Μια νέα πλατφόρμα με τη στήριξη του Peter Thiel θέλει να κάνει κάτι που ακούγεται σαν το επόμενο μεγάλο media θρίλερ της Silicon Valley: να βάζει τους δημοσιογράφους σε “δίκη” με τεχνητή νοημοσύνη.
Λέγεται Objection και ιδρύθηκε από τον Aron D’Souza, τον άνθρωπο που είχε εμπλοκή στη νομική στρατηγική πίσω από την αγωγή του Hulk Hogan κατά του Gawker, την υπόθεση που οδήγησε τελικά στη χρεοκοπία του αμερικανικού media outlet. Εκείνη την αγωγή είχε χρηματοδοτήσει μυστικά ο Peter Thiel, μετά και την αποκάλυψη της σεξουαλικότητάς του από το Gawker το 2007.
Τώρα, ο D’Souza επιστρέφει με ένα πολύ πιο γρήγορο, πιο φτηνό και πιο αλγοριθμικό μοντέλο αμφισβήτησης της δημοσιογραφίας.
Το Objection υπόσχεται να εξετάζει συγκεκριμένους ισχυρισμούς σε άρθρα, podcasts ή αναρτήσεις στα social media. Όποιος θεωρεί ότι ένα δημοσίευμα τον αδικεί ή περιέχει λάθος μπορεί να πληρώσει για να το αμφισβητήσει. Σύμφωνα με το TechCrunch, το κόστος ξεκινά από τα 2.000 δολάρια για κάθε ένσταση, ενώ το City A.M. αναφέρει ότι μια έρευνα στην πλατφόρμα μπορεί να φτάσει έως και τα 10.000 δολάρια.
Ο D’Souza παρουσιάζει την ιδέα ως έναν νέο μηχανισμό λογοδοσίας για τα media. Υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που θεωρούν πως βλάπτονται από δημοσιεύματα συχνά δεν έχουν τρόπο να απαντήσουν χωρίς να μπουν σε ακριβές και μακρόχρονες δικαστικές διαδικασίες. Το Objection, λέει, έρχεται να προσφέρει μια ταχύτερη εναλλακτική. Μόνο που αυτή η εναλλακτική δεν περνά από δικαστήριο. Περνά μέσα από τη τεχνητή νοημοσύνη.
Η πλατφόρμα έχει συγκεντρώσει αρχική χρηματοδότηση από τον Peter Thiel και τον Balaji Srinivasan, μαζί με επενδυτικά σχήματα όπως τα Social Impact Capital και Off Piste Capital. Ο D’Souza είναι επίσης ο άνθρωπος πίσω από τα Enhanced Games, τους αγώνες που επιτρέπουν τη χρήση ουσιών βελτίωσης απόδοσης και έχουν ήδη προκαλέσει μεγάλη συζήτηση γύρω από το σώμα, τον αθλητισμό και το μέλλον της “ενισχυμένης” ανθρώπινης επίδοσης.
Στο Objection, κάθε αμφισβήτηση αφορά έναν συγκεκριμένο πραγματολογικό ισχυρισμό. Η πλατφόρμα συλλέγει στοιχεία από τις εμπλεκόμενες πλευρές και από δικούς της ερευνητές. Στη συνέχεια, μια ομάδα μεγάλων γλωσσικών μοντέλων από εταιρείες όπως OpenAI, Anthropic, xAI, Mistral και Google καλείται να αξιολογήσει αν ο ισχυρισμός στέκει.
Το αποτέλεσμα δεν μένει μόνο στην κάθε υπόθεση. Τροφοδοτεί και έναν δημόσιο δείκτη αξιοπιστίας, το λεγόμενο Honor Index, που το Objection λέει ότι θα αποτυπώνει την ακρίβεια, την ακεραιότητα και το ιστορικό ενός δημοσιογράφου.
Εδώ αρχίζει το πιο δύσκολο σημείο της ιστορίας.
Η μεθοδολογία του Objection εξετάζει, μεταξύ άλλων, τη χρήση ανώνυμων πηγών, τη συναισθηματικά φορτισμένη γλώσσα, τους clickbait τίτλους και την πολιτικοποιημένη διατύπωση. Σύμφωνα με το TechCrunch, οι ανώνυμες πηγές βαθμολογούνται χαμηλά στο σύστημα. Τα επίσημα έγγραφα, οι ρυθμιστικές καταθέσεις και τα emails έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα από μια εμπιστευτική μαρτυρία.
Για τον D’Souza, αυτό διορθώνει μια ανισορροπία: ο άνθρωπος για τον οποίο γράφεται ένα ρεπορτάζ μπορεί να δει τη φήμη του να καταστρέφεται χωρίς να έχει πρόσβαση στην πηγή που τον κατηγορεί.
