Σε προσωρινή αναστολή τίθεται η προγραμματισμένη διπλωματική αποστολή του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στο Ισλαμαμπάντ, καθώς η Τεχεράνη δεν έχει απαντήσει στις αμερικανικές προτάσεις για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο με γνώση των εξελίξεων.
Ο Βανς επρόκειτο να αναχωρήσει την Τρίτη για την πρωτεύουσα του Πακιστάν, όπου είχε προγραμματιστεί νέος γύρος συνομιλιών την Τετάρτη, την ίδια ημέρα που λήγει η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της αποστολής ακόμη και άμεσα, εφόσον η Τεχεράνη δώσει σήμα ότι είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί και ότι οι εκπρόσωποί της έχουν την απαραίτητη εντολή για επίτευξη συμφωνίας.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις αρχές Απριλίου εκπνέει το βράδυ της Τετάρτης (ώρα Ουάσινγκτον), με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να έχει ήδη χαρακτηρίσει «εξαιρετικά απίθανη» την παράτασή της. Την ίδια ώρα, οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν απειλές, ενώ παραμένει αβέβαιο αν θα υπάρξει νέος γύρος διαπραγματεύσεων.
Από ιρανικής πλευράς, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε ότι δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση για συμμετοχή στις συνομιλίες στο Πακιστάν, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον για «αντιφατικά μηνύματα» και «απαράδεκτες ενέργειες», μεταξύ των οποίων επιθέσεις σε ιρανικά πλοία.
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ζήτημα που αποτελεί σημείο τριβής για περισσότερο από μία δεκαετία. Οι ΗΠΑ έχουν καταθέσει γραπτή πρόταση που επιχειρεί να θέσει ένα πλαίσιο συμφωνίας, με βασικά ζητήματα το εύρος του εμπλουτισμού ουρανίου και τη διαχείριση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι είτε η πλήρης εγκατάλειψη του εμπλουτισμού από το Ιράν είτε η διατήρηση περιορισμένου πολιτικού προγράμματος υπό αυστηρή διεθνή εποπτεία, ενδεχομένως σε συνδυασμό με το κλείσιμο υπόγειων εγκαταστάσεων. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης επιλογές για τη μεταφορά των αποθεμάτων ουρανίου σε τρίτη χώρα.
Παράλληλα, εξετάζεται και το αν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν ανταλλάγματα, όπως η αποδέσμευση μέρους των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα λόγω κυρώσεων ή ευρύτερη οικονομική συνεργασία με χώρες του Κόλπου.
ΗΠΑ: Συνεχίζεται η αξιολόγηση στρατιωτικών επιλογών
Η καθυστέρηση στις συνομιλίες αποτελεί νέο εμπόδιο για την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία επιδιώκει συμφωνία που θα θεωρηθεί πιο αυστηρή από εκείνη του 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα. Την ίδια στιγμή, στο Πεντάγωνο συνεχίζεται η αξιολόγηση στρατιωτικών επιλογών σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον κρίνει ότι η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύεται με καλή πίστη, αν και, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν εξετάζεται άμεση επιστροφή σε εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι εξελίξεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κλίμα αστάθειας, με τον Τραμπ να έχει στείλει αντικρουόμενα μηνύματα τις τελευταίες ημέρες. Από τη μία έχει δηλώσει ότι αναμένει «πολύ καλή συμφωνία», από την άλλη έχει απειλήσει με εκτεταμένα πλήγματα κατά ιρανικών υποδομών σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμη, με τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και τα ιρανικά αντίμετρα να επηρεάζουν την παγκόσμια αγορά ενέργειας, εντείνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία της σύγκρουσης.
Με πληροφορίες από New York Times, Guardian
