Ο Κιθ Ρίτσαρντς μόλις έγινε προπάππους. Κάποτε αυτό θα ακουγόταν σχεδόν αδιανόητο για τον άνθρωπο που έζησε τόσο κοντά στην αυτοκαταστροφή ώστε για δεκαετίες έμοιαζε να διαψεύδει καθημερινά όλες τις προβλέψεις για το τέλος του.
Σήμερα, στα 82 του, ο κιθαρίστας των Rolling Stones μιλά από το Hit Factory της Νέας Υόρκης, το στούντιο όπου το συγκρότημα είχε ηχογραφήσει το Emotional Rescue πριν από 46 χρόνια, και ετοιμάζεται για την κυκλοφορία ενός ακόμη άλμπουμ των Stones.
Το Foreign Tongues κυκλοφορεί στις 10 Ιουλίου και έρχεται λιγότερο από τρία χρόνια μετά το Hackney Diamonds, το πρώτο άλμπουμ πρωτότυπου υλικού του συγκροτήματος μετά τον θάνατο του Τσάρλι Γουότς.
Ο Ρίτσαρντς, μιλώντας στον Guardian, αντιμετωπίζει την ηλικία του με το γνωστό του μείγμα ειρωνείας, σωματικής εμπειρίας και βραχνής επιβίωσης. Όταν ερωτάται για τη μακροζωία του, λέει ότι έμαθε να ακούει το σώμα του λίγο πριν εκείνο αρχίσει να «ουρλιάζει για βοήθεια».
«Δεν ήμουν μακριά από το τέλος του διαδρόμου πριν φωνάξω για βοήθεια», λέει. «Αλλά τείνεις να κόβεις ταχύτητα αν θέλεις να συνεχίσεις. Ρυθμίζεις τον εαυτό σου».
Ο Ρίτσαρντς έχει κόψει το τσιγάρο εδώ και έξι χρόνια, αν και παραδέχεται ότι εξακολουθεί να καπνίζει πολλή κάνναβη. Το αλκοόλ, λέει, το κρατά «με μέτρο», πριν προσθέσει με το γνώριμο χιούμορ του ότι πλέον είναι «μόνο ένας τόνος ηρωίνης την ημέρα».
Το νέο άλμπουμ των Rolling Stones περιλαμβάνει υλικό που σε ορισμένες περιπτώσεις προϋπήρχε του θανάτου του Γουότς, αλλά και τραγούδια που ηχογραφήθηκαν πρόσφατα στο Λονδίνο. Ο Ρίτσαρντς λέει ότι ο Μικ Τζάγκερ ήταν ιδιαίτερα παραγωγικός το τελευταίο διάστημα, κάτι που βοήθησε ώστε ο δίσκος να ολοκληρωθεί γρήγορα.
Η σχέση των δύο παραμένει ένα από τα μεγάλα μυθικά επεισόδια του rock’n’roll. Ο Ρίτσαρντς λέει ότι γνωρίζει τον Τζάγκερ σχεδόν από την ηλικία των τεσσάρων ετών και ότι αυτή η κοινή διαδρομή εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο συγκρούονται και συνεννοούνται.
Παλιότερα, οι διαφωνίες τους έμοιαζαν συχνά με μόνιμο εσωτερικό πόλεμο. Σήμερα, ο Ρίτσαρντς λέει ότι οι παλιές «μονομαχίες» έχουν μειωθεί. Αστειεύεται ότι ο Τζάγκερ έχει σπάσει το σπαθί και τη λόγχη του, αν και δεν αποκλείει ποτέ μια νέα επίθεση από το πουθενά.
Εκεί που ο Ρίτσαρντς παραμένει ανυποχώρητος είναι η τεχνολογία. Η σχέση του με τον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο φαίνεται να περιορίζεται, όπως λέει ο ίδιος, σε έναν ηλεκτρικό βραστήρα. Νοσταλγεί την κασέτα, θυμίζοντας ότι χωρίς μια κασέτα δεν θα υπήρχε το Satisfaction: ξύπνησε μέσα στη νύχτα, ηχογράφησε το riff και την επόμενη μέρα το άκουσε στην πιο ωμή του μορφή.
Για την τεχνητή νοημοσύνη, είναι ακόμη πιο κατηγορηματικός. «Η AI με σκοτώνει», λέει. Και όταν ερωτάται αν φοβάται για το μέλλον της μουσικής, απαντά ότι φοβάται για το μέλλον των πάντων.
Ο Ρίτσαρντς παραμένει πιστός στα «παλιά κόλπα», όχι από απλή νοσταλγία, αλλά επειδή πιστεύει ότι η μουσική δεν ωφελήθηκε απαραίτητα από όλες τις τεχνολογικές εξελίξεις. Έχει δει την ηχογράφηση να περνά από τις ταινίες δύο καναλιών στα πολυκάναλα στούντιο και μετά στα ψηφιακά συστήματα, χωρίς να θεωρεί ότι αυτό έκανε τη μουσική καλύτερη.
Στο Foreign Tongues, πάντως, οι Rolling Stones κινούνται ανάμεσα στο παλιό και το νέο. Υπάρχουν τραγούδια που θυμίζουν την disco πλευρά τους, μια διασκευή στο You Know I’m No Good της Amy Winehouse, αλλά και μια απροσδόκητη εμφάνιση του Ρόμπερτ Σμιθ των Cure, για την οποία ο Ρίτσαρντς δηλώνει περίπου άγνοια, λέγοντας ότι ο παραγωγός Άντριου Γουάτ τού είπε πως ήθελε να προσθέσει κάποιον και εκείνος απλώς συμφώνησε.
Ο δίσκος κλείνει με μια διασκευή του Beautiful Delilah του Τσακ Μπέρι, που φέρνει τους Stones πίσω στην αρχή τους. Το πρώτο τους single, το 1963, ήταν επίσης διασκευή σε τραγούδι του Μπέρι, το Come On.
Για τον Ρίτσαρντς, ο Τσακ Μπέρι παραμένει θεμελιώδης μορφή. Θυμάται την άνεση και τη φυσικότητα του παιξίματός του, αλλά και το γεγονός ότι κάποτε τον χτύπησε επειδή πήγε να αγγίξει την κιθάρα του στα παρασκήνια. Ο Ρίτσαρντς δεν μοιάζει να το κρατά ως παράπονο. Αντιθέτως, λέει ότι ο Μπέρι είχε δίκιο και ότι μάλλον θα έκανε το ίδιο.
Όσο για το αν σκέφτεται ότι κάποια στιγμή ένα άλμπουμ των Rolling Stones μπορεί να είναι το τελευταίο, ο Ρίτσαρντς δεν το αρνείται εντελώς. Λέει ότι θα ήταν ανόητο να μην του περνά από το μυαλό. Αλλά δεν μένει εκεί. Στα 82 του, λέει ότι είναι πλέον πλήρως πάνω στον δρόμο του και θα δει πού θα τον πάει.
Η ηλικία, τα εγγόνια, τα δισέγγονα και η τεράστια απόσταση από την αρχή φαίνεται να τον κάνουν να κοιτάζει πίσω περισσότερο. Όμως ακόμη και όταν μιλά για ωρίμανση, γελάει με τη λέξη σαν να πρόκειται για κάτι ύποπτο.
«Θεός φυλάξοι», λέει.
Με στοιχεία από Guardian.
