Νέο ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει μαρτυρίες 24 ανθρώπων από το εσωτερικό του στρατού του Ισραήλ σχετικά με τα μυστικά συστήματα που χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στη Γάζα, για τη μαζική δολοφονία αμάχων της Παλαιστίνης.
Το «NAZA», η ταινία των βραβευμένων με Όσκαρ σκηνοθετών από το Ισραήλ Γιουβάλ Αβραάμ και Ρέιτσελ Σορ, προβλήθηκε την Πέμπτη στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας, ως το μοναδικό ντοκιμαντέρ που διεκδικεί το σημαντικό βραβείο Χρυσού Λέοντα.
Ο τίτλος της ταινίας προέρχεται από ισραηλινό στρατιωτικό ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται ως ευφημισμός για να αναφερθεί σε αμάχους οι οποίοι θεωρείται ότι πρόκειται να σκοτωθούν σε στρατιωτική επίθεση. Η ταινία περιλαμβάνει εκτενείς μαρτυρίες από αξιωματικούς του Ισραήλ των υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιώτες που συμμετείχαν στην παρακολούθηση και τις εξ αποστάσεως δολοφονίες αμάχων από τη Παλαιστίνη.
Οι συνεντεύξεις γυρίστηκαν τη νύχτα σε ταράτσες στο Τελ Αβίβ, υπό τον όρο της ανωνυμίας, λόγω των κινδύνων που ενέχει η δημόσια αναφορά στις δραστηριότητες του Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η εμφάνιση και οι φωνές των συμμετεχόντων στην ταινία τροποποιήθηκαν ψηφιακά, ώστε να μην είναι δυνατή η αναγνώριση της ταυτότητας τους.
Ισραήλ: Η ταινία περιλαμβάνει προσωπικές μαρτυρίες για την καταστροφή γειτονιών
Οι συνεντευξιαζόμενοι περιγράφουν λεπτομερώς τις μυστικές μεθόδους που χρησιμοποιεί ο ισραηλινός στρατός στη Γάζα, μεταξύ άλλων συστήματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και έχουν σχεδιαστεί για να εντοπίζουν μεγάλο αριθμό πιθανών στόχων χαμηλόβαθμων μελών της Χαμάς, οι οποίοι στη συνέχεια βομβαρδίζονταν στα σπίτια τους τη νύχτα, με τη γνώση ότι οι επιθέσεις θα σκότωναν και τις οικογένειές τους.
Ο ισραηλινός στρατός παραβίαζε τηλέφωνα για να εντοπίσει την τοποθεσία τέτοιων στόχων και άκουγε κρυφά συνομιλίες με τις συζύγους και τα παιδιά τους, λίγα μόλις λεπτά πριν όλοι τους σκοτωθούν.
Η ταινία περιλαμβάνει επίσης προσωπικές μαρτυρίες για την καταστροφή γειτονιών, όπου ο στρατός του Ισραήλ εκτιμούσε ότι έως και το 25% των κατοίκων εξακολουθούσαν να βρίσκονται στα σπίτια τους, για τη συστηματική πυρπόληση κατοικιών αμάχων, καθώς και για τη δολοφονία αμάχων σε σημείο διανομής τροφίμων.
Αρκετοί από τους συνεντευξιαζόμενους εργάζονταν σε μυστική μονάδα πληροφοριών που αναφέρεται απευθείας στο γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ένας από αυτούς δήλωσε ότι αποστολή της ήταν να «ματαιώνει την ειρήνη».
«Κάναμε αυτή την ταινία από την αίσθηση υποχρέωσης να αξιοποιήσουμε τη θέση μας ως κινηματογραφιστές από το Ισραήλ και δημοσιογράφοι, προκειμένου να εξετάσουμε τα συστήματα πίσω από τη μαζική δολοφονία Παλαιστινίων αμάχων, για την οποία ευθύνεται η χώρα μας», ανέφεραν οι Αβραάμ και Σορ σε δήλωσή τους ως σκηνοθέτες.
Ισραήλ: Το «NAZA» βασίζεται σε αποκαλύψεις που δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά μεταξύ 2023 και 2025
Οι σκηνοθέτες τόνισαν ότι η ταινία δεν επικεντρώνεται σε «σποραδικά εγκλήματα πολέμου που διαπράττονται από μεμονωμένους στρατιώτες που δρουν εκτός ελέγχου». «Επικεντρώνεται στις ίδιες τις διαταγές, τις πολιτικές, τις αποδεκτές πρακτικές, τη γλώσσα και τη λογική που καθιστούν δυνατές αυτές τις πρακτικές, καθώς και στους ανθρώπους που λειτουργούν μέσα σε αυτό το πλαίσιο», ανέφεραν. «Το σύστημα και τα γρανάζια του».
