Η Κίνα φέρεται να έχει απευθύνει μήνυμα που διαβιβάστηκε μέσω διπλωματικών διαύλων στην Τεχεράνη, ζητώντας της να αξιοποιήσει την επιρροή της στους Χούθι της Υεμένης, ώστε να περιοριστεί η κλιμάκωση γύρω από την Ερυθρά Θάλασσα και το στρατηγικό στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Η κινεζική παρέμβαση, σύμφωνα με τρεις ιρανικές πηγές που επικαλείται το Reuters, ακολούθησε έκκληση της Σαουδικής Αραβίας προς το Πεκίνο, καθώς η προέλαση των Χούθι κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας αύξησε την έκθεση των σαουδαραβικών εξαγωγών πετρελαίου και της εμπορικής ναυσιπλοΐας σε νέους κινδύνους.
Η εξέλιξη αναδεικνύει τον διπλό ρόλο που επιχειρεί να παίξει το Πεκίνο στη Μέση Ανατολή. Δημόσια διατηρεί μια γενική γραμμή υπέρ της αυτοσυγκράτησης, του διαλόγου και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, ενώ παρασκηνιακά απευθύνεται απευθείας στο Ιράν, θεωρώντας ότι η Τεχεράνη διαθέτει διαύλους επιρροής προς την οργάνωση Ανσαραλάχ, δηλαδή τους Χούθι.
Η σαουδαραβική προσφυγή στο Πεκίνο
Το Ριάντ στράφηκε προς την Κίνα αφού οι επιχειρήσεις των Χούθι ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα και γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και -κατ’ επέκταση- με τον Ινδικό Ωκεανό. Για τη Σαουδική Αραβία, η απειλή δεν αφορά μόνο την περιφερειακή ασφάλεια, αλλά και τη δυνατότητα ασφαλούς μεταφοράς πετρελαίου και εμπορευμάτων από τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Η προσφυγή της Σαουδικής Αραβίας στο Πεκίνο έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Αντανακλά την εκτίμηση ότι η Κίνα, ως βασικός εμπορικός εταίρος και αγοραστής ιρανικής ενέργειας, μπορεί να έχει μεγαλύτερη δυνατότητα επικοινωνίας με την Τεχεράνη από άλλους περιφερειακούς ή δυτικούς δρώντες. Παράλληλα, δείχνει ότι το Ριάντ επιδιώκει να αξιοποιήσει την κινεζική σχέση με το Ιράν ως συμπληρωματικό διπλωματικό κανάλι, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο.
Οι κίνδυνοι για ενέργεια και ναυσιπλοΐα – Τα κινεζικά και διεθνή διακυβεύματα
Η πίεση προς το Ιράν δεν φαίνεται να απορρέει μόνο από τη σαουδαραβική ανησυχία. Η σταθερότητα στις ενεργειακές και εμπορικές αρτηρίες της Μέσης Ανατολής αποτελεί άμεσο κινεζικό συμφέρον: η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας και από την αδιάλειπτη λειτουργία των θαλάσσιων διαδρομών που συνδέουν τον Περσικό Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ασία. Γι’ αυτό το Πεκίνο θέλει να αποτρέψει περαιτέρω διάχυση της σύγκρουσης σε θαλάσσιες οδούς ζωτικής σημασίας για την οικονομία του.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, απαντώντας στο Reuters, δήλωσε ότι το Πεκίνο δεν επιθυμεί η περιφερειακή ένταση να επεκταθεί περαιτέρω στην Υεμένη και την Ερυθρά Θάλασσα. Κάλεσε σε σεβασμό της κυριαρχίας και της ασφάλειας όλων των χωρών, σε προστασία κρίσιμων υποδομών και σε επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου και διαπραγμάτευσης.
Ωστόσο, η παρέμβαση της Κίνας έχει σαφή όρια μέχρι στιγμής. Οι πηγές του Reuters αναφέρουν ότι Κινέζοι αξιωματούχοι δεν διατύπωσαν ρητές απειλές ούτε προανήγγειλαν οικονομικά αντίμετρα κατά της Τεχεράνης, εάν το Ιράν δεν παρέμβει προς τους Χούθι. Επίσης, δεν έχει γίνει γνωστό με ποιον ακριβώς τρόπο μεταφέρθηκε το μήνυμα ή αν τέθηκε επίσημα στις συνομιλίες του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Κινέζο ομόλογό του, Ουάνγκ Γι, στο Πεκίνο.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται, τουλάχιστον προς το παρόν, για τελεσίγραφο. Πρόκειται για διπλωματική πίεση που στηρίζεται στο βάρος της οικονομικής και πολιτικής σχέσης Πεκίνου–Τεχεράνης, χωρίς να έχει μετατραπεί σε δημόσια σύγκρουση ή σε απειλή κυρώσεων. Το αν η Τεχεράνη θα ανταποκριθεί παραμένει ασαφές.
το Πεκίνο δεν περιορίζεται πλέον σε εκκλήσεις αρχής για αποκλιμάκωση, αλλά δοκιμάζει πιο ενεργό παρασκηνιακό ρόλο σε μια κρίση όπου διακυβεύονται οι ενεργειακές του ροές. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα κριθεί από το κατά πόσο το Ιράν μπορεί -και επιλέγει- να επηρεάσει τους Χούθι και από το αν η Κίνα είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει πιο απτά οικονομικά ή διπλωματικά μέσα, εφόσον οι επιθέσεις και η αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα συνεχιστούν.
Με πληροφορίες από Reuters
