Τα ενοίκια συνεχίζουν να καλπάζουν σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ορισμένες χώρες να βρίσκονται στη δίνη μιας πρωτοφανούς αύξησης.
Σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, οι αυξήσεις στις τιμές των ενοικίων ξεπερνούν τον συνολικό πληθωρισμό, με τα νοικοκυριά στη Ρουμανία και την Κροατία να δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα.
Μεταξύ του δευτέρου τριμήνου του 2025 και του 2026, τα ενοίκια στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 3%. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός των ενοικίων κυμάνθηκε από το μηδέν στη Φινλανδία έως το εκπληκτικό 43,5% στη Ρουμανία, με την Κροατία να ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής με 40,1%.
Την ίδια περίοδο, ο συνολικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 9,5% στη Ρουμανία και στο 4,8% στην Κροατία. Μετά την προσαρμογή για τον πληθωρισμό, τα ενοίκια και στις δύο χώρες σημείωσαν πραγματική αύξηση που ξεπέρασε το 30%.
Στην τρίτη θέση της ΕΕ βρέθηκε η Σλοβενία με αύξηση ενοικίων 10%, η οποία μεταφράζεται σε λίγο πάνω από 6% σε πραγματικούς όρους.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 8η θέση με αύξηση 7,5%.
Ο ρόλος της κοινωνικής κατοικίας στην άνοδο του πληθωρισμού
Αναλύοντας τις αιτίες στο Euronews Business, αρμόδιοι φορείς των δύο χωρών που τροφοδοτούν με στοιχεία τη Eurostat εστίασαν στον ρόλο της δημόσιας και κοινωνικής κατοικίας.
Όπως αναφέρει η ρουμανική κυβέρνηση, ο βασικός μοχλός πίσω από την εκτίναξη των τιμών στη χώρα είναι «η αύξηση των κρατικά ρυθμιζόμενων ενοικίων», δηλαδή των κατοικιών που ανήκουν στο δημόσιο ή στους δήμους. Ωστόσο, η Δρ. Αντριάνα Μ. Σοάιτα από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης αμφισβητεί αυτή την ερμηνεία.
«Οι δημόσιες ενοικιαζόμενες κατοικίες αποτελούν ελάχιστο ποσοστό του συνολικού οικιστικού αποθέματος», δηλώνει στο Euronews Business. Η ίδια εξηγεί ότι τα ενοίκιά τους είναι τόσο χαμηλότερα από εκείνα του ιδιωτικού τομέα, που ακόμη κι αν τριπλασιάζονταν, ελάχιστα θα επηρέαζαν τον συνολικό μέσο όρο.
«Αν εξαιρέσουμε τον πληθωρισμό, τη μεθοδολογία της Eurostat και τη μαύρη εργασία ή αδήλωτη οικονομία, οι υψηλές αυξήσεις ενδέχεται να οφείλονται στην είσοδο νέων ή πλήρως ανακαινισμένων ακινήτων στην αγορά», σημειώνει η Σοάιτα.
Στην Κροατία, η κατακόρυφη άνοδος «προκλήθηκε από την απόφαση των δημοτικών αρχών στο Ζάγκρεμπ να αυξήσουν τις τιμές στα κοινωνικά ενοίκια», υποστηρίζει ο φορέας που παρέχει τα σχετικά στοιχεία.
Επενδυτικά ακίνητα και αλλαγή του τοπίου στην Κροατία
Ο καθηγητής Γκόικο Μπέζοβαν από το Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος των ακινήτων στην Κροατία έχει μετατραπεί σε αμιγώς επενδυτικό προϊόν. Η αγορά διαμερισμάτων και η αξιοποίησή τους στον τουρισμό έχουν αναδειχθεί στον κύριο τρόπο αποταμίευσης στη χώρα.
Έτσι, ένα σημαντικό ποσοστό των διαμερισμάτων σε νεόδμητες οικοδομές δεν αγοράζεται για ιδιοκατοίκηση, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά να μένουν άδεια.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι από το 2025 θεσπίστηκε στην Κροατία φόρος στα κενά ακίνητα. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του 2025 και του 2026, παρατηρήθηκε κατακόρυφη αύξηση στα μισθωτήρια συμβόλαια που δηλώθηκαν στην Εφορία.
«Με αυτόν τον τρόπο, μπήκαν στην αγορά ενοικίασης περισσότερα και ποιοτικότερα σπίτια στις μεγάλες πόλεις, με τις τιμές τους να ξεπερνούν κατά πολύ τον μέσο όρο», δήλωσε στο Euronews Business.
«Πρωταθλήτρια» η Τουρκία
Αν συνυπολογιστούν οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες αλλά και τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, η Τουρκία αναδεικνύεται πρωταθλήτρια στον πληθωρισμό ενοικίων, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 49,6% μεταξύ των δευτέρων τριμήνων του 2025 και του 2026.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τη Ρουμανία και την Κροατία, η Τουρκία δεν κατέγραψε απότομη εκτίναξη, αλλά μια σταδιακή άνοδο. Την ίδια περίοδο, ο συνολικός πληθωρισμός στη γειτονική χώρα ξεπέρασε το 30%, γεγονός που σημαίνει ότι η πραγματική αύξηση των ενοικίων ήταν τελικά μικρότερη από αυτή των δύο χωρών της ΕΕ.
Διψήφια αύξηση σημείωσαν τα ενοίκια και στη Σερβία (+12,5%). Παράλληλα, η άνοδος ξεπέρασε το 5% στη Βουλγαρία (9,9%), τη Βόρεια Μακεδονία (9,2%), την Ισλανδία (8,6%), την Ελλάδα (7,5%), Τσεχία (6,2%), Αλβανία (6%), Σλοβακία (5,3%), Λιθουανία (5,3%) και Πορτογαλία (5,2%).
Υποχώρηση σε πραγματικούς όρους στις μεγάλες οικονομίες
Μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης, μόνο η Ιταλία (3,5%) ξεπέρασε τον μέσο όρο της ΕΕ (3%). Ο πληθωρισμός των ενοικίων διαμορφώθηκε στο 2,5% στην Ισπανία, στο 2,1% στη Γερμανία και στο 1,6% στη Γαλλία.
Όπως συνέβη στις παραπάνω χώρες, τα ενοίκια δεν σημείωσαν αύξηση σε πραγματικούς όρους ούτε στο Βέλγιο, την Εσθονία, τη Φινλανδία και το Λουξεμβούργο, εφόσον ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός.
Μεταξύ Αυγούστου 2025 και Αυγούστου 2026, τα ενοίκια στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 2,9%, ακολουθώντας παρόμοια τάση με τη σύγκριση των δευτέρων τριμήνων. Εξαίρεση αποτέλεσε η Κροατία, όπου η ετήσια αύξηση τον Αύγουστο ήταν αισθητά χαμηλότερη, στο 4,3%.
Αυτό συνέβη διότι ο δείκτης σημείωσε απότομο άλμα μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου 2025, επηρεάζοντας τόσο τις μηνιαίες όσο και τις τριμηνιαίες μεταβολές.
Με πληροφορίες από Euronews
