Το διαστημικό σκάφος που στάλθηκε για να σώσει ένα τηλεσκόπιο της NASA άρχισε ξαφνικά να περιστρέφεται ανεξέλεγκτα, λίγα μόλις χιλιόμετρα πριν φτάσει στον στόχο του, θέτοντας σε κίνδυνο μια ήδη δύσκολη αποστολή.
Το σκάφος Link, μεγέθους περίπου όσο ένα ψυγείο, πλησίαζε το διαστημικό παρατηρητήριο Neil Gehrels Swift το απόγευμα του Σαββάτου, όταν παρουσίασε σοβαρή βλάβη και άρχισε να κάνει μία πλήρη περιστροφή κάθε 40 δευτερόλεπτα.
Οι μηχανικοί της Katalyst Space Technologies, της μικρής αμερικανικής εταιρείας που κατασκεύασε το Link, προσπαθούν τώρα να περιορίσουν την περιστροφή του. Παρά τα προβλήματα, η εταιρεία εκτιμά ότι το σκάφος μπορεί ακόμη να ολοκληρώσει την αποστολή του και να ωθήσει το Swift σε υψηλότερη τροχιά.
«Ήταν μια πολύ σοβαρή κατάσταση», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Katalyst, Γκόνχι Λι.
Το Swift εκτοξεύτηκε το 2004 και καταγράφει εκλάμψεις ακτίνων γάμμα, εξαιρετικά φωτεινά φαινόμενα που προκαλούνται από ορισμένες από τις ισχυρότερες εκρήξεις στο σύμπαν. Αν και έχει ξεπεράσει κατά πολύ την αρχικά προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας του, οι σχεδιαστές του δεν είχαν προβλέψει ότι κάποτε θα χρειαζόταν βοήθεια για να παραμείνει σε τροχιά.
Γιατί το τηλεσκόπιο χάνει ύψος
Η έντονη ηλιακή δραστηριότητα στα τέλη του 2024 θέρμανε τα ανώτερα στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η αντίσταση που συναντούν οι δορυφόροι. Έτσι, το Swift άρχισε να χάνει ύψος ταχύτερα από όσο υπολόγιζε η NASA.
Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία ζήτησε επειγόντως από ιδιωτικές εταιρείες μια γρήγορη και σχετικά φθηνή λύση. Η Katalyst ανέλαβε το έργο και κατασκεύασε το Link μέσα σε μόλις εννέα μήνες.
Η αποστολή, κόστους 30 εκατ. δολαρίων, θεωρούνταν εξαρχής υψηλού κινδύνου. Εξαιτίας του ασφυκτικού χρονοδιαγράμματος, το σκάφος δεν πέρασε από τις πολυετείς δοκιμές που προηγούνται συνήθως των αποστολών της NASA.
Παρά τη βλάβη, η NASA και η Katalyst εκτιμούν ότι υπάρχουν ακόμη τρόποι να προχωρήσει η επιχείρηση. Ο Σον Ντόμαγκαλ-Γκόλντμαν, επικεφαλής του τμήματος αστροφυσικής της NASA, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές εξετάζουν εναλλακτικά σχέδια για την ανύψωση του τηλεσκοπίου.
Όπως ανέφερε, η υπηρεσία γνώριζε εξαρχής ότι η αποστολή θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οργανώθηκε σε πρωτοφανώς σύντομο χρονικό διάστημα. Έκρινε, ωστόσο, ότι άξιζε να γίνει η προσπάθεια.
Η συνάντηση του Link με το Swift αναμένεται πλέον να καθυστερήσει περίπου δύο εβδομάδες και να πραγματοποιηθεί προς τα τέλη Αυγούστου. Πριν επιχειρήσει να το πιάσει με τους τρεις ρομποτικούς βραχίονές του, το Link θα πρέπει πρώτα να το παρατηρήσει προσεκτικά και να υπολογίσει με ακρίβεια τις κινήσεις του.
Το Swift βρίσκεται λίγο πάνω από 320 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης και χάνει περίπου 2,4 χιλιόμετρα ύψους την εβδομάδα. Η πτώση του αναμένεται να επιταχυνθεί όσο πλησιάζει σε πυκνότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Αν κατέβει κάτω από περίπου 300 χιλιόμετρα, η διάσωσή του θα γίνει σημαντικά δυσκολότερη.
Η σιωπή που ανησύχησε τους μηχανικούς
Μέχρι το Σάββατο, η αποστολή εξελισσόταν ομαλά από την εκτόξευση του Link στις 3 Ιουλίου. Τότε, το κέντρο επιχειρήσεων της εταιρείας στο Κολοράντο έχασε την επαφή με το σκάφος.
Οι προσωρινές διακοπές επικοινωνίας δεν ήταν ασυνήθιστες, καθώς η αποστολή έχει περιορισμένο προϋπολογισμό και δεν διαθέτει συνεχή κάλυψη. Συνήθως διαρκούσαν από μισή έως μία ώρα, ενώ μερικές φορές έφταναν τις τρεις ή τέσσερις ώρες.
Αυτή τη φορά, όμως, το Link παρέμεινε σιωπηλό για μία ολόκληρη ημέρα. Τα λίγα δεδομένα που τελικά έφτασαν στο έδαφος έδειξαν ότι το σκάφος περιστρεφόταν και ότι δύο από τους τρεις τροχούς που ελέγχουν τον προσανατολισμό του είχαν σταματήσει να λειτουργούν.
Με πληροφορίες από New York Times