Για τους επικριτές του, όμως, το πρόβλημα είναι ακριβώς εκεί. Η ερευνητική δημοσιογραφία συχνά ξεκινά από ανθρώπους που δεν μπορούν να μιλήσουν δημόσια. Πηγές που κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους, να δεχτούν πιέσεις ή να βρεθούν αντιμέτωπες με ισχυρούς μηχανισμούς αν αποκαλυφθεί το όνομά τους. Πολλές από τις μεγαλύτερες δημοσιογραφικές έρευνες στην ιστορία βασίστηκαν σε τέτοιες πηγές. Αν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης τις αντιμετωπίζει σχεδόν σαν αδύναμη απόδειξη επειδή δεν μπορούν να εμφανιστούν δημόσια, τότε δεν ελέγχει απλώς τη δημοσιογραφία. Μπορεί να αλλάζει τους όρους με τους οποίους γίνεται.
Η Jane Kirtley, καθηγήτρια δικαίου και ηθικής των media στο University of Minnesota, είπε στο TechCrunch ότι το Objection μοιάζει να μπαίνει σε ένα ήδη φορτισμένο περιβάλλον, όπου η εμπιστοσύνη προς τον Τύπο δέχεται διαρκώς χτυπήματα. Αν το μήνυμα που τελικά περνάει είναι “να άλλη μια απόδειξη ότι τα media σας λένε ψέματα”, τότε η πλατφόρμα μπορεί να γίνει ακόμη ένα εργαλείο απονομιμοποίησης της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο δικηγόρος Chris Mattei, ο οποίος χαρακτήρισε την πλατφόρμα ένα είδος “υψηλής τεχνολογίας προστασίας για πλούσιους και ισχυρούς“. Το επιχείρημα είναι απλό: τα 2.000 δολάρια για μια ένσταση είναι πολλά για έναν απλό πολίτη, αλλά ελάχιστα για εταιρείες, πολιτικούς, επενδυτές ή δημόσια πρόσωπα που θέλουν να παράγουν γρήγορα ένα αντι-αφήγημα απέναντι σε μια αρνητική κάλυψη.
Το Objection δεν έχει νομική ισχύ. Οι αποφάσεις του δεν υποχρεώνουν ένα μέσο να αποσύρει άρθρο, να ζητήσει συγγνώμη ή να πληρώσει αποζημίωση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να ασκήσει πίεση.
Σε ένα μιντιακό περιβάλλον όπου η δημόσια εικόνα κρίνεται μέσα σε λίγες ώρες, μια πλατφόρμα που μπορεί να βγάζει γρήγορες “ετυμηγορίες” και να τις κυκλοφορεί στα social media μπορεί να δημιουργήσει αμφιβολία πριν ακόμη ξεκαθαρίσει η ουσία μιας υπόθεσης.
Η ίδια η πλατφόρμα διαθέτει και ένα εργαλείο που ονομάζεται Fire Blanket. Μέσω του X μπορεί να επισημαίνει σε πραγματικό χρόνο αμφισβητούμενους ισχυρισμούς, βάζοντας ουσιαστικά μια ένδειξη “υπό διερεύνηση” πάνω σε δημοσιεύματα όσο ακόμη εξετάζονται. Ακόμη κι αν μια ιστορία τελικά δεν αποδειχθεί προβληματική, η σκιά έχει ήδη πέσει.
Ο D’Souza απορρίπτει την ιδέα ότι το Objection είναι εργαλείο φίμωσης. Το συγκρίνει με τα Community Notes του X και το παρουσιάζει ως έναν συνδυασμό τεχνολογίας και συλλογικού ελέγχου της αλήθειας. Υποστηρίζει ότι, αν η πλατφόρμα ανεβάσει τα επίπεδα διαφάνειας και εμπιστοσύνης, τότε αυτό είναι κέρδος για όλους.
Οι επικριτές του βλέπουν κάτι πολύ διαφορετικό: ένα ιδιωτικό, πληρωμένο, αλγοριθμικό σύστημα αξιολόγησης της δημοσιογραφίας, φτιαγμένο από ανθρώπους και επενδυτές που έχουν ήδη ιστορικό σύγκρουσης με τον Τύπο.
Και ίσως εκεί βρίσκεται το πραγματικό θέμα. Το Objection δεν χρειάζεται να γίνει δικαστήριο για να επηρεάσει τη δημοσιογραφία. Δεν χρειάζεται να επιβάλει ποινές. Δεν χρειάζεται καν να αποδείξει ότι έχει πάντα δίκιο. Αρκεί να κάνει έναν ρεπόρτερ να σκεφτεί δεύτερη φορά πριν γράψει για κάποιον που έχει χρήματα, δύναμη και τη δυνατότητα να τον σύρει σε μια δημόσια αλγοριθμική αντιπαράθεση.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να “κρίνει” τη δημοσιογραφία. Είναι ποιος πληρώνει για να τη βάλει στο εδώλιο, ποιος φτιάχνει τους κανόνες αυτής της νέας δίκης και τι συμβαίνει με τις ιστορίες που δεν μπορούν να αποδειχθούν με τέλειο, καθαρό, δημόσιο και αλγοριθμικά τακτοποιημένο τρόπο.
Γιατί η ερευνητική δημοσιογραφία δεν λειτουργεί πάντα σαν λογιστικό φύλλο. Μερικές φορές αρχίζει με έναν άνθρωπο που ξέρει κάτι σημαντικό και φοβάται να το πει με το όνομά του.
Με στοιχεία από TechCrunch, City A.M. και Salon
