Περίπου 200 άνθρωποι που είχαν πληρώσει έως και 440.000 δολάρια για να περάσουν τα χρόνια της συνταξιοδότησής τους ταξιδεύοντας με ένα κρουαζιερόπλοιο αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν στην Καμπότζη, όταν η εταιρεία που το διαχειρίζεται ανακοίνωσε ότι δεν έχει πλέον τα χρήματα για να συνεχίσει τα δρομολόγια.
Το πλοίο, με το όνομα Odyssey, είχε ξεκινήσει από τη Βόρεια Ιρλανδία το 2024, προσφέροντας κάτι ασυνήθιστο: τη δυνατότητα να ζήσει κανείς μόνιμα σε ένα κρουαζιερόπλοιο, το οποίο θα ταξίδευε διαρκώς σε διαφορετικούς προορισμούς. Αντί να αγοράσουν ένα σπίτι για τα γεράματά τους, οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να πληρώσουν για μια καμπίνα και να περάσουν εκεί το υπόλοιπο της ζωής τους, γυρίζοντας τον κόσμο.
Το σχέδιο κατέρρευσε αυτή την εβδομάδα. Οι επιβάτες αποβιβάστηκαν στη Σιχανούκβιλ, μια παραθαλάσσια πόλη της Καμπότζης που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει γνωστή για τα οργανωμένα κυκλώματα διαδικτυακής απάτης, τα καζίνο και το ξέπλυμα χρήματος.
«Είχαμε πληρώσει για να μείνουμε στο πλοίο για πάντα και ανυπομονούσαμε να γυρίσουμε τον κόσμο. Αντί γι’ αυτό, ξεμείναμε στο επίκεντρο των διαδικτυακών απατών», δήλωσε στους Financial Times ο 67χρονος Ράντι Κάσινγχαμ.
Πούλησαν το σπίτι τους για να ζήσουν στη θάλασσα
Ο Ράντι και η 72χρονη σύζυγός του, Κιτ, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα των ανθρώπων που εμπιστεύτηκαν το εγχείρημα. Πούλησαν το σπίτι τους στο Κολοράντο, μαζί με τη μεγάλη έκταση γης που το περιέβαλλε, για να χρηματοδοτήσουν μια διαφορετική ζωή μετά τη συνταξιοδότησή τους.
Έδωσαν 370.000 δολάρια για την καμπίνα τους στο Odyssey και συμφώνησαν να πληρώνουν επιπλέον 8.000 δολάρια τον μήνα για τα έξοδα διαμονής και λειτουργίας του πλοίου. Αργότερα, αγόρασαν μετοχές της εταιρείας και εξασφάλισαν μείωση της μηνιαίας χρέωσης κατά 2.000 δολάρια.
Η αμερικανική Villa Vie Residences, που βρισκόταν πίσω από το πρόγραμμα, ζητούσε από τους ενδιαφερομένους 120.000 έως 440.000 δολάρια για να αποκτήσουν καμπίνα. Παράλληλα, οι επιβάτες κατέβαλλαν μηνιαία ποσά από 3.500 έως 11.000 δολάρια, ανάλογα με τη συμφωνία τους.
Δεν επρόκειτο, δηλαδή, για μια συνηθισμένη κρουαζιέρα με ημερομηνία επιστροφής. Οι συμμετέχοντες μετακόμιζαν ουσιαστικά στο πλοίο, ελπίζοντας ότι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να ταξιδεύουν για όσο καιρό ήθελαν.
Οι περισσότεροι ήταν Αμερικανοί στα 60 και στα 70 τους, ανάμεσά τους συνταξιούχοι πυροσβέστες, αστυνομικοί, πρώην εργαζόμενοι στον χρηματοοικονομικό κλάδο και συγγραφείς.
Η ζωή στο Odyssey περιλάμβανε πισίνα, επιτραπέζια παιχνίδια, προβολές ταινιών, διαλέξεις και ερασιτεχνικές θεατρικές παραστάσεις. Όταν το πλοίο έδενε σε κάποιο λιμάνι, οι επιβάτες είχαν την ευκαιρία να εξερευνήσουν έναν καινούργιο τόπο.
Τα προβλήματα άρχισαν πριν καν ξεκινήσει το ταξίδι
Η πρώτη μεγάλη απογοήτευση ήρθε το 2024, όταν οι επιβάτες συγκεντρώθηκαν στο Μπέλφαστ για την αναχώρηση, αλλά αναγκάστηκαν να περιμένουν μήνες μέχρι να ολοκληρωθούν οι επισκευές του πλοίου, το οποίο ήταν ήδη 30 ετών.
Παρά την καθυστέρηση, αρκετοί θυμούνται ευχάριστα εκείνη την περίοδο.
«Όλοι μας αναγνώριζαν όταν πηγαίναμε στις παμπ. Μας φώναζαν “οι άνθρωποι του πλοίου”», αφηγήθηκε η Κιτ Κάσινγχαμ. «Ήταν πολύ καλύτερα από εδώ».
Όταν το Odyssey απέπλευσε, τα προβλήματα συνεχίστηκαν. Οι επιβάτες ανέφεραν συχνές βλάβες, προβλήματα στη θέρμανση και στον κλιματισμό, κακή σύνδεση στο διαδίκτυο και ακυρώσεις προγραμματισμένων στάσεων.
Τους τελευταίους τρεις μήνες δεν λειτουργούσε ούτε η τηλεόραση του πλοίου, με τους επιβάτες να προσπαθούν να παρακολουθήσουν προγράμματα μέσω της ασταθούς σύνδεσης στο ίντερνετ.
Παράλληλα, άρχισαν να πληθαίνουν οι απαιτήσεις της εταιρείας για περισσότερα χρήματα.
