Τα μέσα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από το μισό τις τελευταίες πέντε δεκαετίες, σύμφωνα με νέα ανάλυση που παρουσιάστηκε σε επιστημονικό συνέδριο στο Λονδίνο. Οι ερευνητές συνδέουν την πτώση με μια ευρύτερη ανησυχία για την ανδρική αναπαραγωγική υγεία, χωρίς πάντως να υπάρχει συμφωνία για το τι ακριβώς την προκαλεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας, τα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες μειώθηκαν κατά 54% από το 1972 έως το 2019.
Η αύξηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη θεωρείται πιθανό ότι έχει παίξει σημαντικό ρόλο. Η ερευνητική ομάδα εκτιμά όμως ότι μπορεί να εμπλέκονται και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως χημικές ουσίες που παρεμβαίνουν στο ορμονικό σύστημα και υπάρχουν σε διάφορα προϊόντα καθημερινής χρήσης, καθώς και η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη.
«Πιστεύω ότι έχουμε μια μεγάλη κρίση στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία και ότι δεν της δίνεται αρκετή προσοχή», δήλωσε ο καθηγητής Χαγκάι Λεβίν, από το Hebrew University-Hadassah Braun School of Public Health and Community Medicine στο Ισραήλ.
Όπως είπε, η μείωση που καταγράφηκε αντιστοιχεί σε πτώση άνω του 1% κάθε χρόνο. «Δεν πρόκειται για σύμπτωση, ούτε για στατιστικό λάθος. Είναι μια πολύ ισχυρή τάση», ανέφερε.
Η ίδια ερευνητική ομάδα είχε προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον με προηγούμενη μελέτη της, σύμφωνα με την οποία ο αριθμός των σπερματοζωαρίων έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Οι σχετικές εκτιμήσεις, ωστόσο, παραμένουν αντικείμενο διαφωνίας στην επιστημονική κοινότητα.
Ο καθηγητής Τσάνα Τζαγιασένα, από το Imperial College London, δήλωσε ότι τα νέα στοιχεία για την τεστοστερόνη αποτελούν μια «σημαντική υπενθύμιση της πραγματικότητας». Όπως είπε, το γεγονός ότι η μείωση εμφανίζεται σε μελέτες που έγιναν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους τον πείθει ότι η ανδρική αναπαραγωγική υγεία υποχωρεί με τον χρόνο.
Η τεστοστερόνη συνδέεται με την παραγωγή σπέρματος και τη σεξουαλική επιθυμία, αλλά και με τη μυϊκή μάζα, την οστική πυκνότητα, τη διάθεση, την ενέργεια και τον μεταβολισμό. Η σχέση της με τη γενική υγεία είναι σύνθετη. Για παράδειγμα, η παχυσαρκία μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης, καθώς το αυξημένο σωματικό λίπος ευνοεί τη μετατροπή της σε οιστρογόνα.
Υπάρχει επίσης έντονη ιατρική συζήτηση γύρω από τα συμπληρώματα τεστοστερόνης. Παρότι συχνά προβάλλονται ως λύση για τη χαμηλή τεστοστερόνη, μπορούν να μειώσουν την παραγωγή σπέρματος.
«Η αναπαραγωγική υγεία είναι ένα πολύ σημαντικό σήμα για τη γενική υγεία», δήλωσε ο Λεβίν. Όπως είπε, οι άνθρωποι ζουν σε ένα περιβάλλον που δεν είναι ιδανικό για την υγεία τους, είτε λόγω της έκθεσης σε χημικές ουσίες είτε λόγω του κλίματος και των συνηθειών ζωής.
Μια έντονη επιστημονική συζήτηση
Τα ευρήματα αναμένεται να τροφοδοτήσουν ξανά τη συζήτηση για το αν η ανδρική γονιμότητα βρίσκεται πράγματι σε πτώση και ποιοι παράγοντες μπορεί να ευθύνονται.
Η νέα ανάλυση συνδύασε έξι προηγούμενες μακροχρόνιες μελέτες για την τεστοστερόνη. Συνολικά, περιέλαβε στοιχεία από 118.593 άνδρες σε Ισραήλ, Ηνωμένες Πολιτείες, Βραζιλία, Φινλανδία και Δανία, για την περίοδο από το 1972 έως το 2019.
Κάθε μία από τις μελέτες έδειχνε μείωση της τεστοστερόνης. Όταν τα στοιχεία συνδυάστηκαν, η συνολική πτώση υπολογίστηκε στο 54%, με την τάση να φαίνεται πιο έντονη μετά το 2000.
Οι επιμέρους μελέτες έλαβαν υπόψη την ηλικία των συμμετεχόντων, όμως άλλοι παράγοντες μπορεί να έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα. Η παχυσαρκία, που συνδέεται στενά με τη χαμηλή τεστοστερόνη, δεν είχε συνυπολογιστεί στην ανάλυση.
Ο Λεβίν εκτίμησε ότι η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο θα μπορούσαν να εξηγούν από το ένα τέταρτο έως και το μισό της μείωσης. Άλλοι ειδικοί εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Ο Τζαγιασένα ανέφερε ότι η παχυσαρκία και ο διαβήτης θα μπορούσαν ενδεχομένως να εξηγούν ακόμη και ολόκληρη την πτώση, προσθέτοντας ότι χρειάζεται να διευκρινιστεί αν και σε ποιο βαθμό εμπλέκονται περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Τα στοιχεία για τον ρόλο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των χημικών ουσιών που παρεμβαίνουν στο ορμονικό σύστημα παραμένουν ασαφή, καθώς οι σχετικές μελέτες δεν καταλήγουν πάντα στα ίδια συμπεράσματα. Ο Λεβίν υποστηρίζει ότι, ακόμη και χωρίς πλήρη βεβαιότητα, πρέπει να περιοριστεί καλύτερα η έκθεση του κοινού σε επικίνδυνες χημικές ουσίες.
Ο καθηγητής Άλαν Πέισι, ειδικός στην ανδρολογία στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, προειδοποίησε ότι η συζήτηση για τη χαμηλή τεστοστερόνη έχει οδηγήσει και σε αυξημένη προώθηση συμπληρωμάτων στα κοινωνικά δίκτυα. Όπως είπε, η χορήγηση τεστοστερόνης μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που περιμένουν πολλοί άνδρες, καθώς μπορεί να σταματήσει την παραγωγή σπέρματος.
Με πληροφορίες από Guardian
