Ο Μαρκ Κάρνεϊ έγινε δεκτός με ενθουσιασμό στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου μίλησε σήμερα Πέμπτη (17/9) για την πρόταση να γίνει ο Καναδάς το πρώτο κράτος που θα αποκτήσει καθεστώς συνδεδεμένου μέλους της ΕΕ.
Ευρωβουλευτές περίμεναν για να σφίξουν το χέρι του Καναδού πρωθυπουργού και να βγάλουν μαζί του φωτογραφίες. Ένας από αυτούς χαρακτήρισε την ομιλία του ιστορική στιγμή. «Η Ευρώπη άπλωσε το χέρι της και ο Καναδάς το έπιασε», δήλωσε η Γερμανίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Τέρι Ράιντκε, η οποία φόρεσε για την περίσταση μια φανέλα της καναδικής εθνικής ομάδας χόκεϊ επί πάγου.
Μία ημέρα νωρίτερα, στην ίδια αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε απευθύνει την πρωτοφανή πρόσκληση στον Καναδά. Η πρόταση προκάλεσε γρήγορα την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε την Ευρώπη με «βαρείς δασμούς» εάν υλοποιηθεί.
«Δεν είμαι απολύτως βέβαιος γιατί χρησιμοποίησε αυτόν τον όρο»
Ωστόσο, το ενδεχόμενο να αποκτήσει ο Καναδάς καθεστώς συνδεδεμένου μέλους παραμένει αβέβαιο, μεταξύ άλλων επειδή δεν είναι σαφές τι ακριβώς σημαίνει ο όρος. «Δεν είμαι απολύτως βέβαιος γιατί χρησιμοποίησε αυτόν τον όρο [η φον ντερ Λάιεν], καθώς δεν υπάρχει κάποιος νομικός ορισμός», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος πολιτικός. «Αυτό έχει δημιουργήσει πολλά ερωτήματα. Έτσι, η συζήτηση επικεντρώνεται περισσότερο στο τι σημαίνει συνδεδεμένη ιδιότητα μέλους, αντί για αυτή τη μοναδική σχέση και συμμαχία για το μέλλον, που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τις σχέσεις ΕΕ-Καναδά».
Ο εκπρόσωπος του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς χαιρέτισε την πρωτοβουλία για μια στενή συνεργασία με τον Καναδά και δήλωσε ότι η Γερμανία είναι «ανοιχτή στη συζήτηση νέων μοντέλων που θα αντικατοπτρίζουν την ιδιαίτερη σημασία της σχέσης» των δύο πλευρών. Ωστόσο, υποστήριξε ότι η ονομασία «συνδεδεμένο μέλος» θα πρέπει να επανεξεταστεί.
Ο ίδιος ο Μερτς έχει προτείνει στο παρελθόν τη δυνατότητα «συνδεδεμένης ιδιότητας μέλους» για την Ουκρανία, ως ενδιάμεσο βήμα προς την ένταξή της στην ΕΕ, όμως η ιδέα απορρίφθηκε γρήγορα από άλλα κράτη-μέλη.
«Κενή φράση»
Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι η φον ντερ Λάιεν «φάνηκε να προχωρά αρκετά μακριά» με την πρότασή της και ότι, ήδη πριν από την ομιλία της την Τετάρτη, αρκετά κράτη-μέλη ανησυχούσαν πως η πρόεδρος της Επιτροπής έδινε περισσότερες υποσχέσεις προς τον Καναδά από όσες μπορούσε να υλοποιήσει.
Ένας δεύτερος διπλωμάτης χαρακτήρισε τον όρο «κενή φράση» και τόνισε ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να αποφασίσουν τι θα περιλαμβάνει στην πράξη.
Οποιαδήποτε νέα εμπορική συμφωνία ή σχέση συνεργασίας με χώρα εκτός ΕΕ θα πρέπει να εγκριθεί από τα 27 κράτη-μέλη.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές έχουν αρκετά κοινά συμφέροντα. Θέλουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στην τεχνητή νοημοσύνη, την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τους κβαντικούς υπολογιστές, ενώ επιδιώκουν επίσης να συνεργαστούν στην Αρκτική. Ο Κάρνεϊ σημείωσε ότι ο Καναδάς έχει σύνορα στην Αρκτική με τη Δανία, αναφερόμενος στα θαλάσσια σύνορα με τη Γροιλανδία.
Ωστόσο, αρκετές δυσκολίες δεν τέθηκαν στη συζήτηση. Ο Κάρνεϊ χαρακτήρισε τη Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία ΕΕ-Καναδά του 2016, γνωστή ως CETA, «μία από τις πιο επιτυχημένες εμπορικές συμφωνίες στον κόσμο». Ωστόσο, 10 κράτη-μέλη της ΕΕ δεν την έχουν ακόμη επικυρώσει, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία. Και στις τρεις χώρες αναμένεται να διεξαχθούν εκλογές τον επόμενο χρόνο, γεγονός που καθιστά λιγότερο πιθανή την επικύρωση της συμφωνίας στο άμεσο μέλλον.
Την ίδια ώρα, ενώ οι δύο πλευρές αναδεικνύουν τα οφέλη από την ενίσχυση του εμπορίου μεταξύ συμμάχων, εφαρμόζουν και πολιτικές που φαίνεται να κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Ο Καναδάς υιοθέτησε πέρυσι πολιτική προτίμησης των καναδικών προϊόντων, ώστε οι εγχώριοι προμηθευτές να έχουν προτεραιότητα στις δημόσιες συμβάσεις. Αντίστοιχη νομοθεσία εξετάζει και η ΕΕ, με την ονομασία Industrial Accelerator Act. Η πρόταση, που βρίσκεται υπό συζήτηση, θα υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν απαιτήσεις για προϊόντα «κατασκευασμένα στην Ευρώπη» όταν χρησιμοποιούν δημόσιους πόρους για την αγορά πράσινων τεχνολογιών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Το καθεστώς συνδεδεμένου μέλους εγείρει επίσης ερωτήματα σχετικά με τη συμμετοχή του Καναδά στην ενιαία αγορά της ΕΕ, την οποία η Ένωση προστατεύει αυστηρά.
Ο Κάρνεϊ πρότεινε «απρόσκοπτο ψηφιακό εμπόριο μη αγροτικών προϊόντων και ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών». Η ΕΕ, ωστόσο, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς – η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, εργαζομένων και κεφαλαίων – αποτελούν ενιαίο σύνολο και δεν μπορούν να διαχωριστούν. Παράλληλα, απαιτούν ευθυγράμμιση με τους κανόνες της ΕΕ.
Με πληροφορίες από Guardian