Ο 68χρονος Πολ Μοντόγια, πρώην επιχειρηματίας από το Γουαϊόμινγκ, θυμάται ότι η Villa Vie πρότεινε στους επιβάτες να πληρώσουν μεγάλα ποσά προκαταβολικά, με αντάλλαγμα χαμηλότερες μηνιαίες χρεώσεις.
«Τότε ήταν που αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά», είπε στους Financial Times.
Κατά την εκτίμησή του, η εταιρεία προσπαθούσε να εξασφαλίσει άμεσα χρήματα για τα λειτουργικά της έξοδα, θυσιάζοντας όμως έσοδα που θα χρειαζόταν τους επόμενους μήνες.
Οι επιβάτες πλήρωναν ακόμη και για τα καύσιμα
Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν απότομα εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τη Villa Vie, το μηνιαίο κόστος καυσίμων, υπολογισμένο ανά καμπίνα, εκτοξεύτηκε από περίπου 1.800 δολάρια σε έως και 8.000 δολάρια.
Η εταιρεία ζήτησε από τους επιβάτες να καταβάλλουν επιπλέον 2.000 δολάρια κάθε μήνα και προσπάθησε να προσελκύσει νέους επενδυτές, χωρίς αποτέλεσμα.
Στο μεταξύ, άλλαζε συνεχώς το δρομολόγιο του Odyssey για να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμων. Το πλοίο παρέμενε περισσότερο χρόνο στα λιμάνια και, σύμφωνα με τους επιβάτες, σταμάτησε τέσσερις φορές στη Σιγκαπούρη, όπου τα καύσιμα ήταν φθηνότερα.
Σε ορισμένες στάσεις, οι επιβάτες κλήθηκαν να συνεισφέρουν χιλιάδες δολάρια για να μπορέσει το ταξίδι να συνεχιστεί.
Κάποιοι έδωσαν ακόμη και χρήματα για να πληρωθεί το πλήρωμα, καθώς, σύμφωνα με τις καταγγελίες τους, μέλη του προσωπικού είχαν μείνει απλήρωτα για μήνες.
«Αυτό είναι που με σοκάρει περισσότερο», δήλωσε η 64χρονη Λιν Μοντόγια, σύζυγος του Πολ. «Ο πρώτος κανόνας στις επιχειρήσεις είναι να πληρώνεις πάντα τους εργαζομένους σου».
Η εταιρεία επιμένει ότι η αύξηση στις τιμές των καυσίμων την ανάγκασε να διακόψει την κρουαζιέρα. Ορισμένοι επιβάτες, ωστόσο, θεωρούν ότι το οικονομικό πρόβλημα υπήρχε πολύ νωρίτερα.
«Οι τιμές των καυσίμων δεν προκάλεσαν τα προβλήματα. Απλώς τα αποκάλυψαν», υποστηρίζει ο Πολ Φίσμαν, ένας ακόμη κάτοικος του πλοίου.
Από την κρουαζιέρα χωρίς τέλος σε ένα ξενοδοχείο της Καμπότζης
Η κατάληξη ήρθε αυτή την εβδομάδα στη Σιχανούκβιλ, όπου ο καπετάνιος ανακοίνωσε στους επιβάτες από τα μεγάφωνα ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν το Odyssey.
Το μέρος όπου βρέθηκαν δεν ήταν ακριβώς ο προορισμός που θα επέλεγε κανείς για τη συνταξιοδότησή του.
Η Σιχανούκβιλ υπήρξε κάποτε δημοφιλής παραθαλάσσιος προορισμός. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η πόλη έχει συνδεθεί με μεγάλα συγκροτήματα καζίνο και κυκλώματα που οργανώνουν διαδικτυακές απάτες.
Αυτή την εβδομάδα, το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) την κατέταξε ανάμεσα στα τέσσερα σημαντικότερα κέντρα οργανωμένου εγκλήματος της νοτιοανατολικής Ασίας. Σύμφωνα με την έκθεσή του, στην περιοχή δραστηριοποιούνται δίκτυα διαδικτυακής απάτης, εμπορίας ανθρώπων και ξεπλύματος χρήματος.
Περίπου το ένα τέταρτο των επιβατών του Odyssey μένει τώρα στο ξενοδοχείο Independence της πόλης, προσπαθώντας να αποφασίσει τι θα κάνει στη συνέχεια.
Ορισμένοι έχουν ήδη φύγει για την πρωτεύουσα Πνομ Πενχ, ώστε να επιστρέψουν αεροπορικώς στις χώρες τους. Άλλοι σκέφτονται να παραμείνουν στη νοτιοανατολική Ασία, όπου το κόστος ζωής είναι χαμηλότερο, όσο προσπαθούν να διαπιστώσουν αν μπορούν να πάρουν πίσω τα χρήματα που έδωσαν στην εταιρεία.
Η Villa Vie ανακοίνωσε ότι θα επιχειρήσει να αναδιαρθρώσει τις δραστηριότητές της και να εξασφαλίσει νέα χρηματοδότηση μέσα στις επόμενες 60 ημέρες, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί πως θα τα καταφέρει. Η εταιρεία δεν απάντησε στα ερωτήματα των Financial Times την Παρασκευή.
Για τον Ράντι και την Κιτ Κάσινγχαμ, η περιπέτεια έχει γίνει ακόμη δυσκολότερη, καθώς ο Ράντι έχει διαγνωστεί με καρκίνο.
«Μας ρωτούν αν ο καρκίνος μάς προκαλεί άγχος», λέει η Κιτ. «Αλλά αυτό δεν συγκρίνεται με όσα περάσαμε στο πλοίο».
Με πληροφορίες από Financial Times
