Δυο φορές είχε προσκληθεί στις Κάννες ο τέταρτος πιο εμπορικός κινηματογραφιστής όλων των εποχών που έχει 16 δισεκατομμύρια δολάρια σε εισπράξεις: εκτός από την πανηγυρική, εκτός συναγωνισμού προβολή του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», ο Πίτερ Τζάκσον βρέθηκε για πρώτη στην Κρουαζέτ το 1987, όταν στο πλαίσιο της αγοράς πρoσπαθούσε, όπως τόσοι άλλοι, να «πουλήσει» σε όποιον ενδιαφερόταν το ντεμπούτο του, το «Κακό Γούστο», που γύρισε με φίλους και γνωστούς στη Νέα Ζηλανδία, με ελάχιστα χρήματα και τρομερό κέφι. Το cult ταινιάκι αποτελούσε ένα από τα πρωτοπόρα δείγματα αυτού που ο Τζάκσον αποκαλεί splapstick, δηλαδή έναν συγκερασμό σπλάτερ και σλάπστικ, αίματος και γέλιου, γιατί, όπως εξήγησε στο masterclass στο 79ο Φεστιβάλ Καννών, μόνο στον συνδυασμό των δύο πιστεύει και όχι στο μονοδιάστατο, σοβαρό αιματοκύλισμα, σε ένα ύφος που υπαγορεύει την υπονομόμευση του ρεαλισμού ούτως ή άλλως.
Λίγο προτού κηρύξει την έναρξη του φετινού φεστιβάλ η σταθερά ζωηρή και μαχητική Τζέιν Φόντα πάντα μαζί με την τρακαρισμένη Γκονγκ Λι (εκτός από τη στιγμή που ψέλλισε ανακουφισμένη δυο λέξεις στη μητρική κινεζική), ο Τζάκσον έλαβε τον τιμητικό Χρυσό Φοίνικα, ως είθισται νωρίς-νωρίς, από τα χέρια του αγαπημένου του Φρόντο, του πάντα χαμογελαστού Ελάιτζα Γουντ. Ακόμη θυμάμαι να κάνω συνέντευξη τον Νεοζηλανδό σκηνοθέτη σε ένα ξενοδοχείο του Λονδίνου για τον δεύτερο «Άρχοντα» και να απαντά με ατελείωτες προτάσεις και χαοτικά φλασμπάκ, ξυπόλυτος, φορώντας βερμούδα, όντας η ζωντανή ενσάρκωση χόμπιτ, γεννημένος να μεταφέρει στο σινεμά την τριλογία που αμέσως μετά το 2001 είχε προταθεί στον Στάνλεϊ Κιούμπρικ κι εκείνος είχε αρνηθεί, βαφτίζοντας το έπος του Τόλκιν «unfilmable»! Με την τεχνολογία και τη φαντασία, ο αφοσιωμένος Τζάκσον κατάφερε, έπειτα από 226 ημέρες εργασίας στο πλατό και αμέτρητους μήνες δουλειάς πριν και μετά τα γυρίσματα, κατάφερε ένα αποτέλεσμα που ακόμη και σήμερα κόβει την ανάσα – ο ίδιος λέει γελώντας πως έχει να το δει δυο γεμάτες δεκαετίες, αλλά μαθαίνει πως ο κόσμος το απολαμβάνει ακόμη.
Μερικές φορές παραλείπουμε τον Πίτερ Τζάκσον όταν μετράμε τους «μεγάλους», αλλά ευτυχώς δεν θα το έπαιρνε προσωπικά ή κατάκαρδα χάρη στο κοφτερό, καλόκαρδο χιούμορ του και την απροσποίητη απλότητα που διαθέτει.
