Η Ρουμανία προσφέρεται να καλύψει μέρος του κόστους για την παραμονή αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφός της, καθώς οι παραβιάσεις από ρωσικά drones εντείνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και η κυβέρνηση Τραμπ κινείται προς τον περιορισμό της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Νίκουσορ Νταν, δήλωσε ότι έχει προτείνει συγκεκριμένα μεγέθη για τον αριθμό των στρατιωτών και τον επιμερισμό του κόστους. «Θέλουμε περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα και ενισχυμένες δυνατότητες πλήγματος», ανέφερε.
Σύμφωνα με το γραφείο του, στη Ρουμανία υπηρετούν σήμερα 1.172 Αμερικανοί στρατιώτες, έναντι 1.700 προηγουμένως. Η ρουμανική πλευρά εξετάζει ποσό αντίστοιχο με εκείνο που έχει προτείνει η Πολωνία: 15.000 δολάρια ετησίως για κάθε Αμερικανό στρατιώτη που θα σταθμεύει στη σχεδιαζόμενη βάση «Φορτ Τραμπ».
Το πολωνικό πρότυπο
Ο Νταν παρουσίασε την πρότασή του στον Έλμπριτζ Κόλμπι, υφυπουργό Άμυνας των ΗΠΑ αρμόδιο για θέματα πολιτικής, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Πολωνία και τη Ρουμανία, τις δύο πολυπληθέστερες χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Ο Κόλμπι έχει ταχθεί υπέρ μιας «πιο περιορισμένης και στοχευμένης» αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας υπό τον Πιτ Χέγκσεθ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για σημαντική μείωση των δυνάμεων που διατηρούν οι ΗΠΑ στην ήπειρο.
Στην Πολωνία βρίσκονται περίπου 10.000 Αμερικανοί στρατιώτες, κατανεμημένοι σε περίπου δώδεκα εγκαταστάσεις. Η Βαρσοβία επιδιώκει τη δημιουργία μόνιμης βάσης με το όνομα του Ντόναλντ Τραμπ και έχει προσφερθεί να χρηματοδοτήσει την κατασκευή της, καθώς και να καταβάλλει ετησίως 15.000 δολάρια για κάθε στρατιώτη που θα υπηρετεί εκεί.
Μετά τη συνάντησή του με τον Χέγκσεθ την Τρίτη (10/11), ο Πολωνός υπουργός Άμυνας, Βουαντίσουαφ Κοσινιάκ-Κάμις, δήλωσε ότι ο Αμερικανός ομόλογός του τού είπε πως «όλα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση». Ο ίδιος ερμήνευσε τη δήλωση ως «πράσινο φως» του Πενταγώνου για τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής βάσης στην Πολωνία. Το Πεντάγωνο δεν απάντησε σε αίτημα των Financial Times για σχολιασμό.
Ανησυχία για τη Μαύρη Θάλασσα
Ο Ρουμάνος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η χώρα του ακολουθεί εξωτερική πολιτική «πολύ, πολύ παρόμοια» με εκείνη της Πολωνίας, η οποία τηρεί σκληρή στάση απέναντι στη Μόσχα.
«Κατανοούμε την απειλή της Ρωσίας και κατανοούμε πώς ο πόλεμος στην Ουκρανία απειλεί την ασφάλειά μας», δήλωσε.
Ο πόλεμος στη γειτονική Ουκρανία έχει άμεσες επιπτώσεις στη Ρουμανία: ρωσικά drones έχουν συντριβεί επανειλημμένα στο έδαφός της, ενώ εμπορικά πλοία έχουν δεχθεί πλήγματα ανοιχτά των ακτών της.
Ο Νταν εκτίμησε ότι η Ρωσία επιχειρεί να αλλάξει τη στάση των ευρωπαϊκών χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία. Πρόσθεσε ότι η βοήθεια που έλαβε η Ρουμανία μετά τις εισόδους drones στον εναέριο χώρο της έχει ενισχύσει την προστασία της και ότι επιδιώκει αντίστοιχη ενίσχυση στη Μαύρη Θάλασσα, με περισσότερο εξοπλισμό και καλύτερη προετοιμασία, χωρίς κλιμάκωση.
Οι βάσεις και τα όρια της αμερικανικής παρουσίας
Ο Ρουμάνος πρόεδρος επισήμανε τη στρατηγική σημασία που έχουν για τις ΗΠΑ η αεροπορική βάση Μιχαΐλ Κογκαλνίτσεανου, κοντά στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, και το λιμάνι της Κωνστάντζας.
Όπως ανέφερε, η Ρουμανία επέτρεψε στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν την αεροπορική βάση κατά τον φετινό πόλεμο των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, όταν άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έδωσαν άδεια χρήσης των εγκαταστάσεών τους.
Ωστόσο, ο Σάντου-Βαλεντίν Ματέιου, πρώην διοικητής του ρουμανικού ναυτικού και στρατιωτικός αναλυτής, διευκρίνισε ότι το αμερικανικό προσωπικό που βρίσκεται σήμερα στη χώρα υπηρετεί πρωτίστως για να διασφαλίζει τη λειτουργία των αμερικανικών βάσεων.
Εκτός από την αεροπορική βάση, οι ΗΠΑ διατηρούν προσωπικό και συστήματα αντιβαλλιστικής άμυνας στο Ντεβεσέλου, στη νότια Ρουμανία, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Σύμφωνα με τον Ματέιου, παραμένει ανοιχτό εάν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να αναπτύξει μάχιμες μονάδες στη χώρα.
Το δημοσιονομικό εμπόδιο
Η Ρουμανία αυξάνει σταδιακά τον αμυντικό της προϋπολογισμό, σύμφωνα με τον Νταν. Ωστόσο, το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα περιορίζει τις δυνατότητές της να προσεγγίσει το επίπεδο των πολωνικών στρατιωτικών δαπανών, οι οποίες βρίσκονται ήδη κοντά στο 5% του ΑΕΠ.
Το 5% αποτελεί στόχο που προώθησε ο Τραμπ και τον οποίο οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν συμφωνήσει να επιτύχουν έως το 2035.
Η προσέγγιση με την κυβέρνηση Τραμπ
Ο Νταν δήλωσε επίσης ότι οι σχέσεις με την αμερικανική κυβέρνηση έχουν βελτιωθεί σε σύγκριση με την περίοδο μετά τις προεδρικές εκλογές του 2024 στη Ρουμανία, οι οποίες ακυρώθηκαν εν μέσω καταγγελιών για ρωσική παρέμβαση.
Το 2025, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, είχε επικαλεστεί τη Ρουμανία ως παράδειγμα αυτού που χαρακτήριζε ευρωπαϊκή καταστολή δεξιών πολιτικών, υποστηρίζοντας ότι τα στοιχεία για ρωσική ανάμειξη ήταν σαθρά.
Ο Νταν, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος στην επανάληψη της ψηφοφορίας το 2025, υποβάθμισε τις αρχικές εντάσεις.
«Υπήρχε μια νέα κυβέρνηση στις ΗΠΑ, η οποία δεν είχε όλες τις πληροφορίες για τη διμερή συνεργασία μας. Πολύ σύντομα μετά, νομίζω ότι κατάλαβαν», είπε.
Με πληροφορίες από Financial Times
