«Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΙΨΑΕΙ ΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ», σχολίασε ο Αλέξης Πανσέληνος, εμφανώς ικανοποιημένος από τη μεγάλη προσέλευση του κοινού στο τριήμερο Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Σητείας που οργάνωσε η Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος και πραγματοποιήθηκε στις 12-14 Ιουνίου, στην όμορφη παραθαλάσσια πόλη της ανατολικής Κρήτης.
«Στη Στείαν εγεννήθηκε, στη Στείαν ενεθράφη, / εκεί ’καμε κι εκόπιασεν ετούτα που σας γράφει» μάς συστήνεται στο τέλος του «Ερωτόκριτου», του έμμετρου ερωτικού του μυθιστορήματος, ο Κορνάρος, ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της Κρητικής Αναγέννησης.
Με όραμα να δημιουργηθεί ένα κέντρο για την ανάδειξη του Βιτσέντζου Κορνάρου και να καλλιεργηθεί η παιδεία και ο πολιτισμός στη Σητεία, ιδρύθηκε το 2020 η Στέγη «Βιτσέντζος Κορνάρος» από τον Γιώργο Γαλανάκη και τη σύζυγό του, Αλίκη, αμφότεροι από τη Σητεία.
Η ιδέα για την πραγματοποίηση του πολυθεματικού Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Σητείας ανήκει στον βραβευμένο συγγραφέα Αλέξη Πανσέληνο, ο οποίος ανέλαβε και την καλλιτεχνική του επιμέλεια, μαζί με τη συγγραφέα και σύζυγό του, Λουκία Δέρβη.
Αξίζει να σημειωθεί η επιμέλεια με την οποία ο Αλέξης Πανσέληνος και η Λουκία Δέρβη συνέθεσαν τα πάνελ: οι ομιλητές ήταν πραγματικά γνώστες του αντικειμένου της εκάστοτε συζήτησης, ενώ τηρούνταν οι ισορροπίες όσον αφορά την ηλικία των συμμετεχόντων και το φύλο τους.
Το φεστιβάλ –που ήταν αφιερωμένο στον πρόσφατα εκλιπόντα ποιητή, μελετητή και κριτικό λογοτεχνίας Δημήτρη Δασκαλόπουλο– ξεκίνησε την Παρασκευή με τη θεατρική παράσταση «Ερωτόκριτος και Αρετούσα», μια παραγωγή της Στέγης Βιτσέντζος Κορνάρος, σε σκηνοθεσία του Θοδωρή Γκόνη, βασισμένη στον «Ερωτόκριτο».
Στην κατάμεστη αίθουσα του Πολύκεντρου Δήμου Σητείας, το κοινό παρακολούθησε την εξαιρετική παράσταση συγκινημένο, σε άμεση σύνδεση με τα δρώμενα και κατανοώντας απολύτως την κρητική διάλεκτο των αρχών του 17ου αιώνα.
Ο Βιτσέντζος Κορνάρος, εξάλλου, είναι πανταχού παρών στη Σητεία: το δημοτικό αεροδρόμιο φέρει το όνομά του, το επώνυμο εξακολουθεί να απαντά στην πόλη και στις πινακίδες των καταστημάτων, ενώ στους κεντρικούς πεζοδρόμους η Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος έχει φροντίσει να υπάρχουν μπάνερ με έργα ζωγράφων εμπνευσμένα από τον «Ερωτόκριτο».
Το Σάββατο το πρωί πραγματοποιήθηκε το πρώτο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Το ιστορικό μυθιστόρημα». Τη συζήτηση συντόνισε η Κατερίνα Σχινά και συμμετείχαν η Ρέα Γαλανάκη, ο Ισίδωρος Ζουργός, ο Βασίλης Παπαδόπουλος και η Έλενα Χουζούρη, που συζήτησαν για τη διαλεκτική σχέση ιστορίας και μυθοπλασίας.
Το απόγευμα, το θέμα της συζήτησης ήταν «Τα όρια της αυτοβιογράφησης στη σκηνοθεσία της μυθοπλασίας». Συντονίστρια ήταν η Αντιγόνη Βλαβιανού και για τις «μάσκες» τους μίλησαν οι Ανδρέας Μήτσου, Λίλα Κονομάρα, Μαρία Φακίνου και Κώστας Κατσουλάρης.
Το βράδυ του Σαββάτου, στο διατηρητέο πέτρινο κτίριο του 19ου αιώνα όπου εδρεύει η Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος, εγκαινιάστηκε η έκθεση ζωγραφικής του Βασίλη Σολιδάκη, ο οποίος και ξενάγησε το κοινό, που παρέμεινε στον χώρο μέχρι αργά, καθώς ακολούθησε μικρή δεξίωση.
