Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών θα πραγματοποιήσει σήμερα, Πέμπτη (30/7) τον πρώτο γύρο ανεπίσημων, κεκλεισμένων των θυρών ψηφοφοριών «δοκιμής» (straw polls), προκειμένου να αξιολογήσει την υποστήριξη που διαθέτουν οι επτά υποψήφιοι για τη θέση του επόμενου επικεφαλής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Οι υποψήφιοι, από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κόστα Ρίκα, τον Ισημερινό, τη Γουιάνα, τη Σενεγάλη και την Ουγκάντα, διεκδικούν τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες από την Πορτογαλία, όταν εκείνος αποχωρήσει από τη θέση του στο τέλος του έτους, μετά από δύο πενταετείς θητείες.
Ο διάδοχος του Γκουτέρες αναλαμβάνει το δύσκολο έργο της αναζωογόνησης ενός οργανισμού που βρίσκεται σε κρίση και αντιμετωπίζει φθίνουσα διεθνή επιρροή, ενώ δέχεται αυξανόμενες πιέσεις να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις, να περιορίσει μια διογκωμένη και δαπανηρή γραφειοκρατία και να μειώσει τις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ των πολλών υπηρεσιών του.
Οι ψηφοφορίες «δοκιμής» (straw polls) είναι ανεπίσημες και μη δεσμευτικές ψηφοφορίες μεταξύ των 15 μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τα μέλη καλούνται να δηλώσουν αν «ενθαρρύνουν», «αποθαρρύνουν» ή «δεν έχουν άποψη» για κάθε υποψήφιο.
Οι ψήφοι είναι μυστικές και κατά τη διαδικασία παρίστανται μόνο τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Δεν υπάρχει ξεκάθαρος επικρατέστερος υποψήφιος και η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι μπορεί να απαιτηθούν πολλαπλοί γύροι ψηφοφοριών, οι οποίοι ενδέχεται να συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και να ολοκληρωθούν στα τέλη Σεπτεμβρίου ή στις αρχές Οκτωβρίου. Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο, εάν δεν προκύψει υποψήφιος που να συγκεντρώνει ευρεία συναίνεση.
Οι υποψήφιοι που συμμετέχουν σήμερα στη διαδικασία είναι:
- ο Ραφαέλ Γκρόσι από την Αργεντινή, επικεφαλής της Υπηρεσίας του ΟΗΕ για την πυρηνική εποπτεία
- η πρώην πρόεδρος της Χιλής, Μισέλ Μπατσελέτ
- η πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα, Ρεμπέκα Γκρίνσπαν
- η πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισημερινού Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα
- η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γουιάνας Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ
- ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης Μακί Σαλ,
- και ο διπλωμάτης Ολάρα Οτούνου, ο οποίος μπήκε στην κούρσα την περασμένη εβδομάδα.
Άλλοι υποψήφιοι μπορούν ακόμη να δηλώσουν συμμετοχή στη διαδικασία.
Στους πρώτους γύρους των ανεπίσημων ψηφοφοριών χρησιμοποιούνται ίδια ψηφοδέλτια για όλους, επιτρέποντας στους διπλωμάτες να διαπιστώσουν το συνολικό επίπεδο υποστήριξης και αντίθεσης χωρίς να αποκαλύπτεται αν οι αρνητικές ψήφοι προέρχονται από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας που διαθέτουν δικαίωμα βέτο: την Κίνα, τη Γαλλία, τη Ρωσία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε μεταγενέστερο στάδιο, τα πέντε μόνιμα μέλη (P5) χρησιμοποιούν διαφορετικό χρώμα ψηφοδελτίου από τα εκλεγμένα μέλη, ώστε να γίνει γνωστό αν κάποιος υποψήφιος έχει λάβει ψήφο «αποθάρρυνσης» από κάποιο από αυτά.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας τελικά υιοθετεί ψήφισμα —παραδοσιακά σε κλειστή διαδικασία— με το οποίο προτείνει τον διορισμό του νέου γενικού γραμματέα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η οποία αποτελείται από 193 κράτη-μέλη. Για την έγκριση απαιτούνται εννέα ψήφοι υπέρ και καμία αρνητική ψήφος από τα μόνιμα μέλη. Η μεταγενέστερη έγκριση από τη Γενική Συνέλευση θεωρείται εδώ και χρόνια τυπική διαδικασία.
Η σημερινή προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας ανήκει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ο πρεσβευτής της χώρας στον ΟΗΕ, Ζενόν Μουκόνγκο Νγκέ, επιβεβαίωσε την Τρίτη στους δημοσιογράφους ότι ο πρώτος γύρος των ανεπίσημων ψηφοφοριών θα πραγματοποιηθεί το πρωί της Πέμπτης.
Όπως δήλωσε, ο Οτούνου θα συμπεριληφθεί στη διαδικασία, παρότι δεν έχει ακόμη συμμετάσχει στις ανεπίσημες ακροάσεις που έχουν ολοκληρώσει οι υπόλοιποι υποψήφιοι.
Στο βιογραφικό του, ο Οτούνου αναφέρει ότι ήταν εκείνος που επινόησε το σύστημα των ανεπίσημων ψηφοφοριών (straw polls) για την επιλογή νέου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, όταν ήταν πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας το 1981.
Με πληροφορίες από Reuters
