Ο Steidl, ένας από τους πιο διάσημους και επιδραστικούς εκδοτικούς οίκους φωτοβιβλίων στον κόσμο, βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή οικονομική κρίση στη Γερμανία, καθώς άνοιξε προσωρινή διαδικασία αφερεγγυότητας για την εταιρεία στο δικαστήριο του Γκέτινγκεν.
Ο εκδοτικός οίκος, που ιδρύθηκε το 1969 στο Γκέτινγκεν από τον Γκέρχαρντ Στάιντλ, είναι γνωστός για τα εξαιρετικά φροντισμένα βιβλία του, την εμμονή του στην εκτύπωση, το χαρτί και την υλικότητα της εικόνας, αλλά και για τις συνεργασίες του με μερικούς από τους σημαντικότερους φωτογράφους και καλλιτέχνες των τελευταίων δεκαετιών.
Η διαδικασία συνδέεται, μεταξύ άλλων, με απλήρωτες κοινωνικές εισφορές και μισθολογικές οφειλές. Σύμφωνα με γερμανικά μέσα, εργαζόμενοι του εκδοτικού οίκου είχαν μείνει για μήνες χωρίς κανονική πληρωμή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι καθυστερήσεις φέρεται να έφτασαν τους πέντε ή έξι μισθούς. Υπάρχουν ακόμη ανοιχτές εργατικές διεκδικήσεις, με το συνολικό ποσό των καθαρών μισθολογικών απαιτήσεων να κινείται σε μεσαίο έως υψηλό πενταψήφιο επίπεδο.
Η υπόθεση έφτασε στο δικαστήριο ύστερα από αίτημα πιστωτή, με αφορμή οφειλές προς τον φορέα που διαχειρίζεται τις δηλώσεις και τις κοινωνικές εισφορές για τις λεγόμενες mini-jobs στη Γερμανία. Το δικαστήριο όρισε προσωρινό διαχειριστή, ενώ η πλευρά του εκδοτικού οίκου υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη οφειλή έχει πλέον τακτοποιηθεί και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με πιθανούς επενδυτές.
Ο ίδιος ο Γκέρχαρντ Στάιντλ, που έχει χτίσει γύρω από το όνομά του σχεδόν μυθολογική φήμη στον κόσμο της φωτογραφίας και του βιβλίου τέχνης, απέδωσε την κρίση και στη γενικότερη κατάσταση της αγοράς. «Οι καιροί είναι πολύ κακοί για τον κλάδο του βιβλίου», δήλωσε, σύμφωνα με γερμανικά μέσα.
Η είδηση έχει ιδιαίτερο βάρος επειδή ο Steidl δεν είναι ένας οποιοσδήποτε εκδοτικός οίκος. Από το Γκέτινγκεν, μια πόλη μακριά από τα μεγάλα κέντρα της αγοράς τέχνης, δημιούργησε ένα διεθνές όνομα ταυτισμένο με την ποιότητα της εκτύπωσης και με την ιδέα ότι το φωτοβιβλίο δεν είναι απλώς συνοδευτικό μιας έκθεσης ή αρχείο εικόνων, αλλά αυτόνομο έργο.
Στον κατάλογό του βρίσκονται βιβλία και εκδόσεις καλλιτεχνών όπως ο Γιόζεφ Μπόις, ο Έντουαρντ Μπερτίνσκι, ο Γουίλιαμ Έγκλεστον, ο Ρόμπερτ Φρανκ, η Ναν Γκόλντιν, ο Καρλ Λάγκερφελντ, ο Μάρτιν Παρ και ο Τζόελ Στέρνφελντ. Παράλληλα, ο οίκος έχει συνδεθεί στενά και με τη γερμανική λογοτεχνία, κρατώντας από το 1993 τα παγκόσμια δικαιώματα για το έργο του νομπελίστα Γκίντερ Γκρας.
Η κρίση του Steidl χτυπά έτσι σε δύο επίπεδα. Από τη μία, είναι μια ιστορία οικονομικής ασφυξίας σε έναν κλάδο που πιέζεται από την πτώση της ανάγνωσης, το κόστος παραγωγής, τις αλλαγές στη διανομή και την ακριβή υλικότητα των ποιοτικών εκδόσεων. Από την άλλη, είναι μια είδηση με συμβολικό βάρος για τον κόσμο της φωτογραφίας: ένας οίκος που έμαθε σε γενιές καλλιτεχνών και συλλεκτών να αντιμετωπίζουν το βιβλίο ως χώρο εικόνας, μνήμης και επιμέλειας, δυσκολεύεται πλέον να αντέξει οικονομικά το ίδιο το μοντέλο που τον έκανε θρυλικό.
Η τελική έκβαση δεν έχει κριθεί. Οι διαδικασίες αφερεγγυότητας στη Γερμανία δεν σημαίνουν αυτομάτως κλείσιμο, και η πλευρά του εκδοτικού οίκου εμφανίζεται να αναζητά λύση που θα επιτρέψει τη συνέχιση της λειτουργίας του.
Όμως η εικόνα είναι ήδη δυνατή: ο άνθρωπος και ο οίκος που έκαναν το φωτοβιβλίο αντικείμενο λατρείας βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με την πιο πεζή πλευρά της εκδοτικής πραγματικότητας μισθούς, εισφορές, δικαστήρια και την ανάγκη να βρεθεί κάποιος που θα χρηματοδοτήσει την επόμενη μέρα.
με στοιχεία από Artforum
