Μέσα από τις στάχτες, που διατηρήθηκαν για σχεδόν δύο χιλιετίες στην Πομπηία, αρχαιολόγοι κατάφεραν να ανασυνθέσουν τις μυρωδιές που γέμιζαν τα σπίτια των κατοίκων της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης πριν από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Antiquity, οι ερευνητές εντόπισαν σε οικιακά θυμιατήρια, ίχνη αρωματικών ρητινών που προέρχονταν από δάση της Ασίας και της Αφρικής, αποκαλύπτοντας ότι ακόμη και οι καθημερινές θρησκευτικές τελετουργίες των κατοίκων της Πομπηίας συνδέονταν με τα εκτεταμένα εμπορικά δίκτυα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Υπενθυμίζεται ότι η Πομπηία θάφτηκε κάτω από τόνους ηφαιστειακής τέφρας όταν εξερράγη ο Βεζούβιος, γεγονός που στοίχισε τη ζωή στους περισσότερους κατοίκους της. Ωστόσο, η ίδια η καταστροφή συνέβαλε στη μοναδική διατήρηση αντικειμένων και οργανικών καταλοίπων, επιτρέποντας σήμερα στους επιστήμονες να μελετήσουν λεπτομέρειες της καθημερινής ζωής που διαφορετικά θα είχαν χαθεί.
Pompeii ashes reveal what ancient Roman city smelled like https://t.co/t3N4xv4uJ2 pic.twitter.com/RYkgE2ToJV
— The Independent (@Independent) August 10, 2026
Πώς ανέλυσαν τις στάχτες στην Πομπηία οι ερευνητές
Για πρώτη φορά, οι ερευνητές ανέλυσαν τις στάχτες που είχαν παραμείνει μέσα σε οικιακά θυμιατήρια, χρησιμοποιώντας σύγχρονες χημικές και μικροσκοπικές εργαστηριακές τεχνικές. Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν τι ακριβώς έκαιγαν οι κάτοικοι ως «προσφορές» στις οικιακές λατρείες τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στα θυμιατήρια καίγονταν ξυλώδη φυτά της περιοχής, πιθανότατα ως καύσιμη ύλη ή ως μέρος των προσφορών, καθώς και φυτά όπως η δάφνη ή καρποί πυρηνόκαρπων.
Παράλληλα, εντοπίστηκαν ίχνη ρητινών της οικογένειας Burseraceae, οι οποίες προέρχονταν από την Ασία ή την υποσαχάρια Αφρική. Πρόκειται για την πρώτη αρχαιολογική απόδειξη ότι στις οικιακές λατρείες της Πομπηίας χρησιμοποιούνταν εισαγόμενο θυμίαμα.
«Πλέον μπορούμε να προσδιορίσουμε ποιες ακριβώς ευωδιές καίγονταν στις οικιακές θρησκευτικές πρακτικές της Πομπηίας», δήλωσε ο αρχαιολόγος Johannes Eber από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Όπως εξήγησε, εκτός από τα τοπικά φυτά, οι αναλύσεις αποκάλυψαν ίχνη εισαγόμενων ρητινών, γεγονός που αποτελεί ακόμη μία ένδειξη των εκτεταμένων εμπορικών διασυνδέσεων της πόλης.
Pompeii ve Boscoreale’de bulunan 2 bin yıllık buhurdanlıkları analiz eden bilim insanları, antik Romalıların evlerinde yaktığı tütsü ve bitkileri ilk kez kimyasal yöntemlerle tespit etti. pic.twitter.com/gF4LVogGTP
— Punto360 (@punto360tr) August 10, 2026
Πώς μεταφέρονταν οι ρητίνες στην Πομπηία
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες αρωματικές ρητίνες μεταφέρονταν από την Αραβική Χερσόνησο, αλλά και από τα τροπικά δάση της Αφρικής και της Ασίας. Μέσω των εμπορικών δρόμων της Ερυθράς Θάλασσας έφθαναν στην Αλεξάνδρεια και στη συνέχεια μεταφέρονταν δια θαλάσσης στα μεγάλα λιμάνια της Ιταλίας, όπως το Portus και Puteoli, όπου δραστηριοποιούνταν έμποροι θυμιάματος.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι σε ορισμένες περιπτώσεις καίγονταν και εκχυλίσματα σταφυλιών ή κρασιού.
Σύμφωνα με τον Maxime Rageot από το Πανεπιστήμιο της Βόννης, το εύρημα συμφωνεί με τις απεικονίσεις και τις γραπτές πηγές της ρωμαϊκής εποχής, οι οποίες περιγράφουν τη χρήση κρασιού σε θρησκευτικές τελετές. Όπως σημείωσε, η ανακάλυψη υπογραμμίζει τη σημασία της συνδυαστικής χρήσης αρχαιολογικών και επιστημονικών αναλύσεων για την κατανόηση του παρελθόντος.
Ο Philipp W. Stockhammer, επίσης μέλος της ερευνητικής ομάδας, επισήμανε ότι ο συνδυασμός προηγμένων χημικών και μικροσκοπικών τεχνικών επιτρέπει πλέον στους επιστήμονες να προσεγγίσουν με πρωτοφανή λεπτομέρεια την καθημερινή θρησκευτική ζωή των κατοίκων της Πομπηίας.
Με πληροφορίες από The Independent
