Ακόμη και καθώς οι θερμοκρασίες του καλοκαιριού ανεβαίνουν στα ύψη, η τάση της σάουνας γνωρίζει άνθηση, με ορισμένους χώρους να την προβάλλουν ως έναν τρόπο για να αντιμετωπίσει κανείς τους καύσωνες.
Ωστόσο, ενώ οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει σχετικά με την έντονη εφίδρωση σε συνθήκες καύσωνα, ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών εξετάζει εάν η «εξοικείωση του ανθρώπινου οργανισμού με τη ζέστη» θα μπορούσε να βοηθήσει τους ανθρώπους να προετοιμαστούν για τα κύματα καύσωνα.
Με τμήματα του Ηνωμένου Βασιλείου να βιώνουν τον τέταρτο καύσωνα της χρονιάς, η Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) έχει εκδώσει προειδοποιήσεις για την υγεία λόγω υψηλών θερμοκρασιών σε μεγάλο μέρος της Αγγλίας. Οι προειδοποιήσεις έρχονται έπειτα από ένα πρωτοφανές καλοκαίρι, με τη δυτική Ευρώπη να καταγράφει τον θερμότερο Ιούνιο στην ιστορία των μετρήσεων.
Η Nicola Pegues, επικεφαλής λειτουργιών στη μη κερδοσκοπική οργάνωση Community Sauna Baths, δήλωσε ότι αρχικά οι κρατήσεις μειώθηκαν καθώς οι θερμοκρασίες αυξάνονταν. «Αλλά τώρα βλέπουμε τις κρατήσεις να επιστρέφουν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όλοι οι χώροι βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους και διαθέτουν σάουνες και πισίνες με κρύο νερό, επιτρέποντας στους ανθρώπους να εναλλάσσονται μεταξύ των δύο. «Στην πραγματικότητα, νιώθεις πραγματική ανακούφιση από αυτό», είπε.
Ο καθηγητής Jari Laukkanen, καρδιολόγος στο Πανεπιστήμιο Ανατολικής Φινλανδίας, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει έρευνες για τα οφέλη της σάουνας στην υγεία, υποστηρίζει ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση στη ζέστη μπορεί να βοηθήσει σταδιακά το σώμα να προσαρμοστεί καλύτερα και να αντιμετωπίζει την υψηλή θερμοκρασία.
«Αυτό είναι ήδη καλά τεκμηριωμένο στην αθλητική φυσιολογία, όπου οι αθλητές χρησιμοποιούν σκόπιμα την επαναλαμβανόμενη έκθεση στη ζέστη για να βελτιώσουν την αντοχή τους πριν αγωνιστούν σε θερμά περιβάλλοντα», δήλωσε. «Πράγματι, παρόμοιες φυσιολογικές προσαρμογές μπορεί να συμβούν και με την παθητική έκθεση στη ζέστη, όπως η χρήση σάουνας ή η παραμονή σε ζεστό νερό».
Ο Laukkanen σημείωσε ότι οι προσαρμογές στη ζέστη περιλαμβάνουν την πιο έγκαιρη και αποτελεσματική εφίδρωση, τη βελτιωμένη ροή αίματος στο δέρμα, την αύξηση του όγκου του πλάσματος και τη μείωση της επιβάρυνσης του καρδιαγγειακού συστήματος κατά την επόμενη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες.
«Με άλλα λόγια, η τακτική έκθεση στη ζέστη μπορεί να βοηθήσει το σώμα να ρυθμίζει πιο αποτελεσματικά τη θερμοκρασία του», είπε.
Η δρ Jessica Mee, από το Πανεπιστήμιο του Γουόρτσεστερ, ανέφερε ότι η συστηματική έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες αλλάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αισθάνονται τη ζέστη και συμπεριφέρονται.
«Οι άνθρωποι που έχουν συνηθίσει τη ζέστη ρυθμίζουν καλύτερα τον ρυθμό των δραστηριοτήτων τους, ενυδατώνονται πιο σταθερά και αναγνωρίζουν νωρίτερα τα προειδοποιητικά σημάδια του οργανισμού τους», δήλωσε.
Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν τη σάουνα
Ωστόσο, η προσαρμογή στη ζέστη μπορεί να μην ωφελεί όλους τους ανθρώπους στον ίδιο βαθμό. «Οι προσαρμογές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα του οργανισμού να αυξάνει την εφίδρωση και τη ροή αίματος στο δέρμα», δήλωσε η δρ Heather Massey, ειδικός σε ακραία περιβάλλοντα και φυσιολογία στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ.
Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για την ασφάλεια σχετικά με τη χρήση σάουνας και τα ζεστά μπάνια σε ανθρώπους που πάσχουν από οξεία ασθένεια ή πυρετό, έχουν ασταθή στηθάγχη, πρόσφατο έμφραγμα ή ανεξέλεγκτα χαμηλή αρτηριακή πίεση. Ο Laukkanen σημείωσε ότι αυτά τα άτομα θα πρέπει να αποφεύγουν τέτοιου είδους έκθεση μέχρι να αξιολογηθούν ή να λάβουν θεραπεία από γιατρό.
Οι ειδικοί προσθέτουν ότι η εξοικείωση με τη ζέστη συνήθως απαιτεί έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες για 40 έως 60 λεπτά την ημέρα, για τουλάχιστον τέσσερις έως έξι ημέρες, ενώ τα οφέλη διαρκούν περίπου μία εβδομάδα — αν και η μεγαλύτερη διάρκεια εκπαίδευσης οδηγεί σε πιο μακροχρόνια αποτελέσματα.
Ωστόσο, παρότι ορισμένες σάουνες ήδη διαφημίζονται ως μια απρόσμενη λύση απέναντι στους καύσωνες, το αν αποτελούν καλή ιδέα κατά τη διάρκεια ενός κύματος καύσωνα εξαρτάται από τις συνθήκες — όπως η φυσική κατάσταση του ατόμου και το επίπεδο παρακολούθησης.
Άλλο προσαρμογή, άλλο προστασία από τη ζέστη
Ο Laukkanen τόνισε ότι η προσαρμογή στη ζέστη δεν είναι το ίδιο με την προστασία από τη ζέστη. «Υπάρχουν σήμερα περιορισμένα στοιχεία ότι η χρήση σάουνας κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα προστατεύει από ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη ή άλλες επιπλοκές», είπε.
«Τα οφέλη πιθανότατα σχετίζονται περισσότερο με τη μακροπρόθεσμη προσαρμογή μέσω της τακτικής έκθεσης στη ζέστη και όχι με τη χρήση της σάουνας ως άμεση θεραπεία κατά τη διάρκεια πολύ θερμών ημερών».
Η Mee δήλωσε: «Η προσαρμογή στη ζέστη είναι μια στρατηγική προετοιμασίας για τους πιο ήπιους μήνες, όχι μια στρατηγική αντιμετώπισης για την πιο ζεστή ημέρα του χρόνου».
Η ίδια εξήγησε ότι ένα πρόβλημα σε μια πολύ ζεστή ημέρα είναι πως δεν υπάρχει ουσιαστικός χρόνος αποκατάστασης όταν κάποιος χρησιμοποιεί σάουνα ή κάνει ζεστό μπάνιο.
«Προσθέτεις μία ακόμη θερμική πρόκληση πάνω σε μια άλλη, σε ένα σώμα που πιθανότατα ήδη αντιμετωπίζει αρκετές συνεχόμενες νύχτες κακού ύπνου, κάποιο βαθμό αφυδάτωσης και συσσωρευμένη καρδιαγγειακή επιβάρυνση», ανέφερε. «Αυτό ακριβώς είναι το προφίλ στο οποίο αναπτύσσονται οι ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη».
Ένα ακόμη ζήτημα, σύμφωνα με τη Mee, είναι ότι οι μελέτες πραγματοποιήθηκαν σε ελεγχόμενα εργαστηριακά περιβάλλοντα, όπου η θερμοκρασία παρακολουθούνταν, ο χρόνος έκθεσης ήταν ελεγχόμενος και υπήρχε πάντα κάποιος παρών.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο ασφαλές ή αποτελεσματικό είναι αυτό όταν μεταφέρεται σε ανθρώπους που κάνουν [ζεστά μπάνια] χωρίς επίβλεψη στο σπίτι», είπε, προσθέτοντας ότι ο πιο άμεσος κίνδυνος είναι η λιποθυμία.
Ο Laukkanen προτρέπει τους πολίτες να ακολουθούν τις οδηγίες των υγειονομικών αρχών κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα.
«Η τακτική έκθεση στη ζέστη δεν αντικαθιστά την καλή ενυδάτωση, την αποφυγή έντονης δραστηριότητας κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας και τη φροντίδα των ευάλωτων ανθρώπων», δήλωσε. «Αυτά παραμένουν τα σημαντικότερα μέτρα προστασίας».
Με πληροφορίες από Guardian
