Οι απεικονίσεις πλοίων της Εποχής του Χαλκού που βρέθηκαν σε βράχους στην Ισπανία και την Πορτογαλία υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι που ζούσαν κατά μήκος της ευρωπαϊκής ακτής του Ατλαντικού μοιράζονταν ιδέες, τεχνολογία και πεποιθήσεις μέσω μακρινών θαλάσσιων διαδρομών πριν από περισσότερα από 3.000 χρόνια.
Μια νέα μελέτη συνέκρινε προϊστορικές απεικονίσεις πλοίων, γνωστές ως πετρογλυφικά, από 12 τοποθεσίες στη βορειοδυτική Ιβηρική χερσόνησο με χιλιάδες παρόμοιες απεικονίσεις από τη νότια Σκανδιναβία.
Η ομάδα διαπίστωσε έντονες ομοιότητες στο σχήμα και τις λεπτομέρειες των σκαφών. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PLOS One.
Οι απεικονίσεις πλοίων που δίνουν περισσότερες πληροφορίες για την Εποχή του Χαλκού
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τρισδιάστατη σάρωση υψηλής ανάλυσης, ψηφιακά μοντέλα, την τεχνική Reflectance Transformation Imaging (RTI) και Συστήματα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) για να μελετήσει τις απεικονίσεις. Αυτές οι μέθοδοι αποκάλυψαν λεπτομέρειες που είχαν παραβλεφθεί σε προηγούμενες έρευνες και επέτρεψαν την άμεση σύγκριση με τη σκανδιναβική βραχογραφία.
Πολλές από τις απεικονίσεις παρουσιάζουν τα ίδια χαρακτηριστικά σκαφών. Τα σκάφη έχουν πληρώματα, κουπιά, κατάρτια, ξάρτια και σχήματα που συνδέονται με πανιά. Διακοσμητικές λεπτομέρειες, όπως μορφές πουλιών και σχέδια σε σχήμα S στα άκρα των σκαφών, εμφανίζονται και στις δύο περιοχές. Η στενή ομοιότητα υποδηλώνει κοινές γνώσεις ναυπηγικής και κοινές καλλιτεχνικές παραδόσεις μεταξύ απομακρυσμένων παράκτιων κοινοτήτων.
Η σύγκριση χρονολογεί τις περισσότερες απεικονίσεις της Ιβηρικής σε περίπου 1300 έως 800 π.Χ., κατά τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Η περίοδος αυτή συμπίπτει με τη χρήση παρόμοιας ναυτικής τεχνολογίας στη νότια Σκανδιναβία. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η βορειοδυτική Ιβηρική συμμετείχε σε θαλάσσια δίκτυα μεγάλων αποστάσεων. Είτε οι ναυτικοί έφεραν νέες ιδέες στην περιοχή είτε οι τοπικές ομάδες υιοθέτησαν ξένα σχέδια πλοίων μέσω τακτικών επαφών.
Η τοποθεσία των απεικονίσεων ενισχύει αυτή την άποψη. Σχεδόν κάθε ιβηρικός αρχαιολογικός χώρος βρίσκεται κοντά στην ακτή ή σε μεγάλους ποταμούς. Οι παράκτιοι χώροι έχουν θέα σε εκβολές ποταμών και πιθανά σημεία προσάραξης. Οι χώροι στο εσωτερικό της χώρας διατηρούν ακόμη άμεση σύνδεση με συστήματα ποταμών που έφταναν μέχρι τον Ατλαντικό.
Μια τοποθεσία στο εσωτερικό της χώρας, το Penedo do Muro, βρίσκεται σε μια κοιλάδα πλούσια σε κασσίτερο, ένα από τα σημαντικότερα μέταλλα της Εποχής του Χαλκού. Οι απεικονίσεις εκεί περιλαμβάνουν σχέδια σκαφών που συναντώνται στη σκανδιναβική βραχογραφία. Η τοποθεσία υποδηλώνει ότι έμποροι και ναυτικοί ταξίδευαν προς το εσωτερικό της χώρας μέσω των ποταμών, αναζητώντας μεταλλικούς πόρους και συναντώντας τοπικές ομάδες.
Οι απεικονίσεις υποδηλώνουν επίσης κοινές πεποιθήσεις. Σε ορισμένους ιβηρικούς αρχαιολογικούς χώρους απεικονίζονται «σταυροί του ήλιου» χαραγμένοι δίπλα σε πλοία. Τα σύμβολα αυτά εμφανίζονται επίσης στη βραχογραφία της Σκανδιναβίας κατά την Εποχή του Χαλκού. Ο επαναλαμβανόμενος αυτός συνδυασμός υποδηλώνει ότι τα πλοία είχαν σημασία που ξεπερνούσε τα όρια του ταξιδιού. Πιθανότατα διαδραμάτιζαν ρόλο σε τελετουργίες και αντιλήψεις που συνδέονταν με τον ήλιο και τα συμβολικά ταξίδια.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η βορειοδυτική Ιβηρική χερσόνησος λειτουργούσε ως σημαντικό κέντρο σε αυτά τα θαλάσσια δίκτυα. Μελλοντικές μελέτες θα αναζητήσουν την προέλευση των μετάλλων της Εποχής του Χαλκού μέσω χημικών αναλύσεων και θα ανακατασκευάσουν τις αρχαίες ακτογραμμές και τις διαδρομές μέσων ποταμών. Το έργο αυτό θα συμβάλει στο να ανακαλυφθεί πώς οι άνθρωποι ταξίδευαν και έκαναν εμπόριο σε ολόκληρη την Ατλαντική Ευρώπη πριν από περισσότερα από 3.000 χρόνια.
Με πληροφορίες από Archaeology News Online Magazine και Independent
