Το επερχόμενο Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται πως περιλαμβάνει τη δημιουργία ιδιωτικού επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων στην ιρανική οικονομία.
Σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο Reuters και έχει σε άμεση γνώση τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, περισσότερο από το μισό ποσό έχει ήδη εξασφαλιστεί από επενδυτές και εταιρείες από διάφορες περιοχές του κόσμου.
Το ταμείο αποτελεί ένα από τα βασικά οικονομικά κίνητρα που περιλαμβάνονται στη συμφωνία, καθώς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη προετοιμάζονται να υπογράψουν την Παρασκευή το μνημόνιο κατανόησης στην Ελβετία.
Τι περιλαμβάνει το νέο επενδυτικό σχήμα ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν
Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι κατέληξαν σε συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξεκίνησε μετά τις επιθέσεις αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, καθώς και για την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Reuters, το νέο επενδυτικό σχήμα δεν θα χρηματοδοτηθεί από κυβερνήσεις και δεν αποτελεί πρόγραμμα αποζημιώσεων ή ανοικοδόμησης. Πρόκειται για ιδιωτικό επενδυτικό μηχανισμό στον οποίο θα συμμετάσχουν εταιρείες από τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική.
Οι επενδύσεις που έχουν ήδη δεσμευθεί αφορούν τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η βιομηχανία και τα logistics.
Ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισ. δολάρια ως αποζημίωση για τις καταστροφές του πολέμου, αίτημα που απορρίφθηκε από την Ουάσινγκτον. Στη συνέχεια προέκυψε η ιδέα για τη δημιουργία του λεγόμενου «Ταμείου Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης».
Πώς θα συμβάλουν οι χώρες της περιοχής στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν
Το σχέδιο προβλέπει ότι χώρες της περιοχής θα συμβάλουν και θα στηρίξουν με διάφορους τρόπους το Ιράν, όπως η παροχή δανείων, η δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή η άμεση χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης υποδομών που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, μεταξύ αυτών βιομηχανικές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια, αεροδρόμια και άλλες κρίσιμες υποδομές.
Παρά τις τεράστιες ενεργειακές της δυνατότητες, η ιρανική οικονομία έχει παραμείνει ουσιαστικά αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες εξαιτίας των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων. Το Ιράν διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, ενώ ο πληθυσμός του ξεπερνά τα 92 εκατομμύρια κατοίκους.
Η πηγή ξεκαθάρισε ότι το επενδυτικό ταμείο δεν συνδέεται με τις παράλληλες διαπραγματεύσεις για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων ή την αποδέσμευση ιρανικών κρατικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.
Το ταμείο δεν θα ενεργοποιηθεί άμεσα. Η δημιουργία του θα προχωρήσει μόνο εφόσον υπογραφεί η τελική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Το μνημόνιο κατανόησης που θα υπογραφεί στην Ελβετία προβλέπει περίοδο 60 ημερών κατά την οποία θα καθοριστούν τα έργα και οι επενδυτικές προτεραιότητες.
Οι πρώτοι 12 βασικοί όροι της συμφωνίας ΗΠΑ με Ιράν
Την ίδια ώρα, το ισραηλινό Channel 12 μετέδωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει δώδεκα βασικούς όρους. Μεταξύ αυτών προβλέπεται:
- Άμεση κατάπαυση του πυρός: Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται να σταματήσουν άμεσα όλες τις εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων των ανοιχτών μετώπων στο έδαφος του Λιβάνου.
- Μπλόκο στα πυρηνικά όπλα: Η Τεχεράνη υπογραμμίζει και δεσμεύεται εκ νέου ότι δεν πρόκειται να αναπτύξει ούτε να αποκτήσει πυρηνικό οπλισμό.
- Διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου: Οι δύο πλευρές αναλαμβάνουν την υποχρέωση να βρουν μια οριστική λύση για την απομάκρυνση του υφιστάμενου αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου από το ιρανικό έδαφος.
- Καθορισμός των πυρηνικών αναγκών: Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη θα καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να ορίσουν τα όρια εμπλουτισμού και τις πραγματικές ανάγκες του Ιράν για ειρηνική, ενεργειακή χρήση.
- «Πάγωμα» εξοπλισμών: Το Ιράν υποχρεούται να διατηρήσει το τρέχον στάτους κβο στο πυρηνικό του πρόγραμμα, χωρίς καμία περαιτέρω εξέλιξη, για όσο διάστημα διαρκεί ο διάλογος.
- Άρση του ναυτικού αποκλεισμού: Οι ΗΠΑ προχωρούν στην άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Παράλληλα, δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις και να μην ενισχύσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις στην περιοχή κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
- Ελεύθερα και δωρεάν Στενά: Το Ιράν εγγυάται την ασφαλή, ελεύθερη και χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση (διόδια) διέλευση όλων των εμπορικών πλοίων από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, για διάστημα τουλάχιστον 60 ημερών.
- Ξεπάγωμα των ιρανικών δισεκατομμυρίων: Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και κεφάλαια σε διεθνείς τράπεζες, αμέσως μόλις τεθεί σε ισχύ το μνημόνιο.
- Πλήρης αποχώρηση των ΗΠΑ: Σε περίπτωση που επιτευχθεί η τελική, οριστική συμφωνία, ο αμερικανικός στρατός θα αποσύρει το σύνολο των δυνάμεών του από την περιοχή εντός 30 ημερών, ενώ θα ακυρωθούν όλες οι υφιστάμενες κυρώσεις κατά του Ιράν.
- Ταμείο μαμούθ για την ανοικοδόμηση: Η τελική συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενός γιγαντιαίου διεθνούς ταμείου, ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα διατεθεί αποκλειστικά για την ανοικοδόμηση των υποδομών του Ιράν.
- Επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου: Οι ΗΠΑ θα εκδώσουν προσωρινές εξαιρέσεις (waivers) από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να ξεκινήσει άμεσα την πώληση πετρελαίου και καυσίμων στις διεθνείς αγορές κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου των συνομιλιών.
- Περιφερειακή σταθερότητα: Ξεκινούν άμεσες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Ιράν, το Ομάν και τα υπόλοιπα κράτη του Κόλπου, με σκοπό να καθοριστεί ένα μόνιμο νομικό και λειτουργικό πλαίσιο για τη ναυσιπλοΐα και τις θαλάσσιες υπηρεσίες στην περιοχή.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι το Ιράν θα μπορεί να επωφεληθεί από το ταμείο των 300 δισ. δολαρίων μόνο εφόσον τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις που προβλέπει η συμφωνία, συμπεριλαμβανομένης της διάλυσης του πυρηνικού του προγράμματος και της αποδοχής ενός αυστηρού καθεστώτος επιτήρησης.
Με πληροφορίες από Reuters, Channel 12
