Αν παραμελήσετε τη γυμναστική σας, μπορείτε μέσα σε λίγους μήνες να ξαναχτίσετε τη μυϊκή σας δύναμη με προσπάθεια και συνέπεια. Η ακοή σας, όμως, είναι διαφορετική υπόθεση.
«Μόλις χαθεί, δεν επανέρχεται», επισημαίνει η Βάλερι Πάβλοβιτς Ραφ, ακοολόγος και ειδική στις διαταραχές ακοής στην Cleveland Clinic του Οχάιο.
Παρότι είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι η ακοή φθίνει με την ηλικία, οι ειδικοί παρατηρούν πλέον ολοένα και περισσότερα περιστατικά απώλειας ακοής σε νεότερους ανθρώπους, ακόμη και σε εφήβους ή παιδιά κάτω των 10 ετών.
«Οι περισσότεροι δεν προστατεύουμε σωστά τα αυτιά μας όταν είμαστε νέοι», λέει η Τζέιμι Μπόγκλ, ακοολόγος στη Mayo Clinic της Αριζόνα. «Όμως η φθορά συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα οι συνήθειες που είχαμε σε μικρότερη ηλικία να εμφανίζουν τις συνέπειές τους πολλά χρόνια αργότερα».
Πολλές συνηθισμένες δραστηριότητες της καθημερινότητας ενδέχεται να έχουν απρόσμενες επιπτώσεις στη μακροπρόθεσμη υγεία των αυτιών.
Διαβάστε παρακάτω τι μπορείτε να κάνετε σήμερα, ώστε να προστατεύσετε την ακοή σας.
Πώς λειτουργεί η ακοή
Πίσω από το τύμπανο και βαθιά μέσα στο εσωτερικό του αυτιού βρίσκεται ένας θάλαμος γεμάτος υγρό, που ονομάζεται κοχλίας. Η εσωτερική του επιφάνεια καλύπτεται από χιλιάδες μικροσκοπικά τριχοειδή αισθητήρια κύτταρα. Στην κορυφή κάθε κυττάρου υπάρχουν δεκάδες εξαιρετικά λεπτές τριχίδες, ενώ στη βάση του συνδέεται ένας νευρώνας, ο οποίος καταλήγει στο ακουστικό νεύρο που μεταφέρει τα ηλεκτρικά σήματα στον εγκέφαλο.
Όταν ο ήχος εισέρχεται στο αυτί με τη μορφή ηχητικών κυμάτων, αυτές οι μικροσκοπικές τριχίδες ταλαντώνονται, όπως τα δέντρα που λυγίζουν στον άνεμο. Η κίνησή τους μετατρέπεται σε ηλεκτρικές ώσεις, τις οποίες ο εγκέφαλος αναγνωρίζει ως ήχους.
Η παρατεταμένη έκθεση σε πολύ δυνατούς θορύβους δρα σαν θυελλώδης άνεμος, λυγίζοντας ή ακόμη και καταστρέφοντας αυτές τις ευαίσθητες τριχίδες. Σε αντίθεση με τις βλεφαρίδες μας, όμως, οι αισθητήριες αυτές τρίχες δεν αναγεννώνται.
«Το ανθρώπινο αυτί διαθέτει όλα τα τριχοειδή αισθητήρια κύτταρα που θα έχει ποτέ από τη στιγμή της γέννησης», εξηγεί η Βάλερι Πάβλοβιτς Ραφ. «Μόλις χαθούν αυτά τα κύτταρα, η απώλεια είναι μόνιμη και δεν μπορεί να αποκατασταθεί».
Οι επιστήμονες εργάζονται πάνω σε γονιδιακές θεραπείες που θα μπορούσαν να αναγεννήσουν αυτά τα μικροσκοπικά τριχοειδή κύτταρα, εμπνευσμένοι από ζώα όπως το ζεβρόψαρο και οι κότες, στα οποία τα συγκεκριμένα κύτταρα μπορούν να αναπτυχθούν ξανά. Μέχρι όμως να καταστεί αυτό εφικτό, η καλύτερη στρατηγική είναι η πρόληψη.
Όπως τονίζει η Πάβλοβιτς Ραφ, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να διατηρήσουμε την ακοή μας είναι να προστατεύουμε ό,τι έχουμε σήμερα.
Συναυλίες και ακουστικά
«Η ζωντανή μουσική συνήθως είναι ενισχυμένη και είναι πάντοτε υπερβολικά δυνατή», λέει η Πάβλοβιτς Ραφ. Στην ένταση που παίζουν πολλοί χώροι συναυλιών, η συνολική επιβάρυνση στο εσωτερικό αυτί γίνεται επιβλαβής έπειτα από μόλις 10 έως 15 λεπτά, εξηγεί.
«Αν λοιπόν θέλετε να μείνετε σε όλη τη συναυλία, θα πρέπει να φοράτε ωτοασπίδες. Όμως οι αφρώδεις ωτοασπίδες αλλοιώνουν την ποιότητα του ήχου της μουσικής», επισημαίνει.
Αντί γι’ αυτές, προτιμήστε ωτοασπίδες υψηλής πιστότητας, οι οποίες μειώνουν την ένταση του ήχου χωρίς να αλλάζουν τον χαρακτήρα του.