«Οδηγώντας από το σπίτι μου μέχρι το στούντιο, είχα δέκα περίπου λεπτά να αγχωθώ για τα πάντα και το μυστικό, όταν έφτανα στο πλατό, ήταν να προσποιούμαι πως ξέρω τι μου γίνεται, να αφήνω τους τρομερούς συνεργάτες μου να μου δίνουν ιδέες, μετά να κάνω πως είναι δικές μου και να προχωρώ με σιγουριά», ανέφερε κάνοντας αναδρομή στις αρχές του αιώνα. Ο Χάρβεϊ Γουάινστιν είχε κάνει μια μεγάλη χάρη στον παραγωγό Σολ Ζάεντζ, σώζοντας κυριολεκτικά από την κατάρρευση τον «Άγγλο Ασθενή» όταν αποσύρθηκε η 20th Century, και έσωσε επίσης τον Τζάκσον από το αδιέξοδο όταν ο Ζάεντζ φάνηκε απρόθυμος να παραχωρήσει τα δικαιώματα, ζητώντας του να του ανταποδώσει την παλιά χάρη και να τον αφήσει ελεύθερο! Ανακάλεσε κι άλλες λεπτομέρειες από τη θρυλική χρονιά των γυρισμάτων, τότε που ανέλαβε μαζί με την ομάδα του μια ευθύνη χωρίς να συνειδητοποιεί πως η Νέα Ζηλανδία δεν διέθετε την υποδομή για εγχείρημα τέτοιας κλίμακας, και κυρίως αποκάλυψε πως η μαεστρία του να αποδίδει με γεωγραφική καθαρότητα τις κολοσσιαίες σεκάνς της μάχης κρύβει ένα απλό μυστικό: «Κάθε τρίτο πλάνο πρέπει να εστιάζει σε ένα πρόσωπο. Άραγκορν, πλήθος, πλήθος, Λέγκολας. Λέγκολας, μάχη, μάχη, Γκαλάντριελ!».
Στην αυλαία μιας απίθανης καριέρας, ο Κρίστοφερ Λι φλέρταρε ταυτόχρονα με την κινηματογραφική αιωνιότητα, παίζοντας τον Ντούκου και τον Σάρουμαν σε δύο έπη. «Αυτές οι δυο ταινίες θα αλλάξουν τον ρου του σινεμά, θυμηθείτε τα λόγια μου, δεν έχει ξαναγίνει τέτοιο επίπεδο κινηματογράφησης», μου είχε πει στην Αθήνα, αφού πρώτα είχε απαγγείλει άψογα Όμηρο, για τον «Πόλεμο των Άστρων» στην επαναφορά του, και τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών». Για το πρώτο δεν είμαι σίγουρος, αλλά για το δεύτερο έπεσε διάνα. Μερικές φορές παραλείπουμε τον Πίτερ Τζάκσον όταν μετράμε τους «μεγάλους», αλλά ευτυχώς δεν θα το έπαιρνε προσωπικά ή κατάκαρδα χάρη στο κοφτερό, καλόκαρδο χιούμορ του και την απροσποίητη απλότητα που διαθέτει. Ίσως φταίει κι αυτός λίγο, που μετά την περιττή τριλογία του Χόμπιτ, δεν έχει συνέλθει εντελώς –ή επανέλθει πλήρως αν θέλετε–, αφού μόνο δυο ντοκιμαντέρ, ομολογουμένως ωραία και κοπιώδη, έχει προσφέρει σε ένα πιο niche κοινό. Δεν ξεχνάμε όμως το «Lovely Bones» και τα «Ουράνια Πλάσματα», το ντεμπούτο της Κέιτ Γουίνσλετ, στην οποία ο ίδιος, ως κομπάρσος στη δική του ταινία, χάρισε το παρθενικό της κινηματογραφικό φιλί!
Και τώρα, η ανώτατη τιμητική διάκριση στις Κάννες για το σύνολο της καριέρας του. Ο ίδιος δεν θα το φανταζόταν ποτέ, το είπε ανοιχτά, μεταξύ σοβαρού και αστείου, αλλά σίγουρα το εννοούσε. Δεν είμαι ο τύπος του Χρυσού Φοίνικα, χαριτολόγησε, αλλά αν το σκεφτούμε λίγο, ένας κινηματογραφιστής που ξεκίνησε από slasher και κωμωδίες τρόμου δεν αποτελεί δραματικό υπόδειγμα ή πολιτικό πρότυπο. Ωστόσο, συνέβαλε στην απενοχοποίηση ενός πάλαι ποτέ ανυπόληπτου genre, που πουλιόταν στο μάρκετ των Καννών ως φτηνό προϊόν για βίντεο κατανάλωση και τηλεοπτικό παραγέμισμα, στο να το αντιμετωπίζουμε με σεβασμό. Τρία Όσκαρ αργότερα, ο Τζάκσον είπε από «άμβωνος», από το κεντρικό θέατρο Lumiere εδώ στις Κάννες, πως είναι ωραίο να σου αποδίδουν μια τόσο μεγάλη τιμή χωρίς να έχεις κάνει καινούργια ταινία, και τη δέχεται μόνο επειδή θεωρεί πως κάτι έπρεπε να του έχει απονεμηθεί τότε, με το «Κακό Γούστο», που σηματοδότησε την αρχή μιας εποχής πέρα από την αγία τριάδα της κινηματογραφικής «σποράς» στον πλανήτη, δηλαδή το Χόλιγουντ, την Ευρώπη και την Ασία.
Ευχαριστούμε την Aegean Airlines