Το ντοκιμαντέρ είναι συμπαραγωγή του Τζέιμς Γουίλσον και έχει εκτελεστικό παραγωγό τον Τζόναθαν Γκλέιζερ, την ίδια ομάδα που βρίσκεται πίσω από την πολυβραβευμένη με Όσκαρ ταινία «The Zone of Interest».
Το «NAZA» βασίζεται σε αποκαλύψεις που δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά από την ισραηλινοπαλαιστινιακή έκδοση +972 Magazine, το εβραϊκό μέσο Local Call και την Guardian μεταξύ 2023 και 2025. Η ταινία γυρίστηκε και παρήχθη υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας, λόγω του κινδύνου για τις εμπιστευτικές δημοσιογραφικές πηγές, ενώ το περιεχόμενό της παρέμεινε αυστηρά απόρρητο μέχρι την πρεμιέρα της την Πέμπτη.
Ο Πολ Λιούις, επικεφαλής του τμήματος ερευνών της Guardian και εκτελεστικός παραγωγός της ταινίας, περιέγραψε το «NAZA» ως την κατάληξη «χρόνων επίπονης δουλειάς για την αποκάλυψη και επαλήθευση των συστημάτων που χρησιμοποιούν οι ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών στη Γάζα».
Πριν από την πρεμιέρα, ο Αλμπέρτο Μπαρμπέρα, καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το «NAZA» θα είναι «πραγματικά πρωτοποριακό», χαρακτηρίζοντάς το «ένα πολιτικά ανατρεπτικό και κινηματογραφικά εξαιρετικά ενδιαφέρον έργο».
«Δεν πρόκειται απλώς για μια συλλογή συνεντεύξεων», ανέφερε ο Μπαρμπέρα, σύμφωνα με το ιταλικό Cinecittà News. «Χρειάστηκαν τρία χρόνια για να πείσουν τους Ισραηλινούς αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών και του στρατού να μοιραστούν τη δουλειά που έκαναν όταν ξεκίνησε η εισβολή στη Γάζα και σας διαβεβαιώνω ότι οι μαρτυρίες τους είναι συγκλονιστικές».
Ισραήλ: Από τις επιθέσεις στη Γάζα έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 73.000 ανθρώποι από την Παλαιστίνη
Οι επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα από το 2023 έχουν σκοτώσει περισσότερους από 73.000 άνθρωποι από την Παλαιστίνη, στην πλειονότητά τους άμαχοι, και έχουν τραυματιστεί περισσότεροι από 174.000 άλλοι, αριθμοί που συνολικά αντιστοιχούν σε πάνω από το 10% του προπολεμικού πληθυσμού της Γάζας.
Οι ισραηλινοί περιορισμοί στις αποστολές τροφίμων προκάλεσαν τεχνητό λιμό το περασμένο καλοκαίρι, ενώ ο ισραηλινός στρατός κατέστρεψε ολοσχερώς ή προκάλεσε ζημιές σε περισσότερα από τα τρία τέταρτα των κατοικιών, με αποτέλεσμα οι Παλαιστίνιοι που επέζησαν να είναι πλέον συγκεντρωμένοι σε καταυλισμούς με σκηνές και ελάχιστη πρόσβαση σε καθαρό νερό ή εγκαταστάσεις υγιεινής.
Το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο μετά τις επιθέσεις της Χαμάς και άλλων ένοπλων ομάδων υπό την ηγεσία της στις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 251 μεταφέρθηκαν στη Γάζα από μαχητές. Η πλειονότητα των νεκρών και των ομήρων ήταν άμαχοι.
Οι Αβραάμ και Σορ ήταν δύο από τους τέσσερις συνσκηνοθέτες του «No Other Land», το οποίο κέρδισε το Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ το 2025.
Συνδέοντας τις δύο ταινίες, οι σκηνοθέτες ανέφεραν: «Στην ταινία “No Other Land”, περάσαμε πέντε χρόνια, μαζί με τους [συνσκηνοθέτες από την Παλαιστίνη] Μπασέλ Άντρα και Χαμντάν Μπάλαλ, καταγράφοντας τον στρατό να καταστρέφει παλαιστινιακά σπίτια, προκειμένου να παρουσιάσουμε μία ευρύτερη εικόνα ενός συστήματος κατοχής και εθνοτικής υπεροχής που αποσκοπεί στην απομάκρυνση των Παλαιστινίων από τη Δυτική Όχθη.
«Στο NAZA, αντίστοιχα, συνδέουμε τα κομμάτια ενός συστήματος, συγκεντρώνοντας τις μαρτυρίες δύο δωδεκάδων αξιωματικών των υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιωτών και καταγράφοντας τα στρατιωτικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για τη διάπραξη αυτού που μία επιτροπή του ΟΗΕ και οι σημαντικότερες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο έχουν χαρακτηρίσει γενοκτονία».
Με πληροφορίες από Guardian
