Οι αλλεργίες δεν ταλαιπωρούν μόνο τους ανθρώπους. Σκύλοι και γάτες μπορούν επίσης να εμφανίσουν αλλεργικές αντιδράσεις, οι οποίες συχνά εκδηλώνονται με διαφορετικό τρόπο από ό,τι στους ανθρώπους και γι’ αυτό δεν γίνονται πάντα εύκολα αντιληπτές.
Το πιο συνηθισμένο σημάδι είναι η φαγούρα. Αν ο σκύλος ή η γάτα σας ξύνεται συνεχώς, γλείφει επίμονα τις πατούσες του ή δαγκώνει συγκεκριμένα σημεία του σώματός του, μπορεί να υπάρχει κάποιο αλλεργικό υπόβαθρο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται κοκκινίλες και ερεθισμοί που μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε επώδυνες δερματικές βλάβες.
Άλλα πιθανά σημάδια είναι τα δακρυσμένα μάτια, η καταρροή, οι συχνές ενοχλήσεις στα αυτιά ή το επίμονο κούνημα του κεφαλιού. Στις γάτες, πιο σπάνια, μπορεί να εμφανιστούν και αναπνευστικά προβλήματα που μοιάζουν με άσθμα.
Είναι σίγουρα αλλεργία;
Όχι απαραίτητα. Και αυτό είναι που κάνει τη διάγνωση συχνά πιο περίπλοκη απ’ όσο φαντάζονται οι περισσότεροι ιδιοκτήτες.
Ένας σκύλος που ξύνεται συνεχώς ή μια γάτα με ερεθισμένο δέρμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει αλλεργία στη γύρη ή σε κάποια τροφή.
Οι κτηνίατροι ξεκινούν συνήθως αποκλείοντας τις πιο συνηθισμένες αιτίες. Μια δερματική λοίμωξη, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει ακριβώς τα ίδια συμπτώματα. Αν η φαγούρα εξαφανιστεί μετά τη θεραπεία, τότε η απάντηση έχει ήδη δοθεί.
Το ίδιο ισχύει και για τους ψύλλους ή τα ακάρεα. Ακόμη και αν το κατοικίδιο λαμβάνει προληπτική αγωγή, δεν αποκλείεται να έρθει σε επαφή με παράσιτα από άλλα ζώα ή από το περιβάλλον του σπιτιού.
Οι ειδικοί προειδοποιούν επίσης να μην εμπιστεύονται οι ιδιοκτήτες τα τεστ αλλεργίας που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και υπόσχονται γρήγορες απαντήσεις από ένα δείγμα τρίχας ή σάλιου. Όπως λένε, τα αποτελέσματά τους δεν θεωρούνται αξιόπιστα.
Αντίστοιχα, δεν συνιστάται η χορήγηση αντιισταμινικών ή άλλων φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπους χωρίς προηγούμενη συμβουλή κτηνιάτρου.
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερης ηλικίας ζώα, η επίμονη φαγούρα ή οι αλλαγές στο δέρμα μπορεί να σχετίζονται με σοβαρότερα προβλήματα υγείας, γι’ αυτό και η κτηνιατρική αξιολόγηση θεωρείται απαραίτητη.
Αν αποκλειστούν όλες αυτές οι πιθανότητες και τα συμπτώματα επιμένουν, τότε αρχίζει η αναζήτηση του πιθανού αλλεργιογόνου που προκαλεί την αντίδραση.
Πώς εντοπίζεται η αιτία
Αφού αποκλειστούν οι πιο συνηθισμένες εξηγήσεις, ο κτηνίατρος θα προσπαθήσει να καταλάβει τι ακριβώς προκαλεί την αντίδραση του ζώου.
Η διαδικασία θυμίζει συχνά έρευνα. Οι ειδικοί ζητούν λεπτομέρειες για τη διατροφή, το περιβάλλον και τις καθημερινές συνήθειες του κατοικιδίου, αναζητώντας μοτίβα που μπορεί να δώσουν απαντήσεις.
Ένα χρήσιμο εργαλείο είναι η καταγραφή των συμπτωμάτων. Πότε ξεκινά η φαγούρα; Εμφανίζεται μόνο την άνοιξη ή το καλοκαίρι; Υπάρχουν περίοδοι μέσα στον χρόνο που το ζώο είναι εντελώς καλά;
Αν τα προβλήματα εμφανίζονται συγκεκριμένους μήνες, η αιτία μπορεί να είναι η γύρη ή κάποιος άλλος εποχικός παράγοντας. Αν αντίθετα τα συμπτώματα υπάρχουν όλο τον χρόνο, οι υποψίες στρέφονται συχνότερα σε τροφές ή σε κάτι που υπάρχει μόνιμα στο περιβάλλον του σπιτιού.
Δεν υπάρχει σήμερα ένα απλό τεστ που να δείχνει με βεβαιότητα αν ένα ζώο έχει αλλεργία και σε τι ακριβώς οφείλεται.
