Ο όρος «θόλος θερμότητας» ακούγεται όλο και συχνότερα κάθε φορά που η Ευρώπη και άλλες περιοχές του κόσμου βιώνουν παρατεταμένους και ιδιαίτερα έντονους καύσωνες.
Πρόκειται για ένα μετεωρολογικό φαινόμενο που βρίσκεται ολοένα και συχνότερα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς τα τελευταία χρόνια καταρρίπτονται συνεχώς νέα ρεκόρ ζέστης. Ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος εξηγεί, μέσα από ανάρτησή του στον προσωπικό του ιστότοπο, πώς δημιουργείται ο θόλος θερμότητας, γιατί εγκλωβίζει τη ζέστη και με ποιον τρόπο η ξηρασία μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις ακραίες θερμοκρασίες.
Τι είναι ο θόλος θερμότητας και πώς παγιδεύεται ο ζεστός αέρας;
«Ο θόλος θερμότητας (heat dome)», εξηγεί ο Δημήτρης Ζιακόπουλος, «είναι ένα φαινόμενο, αν θέλετε, μια ατμοσφαιρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ένα σύστημα υψηλής πίεσης της ανώτερης ατμόσφαιρας που παγιδεύει ζεστό αέρα. Το σύστημα της υψηλής πίεσης (αντικυκλώνας) όχι μόνο παγιδεύει τον ζεστό αέρα κάτω από αυτό, εμποδίζοντας τον ψυχρότερο αέρα να εισέλθει στην περιοχή που επηρεάζει, αλλά τον ωθεί και προς τα κάτω, συμπιέζοντάς τον. Με τη συμπίεση ο αέρας θερμαίνεται ακόμα περισσότερο, γεγονός που επιδεινώνει περαιτέρω τις θερμές συνθήκες στο έδαφος. Πέρα από αυτά, τα συστήματα υψηλής πίεσης συνήθως φέρνουν καθαρό ουρανό, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερη ανάκλαση του ηλιακού φωτός από τα νέφη και μεγαλύτερη απορρόφηση θερμότητας από το έδαφος».
Θόλος θερμότητας: Τι συνεπάγεται ο συνδυασμός της ζέστης και ενός ξεραμένου τοπίου
Τέλος, ο μετεωρολόγος περιγράφει πώς δημιουργείται ένας φαύλος βρόχος ανατροφοδότησης, με αποτέλεσμα το κύμα καύσωνα να γίνεται ακόμη πιο ακραίο.
«Εν μέσω συνθηκών ξηρασίας, εμφανίζεται και ο φαύλος βρόχος ανατροφοδότησης: ο συνδυασμός της ζέστης και ενός ξεραμένου τοπίου κάνει το κύμα καύσωνα ακόμα πιο ακραίο. Με πολύ λίγη υγρασία στα εδάφη, η θερμική ενέργεια που κανονικά θα χρησιμοποιούνταν στην εξάτμιση -μια διαδικασία ψύξης- θερμαίνει, στην περίπτωση αυτή, απευθείας τον αέρα και το έδαφος. Με την αύξηση της θερμότητας εντός του θόλου, η ατμόσφαιρα διαστέλλεται κατακόρυφα και το ύψος του θόλου αυξάνεται. Η διαστολή φαίνεται από το ύψος της στάθμης των 500 hPa, το οποίο μπορεί να φθάσει ακόμα και τα 600 δεκάμετρα», εξηγεί ο Δημήτρης Ζιακόπουλος.
Με πληροφορίες από ziakopoulos.blogspot
