος, κάτι από έκπτωτο άγγελο.
Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό μάθημα της εικόνας. Τα ταμπλόιντ ήθελαν να δουν μια ιστορία πτώσης. Το κοινό είδε κάτι πιο περίπλοκο: μια γυναίκα που εκείνη τη στιγμή ήταν ήδη εικόνα, ήδη σύμβολο, ήδη θρύλος των 00s. Η φωτογραφία δεν απέδειξε τίποτα για το πόσο είχε πιει ή τι νύχτα θα ακολουθούσε. Απέδειξε όμως πόσο έτοιμη ήταν η εποχή να μετατρέψει κάθε της κίνηση σε αφήγηση.
Με στοιχεία από Guardian.
