Επιστήμονες που χρησιμοποιούν το ισχυρότερο ηλιακό τηλεσκόπιο στον κόσμο κατάφεραν να αποτυπώσουν την επιφάνεια του Ήλιου με πρωτοφανή λεπτομέρεια.
Εικόνες αποκαλύπτουν στροβιλισμούς δραστηριότητας, τους οποίους δεν είχαμε τη δυνατότητα να δούμε ποτέ μέχρι σήμερα.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου, το οποίο συστρέφεται και μετακινείται εξαιτίας της κίνησης των θερμών αερίων.Αυτή η κυκλική κίνηση αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη πίσω από τις ενεργειακές εκρήξεις του Ήλιου.
Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί τον λεγόμενο διαστημικό καιρό, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα ηλεκτρικά δίκτυα και τους δορυφόρους της Γης, ή ακόμη και να τραυματίσει αστροναύτες.
«Ο Ήλιος αποτελεί την πηγή αυτής της ενέργειας και συνολικά του διαστημικού καιρού», εξηγεί ο δρ Ντέιβιντ Μπόμπολτζ από το Εθνικό Ηλιακό Παρατηρητήριο των ΗΠΑ (NSO).
Όπως σημειώνει ο ίδιος, η λήψη πιο λεπτομερών εικόνων από το αστέρι του ηλιακού μας συστήματος θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων.
«Για να κατανοήσουμε και τελικά να προβλέψουμε τον διαστημικό καιρό, πρέπει να αποκωδικοποιήσουμε τη φυσική του Ήλιου, φτάνοντας μέχρι τις μικρότερες δυνατές κλίμακες».
“The visible surface of the Sun is defined by turmoil.” The sharpest images EVER taken of the Sun have just been released, revealing tiny whirlpools twisting around its magnetic boundaries.
Images and footage: NSF/NSO/AURA/MPS pic.twitter.com/SDTlBSpqTz
— ScienceAlert (@ScienceAlert) August 5, 2026
Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature, έγιναν προσβάσιμα χάρη στο Ηλιακό Τηλεσκόπιο Inouye, μια εγκατάσταση που κατασκευάστηκε σε μια ψηλή κορυφή της Χαβάης, όπου ο ουρανός είναι απαλλαγμένος από τη σκόνη.
Ο αστρονόμος του NSO, δρ Ντέιβιντ Κουρίτζε, δήλωσε στο BBC News: «Αυτές οι συστροφικές κινήσεις δημιουργούν μαγνητική ενέργεια, η οποία μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει εκρήξεις μεγάλης κλίμακας».
«Ο Ήλιος είναι ένα μοναδικό εργαστήριο»
Ο επιστημονικός όρος για αυτό που ανακάλυψαν οι επιστήμονες στον Ήλιο είναι «αστάθεια Κέλβιν-Χέλμχολτζ». Το φαινόμενο παρουσιάζεται όταν ρευστά, στην προκείμενη περίπτωση θερμά αέρια, γλιστρούν το ένα δίπλα στο άλλο, προκαλώντας μικρές διαταραχές που εξελίσσονται σε ελικοειδείς στροβιλισμούς. Στον ωκεανό, η ίδια διαδικασία εξηγεί πώς οι μικροί κυματισμοί μετατρέπονται σε τεράστια, ισχυρά κύματα.
Ο δρ Φρίντριχ Βέγκερ, επίσης από το NSO, εξήγησε ότι η εντόπιση του φαινομένου στην επιφάνεια του Ήλιου δεν εξηγεί μόνο τη δυναμική πίσω από τον διαστημικό καιρό, αλλά αποκαλύπτει ακόμη και το γιατί η επιφάνειά του είναι τόσο θερμή.
Ουσιαστικά, το φαινόμενο δείχνει τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται η ενέργεια προς τα πάνω.
«Μόλις συσσωρευτεί αρκετή ενέργεια στα ανώτερα στρώματα, μπορεί στη συνέχεια να απελευθερωθεί, είτε ως ηλιακή αναλαμπή είτε ως αυτό που ονομάζουμε στεμματική εκτόξευση μάζας», ανέφερε.
Ο Μπόμπολτζ πρόσθεσε ότι, πέρα από την πρακτική ανάγκη να κατανοήσουμε και να προστατευτούμε από τον διαστημικό καιρό, τα νέα ευρήματα μας υπενθυμίζουν ότι ο Ήλιος αποτελεί ένα «μοναδικό εργαστήριο».
«Είναι το κοντινότερο αστέρι σε εμάς», δήλωσε. «Και μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε μερικούς από τους πιο θεμελιώδεις νόμους της φυσικής. Η πρώτη πειραματική επιβεβαίωση της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Αϊνστάιν προήλθε από παρατηρήσεις ηλιακών εκλείψεων. Επομένως, ακόμα και για την εξέλιξη της ανθρώπινης γνώσης», πρόσθεσε, «τέτοια πειράματα μας είναι απολύτως απαραίτητα».
Με πληροφορίες από BBC
