Η Σαουδική Αραβία προετοιμάζει μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση κατά των Χούθι στην Υεμένη, από τη θάλασσα και ενδεχομένως και από την ξηρά, σύμφωνα με πηγές στη χώρα. Στόχος του Ριάντ είναι να διασφαλίσει τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της νότιας Ερυθράς Θάλασσας, τις οποίες απειλούν οι επιθέσεις και ο αποκλεισμός που ανακοίνωσαν οι αντάρτες.
Σαουδαραβικές δυνάμεις αποχωρούν από την ανατολική Υεμένη και, σύμφωνα με πηγές του Guardian, αναδιατάσσονται ενόψει πιθανής χερσαίας επίθεσης σε άλλο μέτωπο. Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να συγκροτήσει διεθνή ναυτική δύναμη για την προστασία των πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα και στο στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ.
Το σαουδαραβικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι 14 χώρες, μεταξύ των οποίων η Τουρκία, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, το Σουδάν και το Τζιμπουτί, υπέγραψαν κοινή δήλωση υπέρ μιας πολυεθνικής δύναμης θαλάσσιας άμυνας.
Οι Χούθι, οι οποίοι στηρίζονται από το Ιράν και ελέγχουν την πρωτεύουσα Σαναά, καθώς και μεγάλο μέρος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, ανακοίνωσαν στις 20 Ιουλίου αποκλεισμό των σαουδαραβικών πλοίων. Διαψεύδουν, πάντως, ότι σκοπεύουν να επιβάλουν τέλη διέλευσης σε όλα τα πλοία.
Η οργάνωση δηλώνει ότι θα άρει τον αποκλεισμό όταν η Σαουδική Αραβία τερματίσει, με τη σειρά της, τον αποκλεισμό της Υεμένης. Παρουσιάζει έτσι τη σύγκρουση ως διαμάχη για το μέλλον της χώρας και όχι ως άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν.
Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη
Η Σαουδική Αραβία παρενέβη στον εμφύλιο πόλεμο της Υεμένης το 2015, στηρίζοντας τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση απέναντι στους Χούθι. Τώρα έχει ζητήσει και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και την Ιταλία να συμμετάσχουν στον νέο συνασπισμό για την Ερυθρά Θάλασσα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη ναυτική αποστολή στην περιοχή, την «Ασπίδες», η οποία συνοδεύει εμπορικά πλοία και τα προστατεύει από επιθέσεις. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές αν οι Χούθι επιχειρούν να επιβάλουν γενικό αποκλεισμό στην Ερυθρά Θάλασσα ή αν στοχεύουν αποκλειστικά τη σαουδαραβική ναυσιπλοΐα.
Στις 25 Ιουλίου, οι αντάρτες ανακοίνωσαν ότι έπληξαν «ευαίσθητες» εγκαταστάσεις μεταφοράς πετρελαίου στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας. Πρόκειται για υποδομές που συνδέουν τα κοιτάσματα στα ανατολικά της χώρας με τον τερματικό σταθμό εξαγωγών στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η συγκεκριμένη διαδρομή έχει αποκτήσει ζωτική σημασία για το Ριάντ. Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, έως και το 80% των σαουδαραβικών εξαγωγών αργού πετρελαίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ. Με τη διέλευση από εκεί να έχει πλέον περιοριστεί, περισσότερο από το μισό σαουδαραβικό πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω αγωγών στα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας και κυρίως στη Γιανμπού.
Αν κλείσει και αυτή η δίοδος, η Σαουδική Αραβία θα δυσκολευτεί σοβαρά να εξάγει το πετρέλαιό της.
Πλήγματα σε Ιράκ και Σαουδική Αραβία
Την Τετάρτη, σαουδαραβικές επιδρομές στο Ιράκ σκότωσαν τουλάχιστον 20 ανθρώπους. Το Ριάντ δήλωσε ότι απάντησε σε επιθέσεις ιρακινών πολιτοφυλακών κατά πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι τα κοινά πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας έγιναν με τη συγκατάθεση της ιρακινής κυβέρνησης. Η Βαγδάτη δεν επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό του.
Την ίδια ημέρα, ο σαουδάραβας υπουργός Άμυνας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, είχε επείγουσα συνάντηση με τον Τραμπ και τον Τζέι Ντι Βανς για τα επόμενα βήματα. Η σαουδαραβική ηγεσία θέλει να δείξει ότι θα υπερασπιστεί τη χώρα και την πετρελαϊκή της βιομηχανία, χωρίς όμως να παρασυρθεί σε ευρύτερο πόλεμο με το Ιράν. Εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι οι διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μπορούν να λυθούν διπλωματικά.
Οι μετακινήσεις των σαουδαραβικών δυνάμεων στην Υεμένη φαίνεται να επικεντρώνονται γύρω από την επαρχία Αλ Μπάιντα, στο κεντρικό και νότιο τμήμα της χώρας. Η περιοχή πέρασε στον έλεγχο των Χούθι το 2020 και το 2021 και, σύμφωνα με πηγές στην Υεμένη, ενδέχεται να αποτελέσει τον βασικό στόχο μιας χερσαίας επίθεσης.
Οι συγκρούσεις ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και τους Χούθι έχουν ενταθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Οι αντάρτες έχουν πλήξει εγκαταστάσεις της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco, ενώ η Σαουδική Αραβία έχει απαντήσει με αεροπορικές επιδρομές σε περιοχές που ελέγχουν οι Χούθι.
Οι επιθέσεις στο σαουδαραβικό έδαφος σημειώθηκαν λίγες ώρες μετά τα πλήγματα του Ριάντ σε θέσεις των ανταρτών στο λιμάνι της Χοντέιντα. Την ίδια περίοδο, τρίτο σαουδαραβικό εμπορικό πλοίο δέχθηκε επίθεση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Σαουδική Αραβία και οι Χούθι συγκρούονται για τον έλεγχο της Υεμένης εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Η εύθραυστη ισορροπία που είχε διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια έχει πλέον καταρρεύσει, καθώς οι επιθέσεις στη θάλασσα και στις πετρελαϊκές υποδομές πολλαπλασιάζονται.
Οι εντάσεις θα μπορούσαν να υποχωρήσουν αν οι χώρες του Κόλπου και το Ιράν κατέληγαν σε συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Οι συνομιλίες ανάμεσα στο Ομάν και το Ιράν συνεχίζονται, με την Τεχεράνη να ζητεί όλα τα πλοία να εισέρχονται στα στενά από βόρεια διαδρομή, κοντά στις ιρανικές ακτές.
Με πληροφορίες από Guardian