Για τις πιο σύνθετες περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες μπορεί να παραπεμφθούν σε κτηνίατρο με εξειδίκευση στις δερματολογικές παθήσεις.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να γίνει ειδικός έλεγχος, κατά τον οποίο χορηγούνται μικρές ποσότητες διαφορετικών ουσιών στο δέρμα του ζώου ώστε να διαπιστωθεί αν προκαλούν αντίδραση.
Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται κυρίως όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν παρά τις θεραπείες και βοηθά τους ειδικούς να περιορίσουν τη λίστα των πιθανών ενόχων.
Η αναγνώριση της αιτίας δεν είναι πάντα εύκολη ούτε γρήγορη, όμως αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
Πώς αντιμετωπίζονται οι αλλεργίες στα κατοικίδια
Το πρώτο μέλημα των κτηνιάτρων είναι να σταματήσει η ταλαιπωρία του ζώου.
Σήμερα υπάρχουν αρκετές επιλογές για τον έλεγχο των συμπτωμάτων, από φαρμακευτική αγωγή και ενέσεις μέχρι ειδικά σαμπουάν και σπρέι που βοηθούν στην ανακούφιση της φαγούρας και των ερεθισμών.
Οι θεραπείες αυτές έχουν εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Στο παρελθόν, πολλά αλλεργικά ζώα λάμβαναν κορτιζόνη, η οποία ήταν αποτελεσματική αλλά μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές παρενέργειες, όπως αύξηση βάρους, έντονη δίψα ή μεγαλύτερη ευαισθησία σε λοιμώξεις.
Τα νεότερα φάρμακα είναι πιο στοχευμένα και, σύμφωνα με ειδικούς, προσφέρουν καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερες παρενέργειες.
Για πολλά κατοικίδια, η τακτική θεραπεία αρκεί ώστε να ζουν φυσιολογικά χωρίς ιδιαίτερη ενόχληση. Ωστόσο, δεν ανταποκρίνονται όλα τα ζώα με τον ίδιο τρόπο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα επιμένουν, ενώ κάποιες εποχικές αλλεργίες μπορεί με τα χρόνια να εξελιχθούν σε πρόβλημα που εμφανίζεται όλο τον χρόνο.
Γι’ αυτό αρκετοί ιδιοκτήτες αναζητούν μια πιο μόνιμη λύση, που δεν θα περιορίζεται απλώς στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αλλά θα στοχεύει στην ίδια την αιτία της αλλεργίας.
Μία από τις επιλογές που υπάρχουν είναι η ανοσοθεραπεία, κατά την οποία το ζώο εκτίθεται σταδιακά στις ουσίες που του προκαλούν την αντίδραση, με στόχο ο οργανισμός του να πάψει να τις αντιμετωπίζει ως απειλή.
Η διαδικασία απαιτεί χρόνο και υπομονή, όμως σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα ή ακόμη και να περιορίσει την ανάγκη για μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή.
Γιατί οι αλλεργίες στα κατοικίδια φαίνεται να αυξάνονται
Οι ειδικοί δεν είναι βέβαιοι ότι οι αλλεργίες στα κατοικίδια είναι σήμερα πιο συχνές απ’ ό,τι στο παρελθόν, ωστόσο αρκετοί θεωρούν ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής παίζει σημαντικό ρόλο.
Συχνά η συζήτηση επικεντρώνεται στις εκτροφές ζώων και στην επιλογή χαρακτηριστικών που σχετίζονται με την εμφάνιση, όμως οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους, έτσι και τα κατοικίδια περνούν πλέον περισσότερο χρόνο μέσα στο σπίτι, ασκούνται λιγότερο και καταναλώνουν περισσότερες επεξεργασμένες τροφές σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.
Παράλληλα, λούζονται συχνότερα και εκτίθενται σε μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων περιποίησης, ορισμένα από τα οποία ενδέχεται να περιέχουν ουσίες που προκαλούν ερεθισμούς ή αλλεργικές αντιδράσεις.
Υπάρχει μάλιστα και μια πιο απρόσμενη πιθανότητα: τα ίδια τα αφεντικά τους.
Οι άνθρωποι, όπως όλα τα θηλαστικά, χάνουν καθημερινά μικροσκοπικά σωματίδια δέρματος. Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα, οι ειδικοί αναφέρουν ότι ορισμένοι σκύλοι μπορούν να εμφανίσουν αλλεργία ακόμη και σε αυτά.
Και καθώς οι σχέσεις ανθρώπων και κατοικιδίων έχουν γίνει πιο στενές από ποτέ, η έκθεση σε τέτοιους παράγοντες είναι σαφώς μεγαλύτερη.
«Παλαιότερα οι περισσότεροι δεν άφηναν τα σκυλιά να κοιμούνται στο κρεβάτι τους. Σήμερα μοιραζόμαστε τα ίδια σεντόνια», σχολιάζει η ερευνήτρια Ζακλίν Μπόιντ.
Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο χρόνο περνάμε μαζί με τα κατοικίδιά μας, τόσο περισσότερο μοιραζόμαστε και ό,τι μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες.
Με πληροφορίες από BBC