Το ίδιο ισχύει και για τους αθλητικούς αγώνες, καθώς πολλά στάδια υπερηφανεύονται για τα υψηλά επίπεδα ντεσιμπέλ που δημιουργούν οι φίλαθλοι με τις επευφημίες τους. «Συχνά βλέπω μωρά να φορούν ακουστικά προστασίας σε αθλητικές διοργανώσεις, αλλά οι γονείς τους όχι», λέει η Πάβλοβιτς Ραφ. «Τι γίνεται με τα δικά σας αυτιά; Δεν θέλετε να μπορείτε να ακούτε αυτό το παιδί όταν θα έχει μεγαλώσει;»
Ωστόσο, οι περισσότεροι από εμάς πηγαίνουμε σε συναυλίες ή αθλητικές εκδηλώσεις μόνο περιστασιακά. Αντίθετα, η κύρια επαφή μας με τη μουσική και τους δυνατούς ήχους γίνεται μέσω των ακουστικών.
Μια μελέτη σε εννιάχρονα παιδιά στη Σουηδία διαπίστωσε μια μικρή αλλά στατιστικά σημαντική διαφορά στην ακοή μεταξύ των παιδιών που χρησιμοποιούσαν τακτικά ακουστικά και εκείνων που δεν χρησιμοποιούσαν. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι έως και 1,35 δισεκατομμύρια άνθρωποι κάτω των 35 ετών ενδέχεται να κινδυνεύουν από πρόωρη απώλεια ακοής εξαιτίας της έκθεσης σε ενισχυμένο ήχο και της χρήσης συσκευών προσωπικής ακρόασης.
Πολλές συσκευές περιορίζουν αυτόματα την ένταση του ήχου σε ασφαλή επίπεδα μέσω ενεργών περιοριστών έντασης, και είναι σημαντικό να σέβεστε αυτά τα όρια, τονίζει η Πάβλοβιτς Ραφ. «Αν φοράτε ακουστικά και εξακολουθείτε να μπορείτε να επικοινωνείτε με κάποιον που στέκεται αρκετά κοντά σας, τότε η ένταση είναι εντάξει. Αν όμως ο άλλος πρέπει να σας φωνάζει ή δεν μπορείτε να τον ακούσετε καθόλου, τότε ο ήχος είναι πιθανότατα υπερβολικά δυνατός», εξηγεί η ίδια.
Κηπουρική, επισκευές στο σπίτι και οδήγηση
Η κηπουρική και οι εργασίες επισκευής στο σπίτι μπορεί να είναι εκπληκτικά θορυβώδεις.
Είναι σημαντικό να φοράτε προστασία ακοής κατά τη διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων, είτε πρόκειται για ωτοασπίδες, είτε για ωτοασπίδες τύπου «ακουστικών» που καλύπτουν ολόκληρο το αυτί, είτε ακόμη και για συνδυασμό και των δύο, όπως συνιστούν οι ειδικοί.
Επιπλέον η Πάβλοβιτς Ραφ προειδοποιεί ότι η οδήγηση στον αυτοκινητόδρομο με ανοιχτό παράθυρο μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην ακοή.
Ο θόρυβος που δημιουργεί ο αέρας είναι πολύ πιο δυνατός απ’ όσο νομίζουμε, λέει. Οι ακοολόγοι παρατηρούν συχνά μονόπλευρη απώλεια ακοής σε ανθρώπους που έχουν τη συνήθεια να οδηγούν με το παράθυρο ανοιχτό. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από έναν ακόμη γνωστό παράγοντα: το ραδιόφωνο. Ασυναίσθητα αυξάνουμε την ένταση της μουσικής για να την ακούμε πάνω από τον θόρυβο του αέρα.
Οι μοτοσικλετιστές, προσθέτει, θα πρέπει να φορούν πάντοτε ωτοασπίδες. Ωστόσο, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούν ωτοασπίδες υψηλής πιστότητας, οι οποίες επιτρέπουν να ακούγονται τα οχήματα έκτακτης ανάγκης και οι υπόλοιποι ήχοι της κυκλοφορίας, ενώ ταυτόχρονα μειώνουν τον εκκωφαντικό θόρυβο του κινητήρα της μοτοσικλέτας σε ένα πολύ πιο ήπιο επίπεδο.
Πότε πρέπει να κάνετε εξέταση για απώλεια ακοής
Η παραδοσιακή σύσταση είναι να γίνεται ένας προληπτικός έλεγχος της ακοής πριν από την ηλικία των 60 ετών. Ωστόσο, η απώλεια ακοής μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Ακόμη και άτομα γύρω στα 30 ή και νεότερα θα πρέπει να δώσουν προσοχή αν δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν μια συζήτηση σε θορυβώδες περιβάλλον, τονίζει η Πάβλοβιτς Ραφ.
«Θα συνιστούσα να κάνετε εξέταση με το πρώτο σημάδι οποιασδήποτε δυσκολίας», λέει η ίδια. «Πολύ συχνά, η απώλεια ακοής που προκαλείται από τον θόρυβο προηγείται από τις εμβοές – δηλαδή το κουδούνισμα ή το βούισμα στα αυτιά. Αν, λοιπόν, έχετε εκτεθεί σε δυνατό θόρυβο και τα αυτιά σας βουίζουν ή κουδουνίζουν, είναι μάλλον καλή ιδέα να προγραμματίσετε έναν έλεγχο».
Με πληροφορίες από BBC