Το κυριακάτικο πρωινό ξεκίνησε με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας από τη Χρύσα Σοφιανού, τέως διευθύντρια Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου.
Τις εντυπώσεις έκλεψε ένα μοναδικό έκθεμα, ο Κούρος του Παλαικάστρου, ένα ξεχωριστό χρυσελεφάντινο αγαλματίδιο (Ύστερη Εποχή του Χαλκού, 1480-1425 π.Χ.), φτιαγμένο από δόντι ιπποπόταμου, με εκπληκτικές ανατομικές λεπτομέρειες και ισχυρές επιρροές από την αιγυπτιακή τέχνη.
Μπροστά στον κούρο, ο πρώην δήμαρχος Σητείας, Νίκος Πετράκης, απήγγειλε τον «Ύμνο των Κουρητών», έναν αρχαίο λατρευτικό παιάνα που βρέθηκε χαραγμένος σε μαρμάρινη στήλη στο Παλαίκαστρο. Ο ύμνος απευθύνεται στον Δία και συνδέεται με μυητικές τελετές ενηλικίωσης.
Η ημέρα συνεχίστηκε στο Πολύκεντρο με το τρίτο στρογγυλό τραπέζι, με θέμα «Ντοπιολαλιά και εντοπιότητα στη λογοτεχνία μας», υπό τον συντονισμό του Κώστα Κατσουλάρη, που συνομίλησε με τον Θόδωρο Γρηγοριάδη, την Κύπρια συγγραφέα Νάσια Διονυσίου και τον Κώστα Λογαρά.
Το απογευματινό τραπέζι επιφύλασσε ένα θέμα το οποίο, όπως χαριτολογώντας ανέφεραν οι διοργανωτές, εξασφάλιζε ένα θριαμβευτικό κλείσιμο: «Το σύγχρονο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα».
Ο Γιάννης Μπασκόζος συντόνισε τους Ανδρέα Αποστολίδη, Μίνωα Ευσταθιάδη, Δημήτρη Μαμαλούκα και Χίλντα Παπαδημητρίου σε μια απολαυστική συζήτηση, κατά τη διάρκεια της οποίας οι ομιλητές δεν παρέλειψαν να αναφερθούν στις εκδόσεις Άγρα, που πρώτες στην Ελλάδα εξέδωσαν φροντισμένα βιβλία αστυνομικής λογοτεχνίας, αντιμετωπίζοντας το είδος με σοβαρότητα.
Αξίζει να σημειωθεί η επιμέλεια με την οποία ο Αλέξης Πανσέληνος και η Λουκία Δέρβη συνέθεσαν τα πάνελ: οι ομιλητές ήταν πραγματικά γνώστες του αντικειμένου της εκάστοτε συζήτησης, ενώ τηρούνταν οι ισορροπίες τόσο όσον αφορά την ηλικία των συμμετεχόντων όσο και το φύλο.
Σημαντική για την προσέλευση του κοινού αποδείχθηκε η απόφαση οι εκδηλώσεις να μην επικαλύπτουν η μία την άλλη, όπως συχνά συμβαίνει, αλλά να υπάρχει ελεύθερος χρόνος για ξεκούραση ανάμεσα στις συζητήσεις, το υψηλό επίπεδο των οποίων ήταν αναμφισβήτητο.
Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι στο φεστιβάλ εκπροσωπήθηκε πολλαπλώς η Εταιρεία Συγγραφέων, με σχεδόν σύσσωμο το διοικητικό της συμβούλιο να συμμετέχει στις συζητήσεις, ενώ μέλη της ήταν και η συντριπτική πλειοψηφία ομιλητών και συντονιστών.
Το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε με τη συναυλία του Νίκου Κυπουργού, που πραγματοποιήθηκε στο εμβληματικό Ενετικό Φρούριο Καζάρμα (13ος αι.), το οποίο δεσπόζει στην πόλη και σήμερα έχει τη μορφή που απέκτησε επί Τουρκοκρατίας.
Ο Δώρος Δημοσθένους, η Ελίτα Κουνάδη και η χορωδία της Μουσικής Σχολής Αρετούσα ερμήνευσαν υπό τη διεύθυνση του Νίκου Κυπουργού τραγούδια αλλά και ορχηστρικά κομμάτια από έργα του συνθέτη για το ραδιόφωνο, το θέατρο και τον κινηματογράφο, καθώς και ένα τιμητικό «ιντερμέδιο» με δύο τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι.
Το κλείσιμο του φεστιβάλ βρήκε διοργανωτές, συμμετέχοντες και κοινό ικανοποιημένους, πλήρεις εμπειριών και με τη βεβαιότητα ότι, όταν ένα εγχείρημα στέφεται με πανθομολογούμενη επιτυχία, δεν μπορεί παρά να επαναληφθεί.
