Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, άνοιξε τις εργασίες του διεθνούς συνεδρίου με θέμα: «Ελληνική Χειροτεχνία: Σύγχρονες Τάσεις και Προοπτικές», που διοργανώνει το υπουργείο Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, από 16 έως και 18 Απριλίου, στο Acropole Palace.
Το συνέδριο επισφραγίζει την ολοκλήρωση του Προγράμματος Στρατηγικής Αναγέννησης της Ελληνικής Χειροτεχνίας του Υπουργείου Πολιτισμού, με τίτλο «Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για την ανάπτυξη δεξιοτήτων που σχετίζονται με τη Χειροτεχνία». Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργώντας 19 δομές χειροτεχνίας, σε όλη τη χώρα.
Οι εργασίες του συνεδρίου επικεντρώνονται στις προοπτικές της ελληνικής χειροτεχνίας, στη βιώσιμη ανάπτυξη του κλάδου και στην ενσωμάτωσή του στη σύγχρονη πολιτιστική και οικονομική ζωή, ενώ ταυτόχρονα φωτίζονται οι σύγχρονες τάσεις και πρακτικές που επικρατούν σε διεθνές επίπεδο. Συμμετέχουν διακεκριμένοι εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας, από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
«Η αναβίωση της ελληνικής χειροτεχνίας ενέχει τεράστια δυναμική, η οποία μόλις αναδύεται»
Η Λίνα Μενδώνη κηρύσσοντας την έναρξη του συνεδρίου δήλωσε: «Η αναβίωση της ελληνικής χειροτεχνίας αποτελεί στρατηγική πολιτική προτεραιότητα του υπουργείου Πολιτισμού, από το 2019. Δεν αφορά μόνον στη διάσωση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, κεφαλαίου ανεκτίμητης αξίας, αλλά και τη μετουσίωσή της σε σύγχρονο αναπτυξιακό πρότυπο, που τροφοδοτείται από παραδοσιακές πρακτικές ώστε να καταστεί εφαλτήριο ανάπτυξης, απασχόλησης και αναζωογόνησης της ελληνικής περιφέρειας. Η αναβίωση της ελληνικής χειροτεχνίας ενέχει τεράστια δυναμική, η οποία μόλις αναδύεται. Αφορά στη διάσωση και τη μετάδοση στις νεότερες γενιές ενός τεράστιου πολιτιστικού κεφαλαίου, το οποίο εμπεριέχεται σε μακραίωνες πρακτικές, που η πρόοδος της τεχνολογίας και οι νεότερες τεχνικές απειλούν με εξαφάνιση. Η χειροτεχνία υπήρξε, επί αιώνες, τρόπος επιβίωσης και αισθητικής έκφρασης.
»Ο στόχος μας, σήμερα είναι να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο πρότυπο ανάπτυξης και επιχειρηματικής ενίσχυσης του τομέα, μια νέα γενιά χειροτεχνών με επαγγελματική κατάρτιση, πιστοποίηση,επιχειρηματική υποστήριξη, διεθνή δικτύωση και ενδυνάμωση ανάλογων μικρών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, και με τη χρηματοδοτική δυνατότητα που μας έδωσε το Ταμείο Ανάκαμψης, το Υπουργείο Πολιτισμού προώθησε πιλοτικά προγράμματα για τους κλάδους της υφαντικής, της κεραμικής και της ξυλοτεχνίας, τα οποία και ολοκληρώνονται. Προχωρήσαμε στη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων πολιτισμικής ανάπτυξης με τα Πανεπιστήμια Δυτικής Αττικής, Δυτικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας με αντικείμενο τα πιλοτικά εκπαιδευτικά προγράμματα, συνολικής διάρκειας τεσσάρων εξαμήνων, υπό την εποπτεία των Κέντρων Διά Βίου Μάθησης των συνεργαζόμενων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων.
»Τα προγράμματα είχαν συνολική διάρκεια 260 ωρών και αφορούσαν στους τρεις παραπάνω κλάδους της χειροτεχνίας, σε 19 δομές κατάρτισης, που δημιουργήσαμε ανά την Ελλάδα, σε περιοχές με αντίστοιχη χειροτεχνική παράδοση. Παράλληλα, εστιάσαμε στη μελέτη των αλυσίδων αξίας των τριών παραδοσιακών πρώτων υλών, του μαλλιού, του ξύλου και της αργίλου, η χρήση των οποίων χρονολογείται για χιλιετίες. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ολοκληρώνεται αλλά ήδη αξιολογείται και δρομολογούνται τα επόμενα βήματα για τη συνέχισή του. Βούλησή μας είναι το πρόγραμμα να συνεχιστεί, καθώς αφορά στον πυρήνα της αναβίωσης της ελληνικής χειροτεχνίας, ώστε οι νυν καταρτιζόμενοι να μπορέσουν να κάνουν το επόμενο βήμα, εξασφαλίζοντας απασχόληση σε συναφείς τομείς ή, ακόμη καλύτερα, ανοίγοντας τη δική τους επιχείρηση».
Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου ολοκληρώθηκε με τα εγκαίνια από την υπουργό Πολιτισμού της Ομαδικής Έκθεσης Αποφοίτων από τις 19 Εκπαιδευτικές Δομές Χειροτεχνίας.
Συμμετέχουν 208 απόφοιτοι με έργα υφαντικής, κεραμικής και ξυλοτεχνίας που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων (Νοέμβριος 2024 – Δεκέμβριος 2025) που υλοποίησαν τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης των τριών Πανεπιστημίων.
Το συνέδριο συνεχίζεται για μία ακόμη ημέρα, κατά τη διάρκεια της οποίας θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν θέματα όπως: χαρτογράφηση και ανάλυση αλυσίδων αξίας πρώτων υλών στη xειροτεχνία, καλές πρακτικές και διεθνείς εμπειρίες, πολλαπλές διαστάσεις της χειροτεχνίας, μουσεία, συλλογές και χειροτεχνία, μοντέλα επιχειρηματικότητας, προκλήσεις και προοπτικές για τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Συμμετείχαν στο συνέδριο εκπρόσωποι σημαντικών διεθνών θεσμών όπως οι Laura Miguel Baumann (Secretary General, European Crafts Alliance), Elisa Guidi (γενική συντονίστρια του έργου Artex – Center for Artistic and Traditional Crafts of Tuscany), Μ. Αναξαγόρα Προϊσταμένη Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας Υφυπουργείο Πολιτισμού Κύπρου. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Χ. Μπιλλίνης Πρύτανης του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας και ο Π. Καλδής Πρύτανης του Πανεπιστήμιου Δυτικής Αττικής. Παρίσταντο, ο Υφυπουργός Πολιτισμού, Ιά. Φωτήλας, η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολ. Βικάτου και ο Γ. Παπαγεωργίου Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού Κύπρου.
