Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι είναι διατεθειμένος να αφήσει την οικονομική πίεση προς το Ιράν να ενταθεί, αντί να διατάξει μια νέα στρατιωτική επιχείρηση, την ώρα που η Τεχεράνη συνεχίζει να αψηφά τις απαιτήσεις της Ουάσινγκτον.
Μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος φερόταν έτοιμος να διατάξει την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, σε συνέντευξή του στο Axios, σήμερα Κυριακή (9/8) δεν διατύπωσε νέες στρατιωτικές απειλές, ούτε εξέφρασε οργή ή απογοήτευση για το γεγονός ότι το Ιράν καθυστερεί την ανακοίνωση συμφωνίας με το Ομάν για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών στα Στενά του Ορμούζ.
Το Σάββατο, η Τεχεράνη παρουσίασε νέο κατάλογο απαιτήσεων για την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά.
«Κινούμαστε διακριτικά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ σε σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία με το Axios «Διαπραγματευόμαστε μόνο εν μέρει μαζί τους. Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν, με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα».
«Είναι σαν μια παρτίδα σκάκι»
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι το Ιράν βρίσκεται «σε πολύ κακή κατάσταση» από οικονομικής πλευράς και ότι δεν διαθέτει χρήματα για να πληρώσει τα στρατεύματά του. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει επιδεινώσει την οικονομική κρίση του ιρανικού καθεστώτος. Την ίδια ώρα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η πτώση της τιμής του πετρελαίου, λίγο πάνω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, περιορίζει τις επιπτώσεις του πολέμου στους Αμερικανούς καταναλωτές.
«Θα τακτοποιηθεί. Πάντα τακτοποιούνται αυτά. Είναι σαν μια παρτίδα σκάκι», είπε ο Τραμπ αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις και τις συνεχείς κινήσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η οποία αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ του Ιράν, του Ομάν και των ΗΠΑ και παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και αρκετές ημέρες. Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας, το Ιράν θα αποκτούσε μερικό έλεγχο της κυκλοφορίας στα Στενά, κάτι που δεν είχε πριν από τον πόλεμο.
Διαμεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν εμφανίζονταν βέβαιοι ότι η συμφωνία θα ανακοινωνόταν την Τετάρτη, ωστόσο έκτοτε οι προοπτικές για την επίτευξή της έχουν περιοριστεί.
Διαφωνίες στο εσωτερικό του Ιράν
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν παράλληλα ότι στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος εντείνονται οι διαφωνίες. Η μία πλευρά, υπό τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, φέρεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης και να θεωρεί αναγκαία μια συμφωνία με τις ΗΠΑ. Η άλλη, υπό τον διοικητή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, απορρίπτει οποιεσδήποτε παραχωρήσεις.
Το Σάββατο, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Mohammad Bagher Zolghadr, παρουσίασε νέους όρους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, πέραν όσων είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τη διαμεσολάβηση του Ομάν.
Σε δήλωσή του ανέφερε ότι, προκειμένου να ανοίξουν ξανά τα Στενά, οι ΗΠΑ θα πρέπει να δεσμευτούν ότι δεν θα απειλήσουν ούτε θα προσβάλουν το Ιράν «με οποιονδήποτε τρόπο», να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στον Λίβανο, τη Γάζα, την Υεμένη και το Ιράκ, καθώς και να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την περιοχή γύρω από το Ιράν.
Παράλληλα, ο Mohammad Bagher Zolghadr ζήτησε πλήρη αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές, άρση όλων των κυρώσεων και αποδέσμευση όλων των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα. Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις αποτελούσαν προϋποθέσεις για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας. Πλέον, το Ιράν τις παρουσιάζει ως όρους ακόμη και για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Διπλωμάτης από μία από τις χώρες που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση εκτίμησε ότι η δήλωση Mohammad Bagher Zolghadr αντανακλά την εσωτερική πολιτική σύγκρουση στο ιρανικό καθεστώς.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, πριν από περίπου μία εβδομάδα ο Τραμπ προσανατολιζόταν στην επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, αλλά τελικά πείστηκε να προχωρήσει προς αποκλιμάκωση, τουλάχιστον προς το παρόν.
Ένας από τους αξιωματούχους υποστήριξε ότι η συνέχιση των εχθροπραξιών επιτρέπει στο ιρανικό καθεστώς να αποφεύγει την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου, των καταστροφών στις υποδομές και της βαθιάς οικονομικής κρίσης που έχει προκληθεί. Όταν το Ιράν δεν βρίσκεται σε πόλεμο, πρόσθεσε, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει μια δυσοίωνη πραγματικότητα, χωρίς ουσιαστικές λύσεις.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τον ίδιο Αμερικανό αξιωματούχο, περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μεταφέρονται κάθε βράδυ από τον Κόλπο μέσω της νότιας θαλάσσιας λωρίδας των Στενών του Ορμούζ, σε συντονισμό με τον αμερικανικό στρατό. Η Ουάσινγκτον, όπως είπε, θα επιχειρήσει να αυξήσει τις ποσότητες πετρελαίου που μεταφέρονται, όσο δεν υπάρχει συμφωνία.
«Αυτό δεν έχει τελειώσει. Προφανώς δεν βρισκόμαστε στην αρχή. Είμαστε στη μέση του παιχνιδιού και χρησιμοποιούμε ένα ευρύ φάσμα εργαλείων – διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά – προκειμένου να διασφαλίσουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό», δήλωσε από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, στο Fox News το Σάββατο.
Με πληροφορίες από Axios
