Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ΗΠΑ και Ιράν θα συναντηθούν την Τρίτη στην Ντόχα, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η διπλωματική διαδικασία μετά τη νέα ανταλλαγή πληγμάτων στον Κόλπο.
Η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου ήρθε σε μια στιγμή σύγχυσης γύρω από το αν οι συνομιλίες έχουν πράγματι κλειδώσει. Λιγότερο από δύο ώρες νωρίτερα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, είχε δηλώσει ότι δεν έχουν προγραμματιστεί για αυτή την εβδομάδα τεχνικές συνομιλίες σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ, με ανάρτηση στο Truth Social, επέμεινε ότι το Ιράν ζήτησε συνάντηση και ότι αυτή θα γίνει στην πρωτεύουσα του Κατάρ. Από την πλευρά της Τεχεράνης, πάντως, δεν υπήρξε επίσημη επιβεβαίωση ότι έχει οριστεί ραντεβού. Ο Γαριμπαμπαντί ανέφερε ότι οι επαφές με το Κατάρ συνεχίζονται, μεταξύ άλλων για την εφαρμογή των δεσμεύσεων της άλλης πλευράς, αλλά είπε ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει δημοσιεύματα περί τεχνικών συνομιλιών στην Ντόχα.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λέβιτ, δήλωσε στο Fox News ότι την αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα θα ηγηθούν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ. Σύμφωνα με την ίδια, οι συναντήσεις θα είναι υψηλού επιπέδου, ενώ τεχνικές συζητήσεις θα γίνουν στο περιθώριό τους.
Τα Στενά του Ορμούζ δοκιμάζουν τη συμφωνία
Οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν καταλήξει νωρίτερα μέσα στον μήνα σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, ανοίγοντας περίοδο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις πάνω στα δυσκολότερα ζητήματα της σχέσης τους, με πρώτο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η εφαρμογή της συμφωνίας, όμως, βρέθηκε γρήγορα υπό πίεση. Από τη μία πλευρά, το Ιράν επιμένει να ελέγχει τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ και έχει απορρίψει διαδρομές που δεν περνούν από τις λωρίδες που ορίζει η Τεχεράνη. Από την άλλη, οι ΗΠΑ έχουν πλήξει ιρανικές θέσεις κοντά στη θαλάσσια οδό, μετά από επιθέσεις εναντίον πλοίων.
Το Σάββατο, το Ιράν στόχευσε εμπορικό πλοίο στα Στενά με drone. Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση απάντησε με πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ανάμεσά τους υποδομές επιτήρησης, συστήματα επικοινωνιών, θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας, αποθήκες drones και δυνατότητες που συνδέονται με ναρκοθέτηση.
Την Κυριακή, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιχείρηση με πυραύλους και drones εναντίον οκτώ αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ δήλωσε τη Δευτέρα ότι, από την πλευρά της Ουάσινγκτον, η εκεχειρία τηρείται. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι κάθε επίθεση του Ιράν σε εμπορικά πλοία ή αμερικανικά συμφέροντα θα έχει στρατιωτική απάντηση.
Στο υπόβαθρο των συνομιλιών παραμένει το ερώτημα ποιος θα ελέγχει στην πράξη τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και αν η Τεχεράνη θα μπορεί στο μέλλον να επιβάλλει τέλη διέλευσης.
Το ανοιχτό μέτωπο του Λιβάνου
Η συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν δεν αφορά μόνο τα Στενά του Ορμούζ. Το μνημόνιο κατανόησης των 14 σημείων προβλέπει, από την πρώτη κιόλας παράγραφο, πλήρη κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, με διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας.
Το σημείο αυτό έχει γίνει ακόμη μία πηγή τριβής. Το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις στον Λίβανο, ενώ οι ΗΠΑ προωθούν ξεχωριστή συμφωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση της Βηρυτού και στο Ισραήλ. Το πλαίσιο αυτό συνδέει την ισραηλινή αποχώρηση με τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ σε όλη τη χώρα.
Για την Τεχεράνη, η παράλληλη αυτή διαδικασία επηρεάζει την εφαρμογή του μνημονίου. Για την Ουάσινγκτον, η διευθέτηση στον Λίβανο παραμένει απαραίτητη προϋπόθεση για να περιοριστεί ο κίνδυνος νέας περιφερειακής ανάφλεξης.
Ο Τραμπ, πάντως, επιχείρησε τη Δευτέρα να στρέψει την προσοχή και στις οικονομικές συνέπειες της συμφωνίας. Με νέα ανάρτηση στο Truth Social, χαιρέτισε την πτώση των τιμών στα καύσιμα και κάλεσε τους πολίτες να καταγγέλλουν φαινόμενα αισχροκέρδειας στη λιανική.
Η αποκλιμάκωση στα Στενά του Οwρμούζ είχε άμεση επίδραση στην αγορά ενέργειας, καθώς άνοιξε ξανά τη συζήτηση για ομαλότερη ροή των θαλάσσιων μεταφορών και χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών στα ιρανικά ενεργειακά προϊόντα.
Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή της βενζίνης έχει υποχωρήσει στα 3,86 δολάρια το γαλόνι, από 4,56 δολάρια τον Μάιο. Πριν από τον πόλεμο, βρισκόταν κάτω από τα 3 δολάρια.
Με πληροφορίες από Guardian, Al Jazeera
