Ιστορικά, έχει χαρακτηριστεί ως το πλέον μυστηριώδες χειρόγραφο στον κόσμο, ένα σύνολο σελίδων από την εποχή του Μεσαίωνα γεμάτο με σχέδια φυτών, αστρονομικά διαγράμματα, εικόνες γυμνών γυναικών και ένα παντελώς δυσνόητο, εάν όχι ακατάληπτο κείμενο.
Κατά καιρούς υποστηρίχθηκε ότι είχε γραφτεί σε μία «εξαφανισμένη» γλώσσα, υπήρξε μουσική παρτιτούρα, εγχειρίδιο οδηγιών ή απλώς επρόκειτο για φάρσα. Το πραγματικό νόημα του λεγόμενου «χειρογράφου Βόινιτς» δεν έχει αποκωδικοποιηθεί εδώ και αιώνες.
Τώρα, μια νέα έρευνα εξηγεί τον λόγο για τον οποίο ήταν τόσο δύσκολο να επιτευχθεί επιστημονική συναίνεση γύρω από την αποκωδικοποίηση του χειρογράφου. Διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων πως όλοι διάβαζαν τις σελίδες του με λάθος σειρά.
🔴 Voynich Manuscript pages were rebound wrong; may be five-scribe knowledge compilation Researchers Colin Layfield and Lisa Fagin Davis argue in peer-reviewed journal Digital Medievalist that the 15th-century Voynich manuscript—held at Yale, carbon-dated to 1404–1438—was misbound in a nested arrangement when it should have been stacked as loose “singulions” (like Christmas cards). Numerical text analysis and visual alignment of illustrations suggest pages were reordered during binding.
— NewsTongue (@NewsTongueX) October 6, 2026
Γιατί διαβαζόταν λάθος το χειρόγραφο Βόινιτς
Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Digital Medievalist, οι Κόλιν Λέιφιλντ και Λίζα Φέιγκιν Ντέιβις υποστηρίζουν ότι τα διπλωμένα φύλλα του χειρογράφου Βόινιτς ενδέχεται αρχικά να ήταν στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο ως μεμονωμένα φυλλάδια. Διαπίστωσαν, δε, πως ίσως κάποια στιγμή στα μέσα έως τα τέλη του 15ου αιώνα να βιβλιοδετήθηκαν λανθασμένα, σε μια πιο τυπική ένθετη διάταξη.
Αν και το εύρημά τους δεν αποκρυπτογραφεί αμέσως τη γραφή, που είναι γνωστή ως βοϊνιτσική, οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η ανακάλυψή τους αλλάζει ριζικά την ιδέα για τη λειτουργία του χειρογράφου.
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ήθελαν το Βόινιτς να έχει δημιουργηθεί από μια μεμονωμένη ιδιοφυΐα που εργαζόταν σε μια σοφίτα στο μεσαιωνικό Λονδίνο ή οπουδήποτε αλλού», δήλωσε η Ντέιβις. «Στην πραγματικότητα, τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι μιλάμε για ένα πιο συλλογικό αντικείμενο, ενδεχομένως ένα σύνολο φυλλαδίων μέσω των οποίων οι πληροφορίες μεταβιβάζονταν από τη μία γενιά στην άλλη και έτσι η ιδέα του “μοναχικού σοφού” βγαίνει εκτός κάδρου».
Στο ενδιάμεσο, η άγνωστη προέλευση του χειρογράφου προκαλεί το ενδιαφέρον των μελετητών από τότε που εμφανίστηκε στα αρχεία των συλλεκτών βιβλίων τον 17ο αιώνα. Όταν αγοράστηκε το 1912 από τον Βίλφριντ Βόινιτς, έναν Πολωνό επαναστάτη και έμπορο βιβλίων με κατάστημα στην πλατεία Σόχο του Λονδίνου, θεωρήθηκε ότι ήταν ένα επιστημονικό ημερολόγιο γραμμένο από τον Ρότζερ Μπέικον, ενώ άλλοι απέδωσαν τον κώδικα στον Λεονάρντο ντα Βίντσι.
The Voynich manuscript is an illustrated, hand-written tome from the early 15th century. It was written in an unknown writing system with text going from left to right and, despite many attempts by history’s cryptographers, its author and meaning are still a mystery. https://t.co/UTlcVXr2vy
— Quite Interesting (@qikipedia) March 1, 2019
Πότε χρονολογείται το χειρόγραφο Βόινιτς
Πρόσφατες χημικές αναλύσεις του χειρογράφου Βόινιτς, το οποίο φυλάσσεται στο Yale, χρονολόγησαν την περγαμηνή του με άνθρακα μεταξύ 1404 και 1438.
Ταυτόχρονα, ορισμένοι μελετητές έχουν υποστηρίξει κατά το παρελθόν ότι το κείμενο του χειρογράφου δεν είναι παρά ακαταλαβίστικα λόγια που προορίζονταν για απάτη ή πλαστογραφία, την ώρα που πρόσφατες γλωσσολογικές αναλύσεις έδειξαν ότι είναι πιο πιθανό να είναι γραμμένο σε μια φυσική, αν και μη προσδιορισμένη ακόμη, γλώσσα.
Το 2019, ένας βοηθός ερευνητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ ισχυρίστηκε ότι το χειρόγραφο Βόινιτς ήταν γραμμένο σε μια «καλλιγραφική πρωτο-ρωμανική» γλώσσα, αλλά τα ευρήματα αμφισβητήθηκαν αργότερα και το πανεπιστήμιο αφαίρεσε τη σχετική αναφορά από τον ιστότοπό του.
Για το άρθρο τους με τίτλο «Singulion Structure and the Voynich Manuscript», ο Λέιφιλντ και η Ντέιβις χρησιμοποίησαν ένα εργαλείο ποσοτικής/αριθμητικής ανάλυσης για να συγκρίνουν ενότητες κειμένου και διαπίστωσαν ότι πολλά συνδεδεμένα φύλλα συγκέντρωναν «υψηλή συνοχή» ακόμα και όταν μεσολαβούσαν πολλές ενδιάμεσες σελίδες, υποδηλώνοντας ότι το χειρόγραφο είχε βιβλιοδετηθεί λάθος.
Υπήρχαν επίσης οπτικά στοιχεία που υποδήλωναν ότι οι σελίδες έπρεπε να διαβαστούν με διαφορετική σειρά. Στην τρέχουσα βιβλιοδεσία, ορισμένες εικονογραφήσεις ρυακιών ή σωλήνων καταλήγουν στο εσωτερικό περιθώριο, δηλαδή στο σημείο της ραφής, αλλά δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις εικόνες της απέναντι σελίδας: «Μόλις τις αντιμετωπίσεις ως μεμονωμένες σελίδες στοιβαγμένες μαζί, όλες αυτές οι καλλιτεχνικές ανωμαλίες ξαφνικά ενώνονται», δήλωσε ο Λέιφιλντ, αναπληρωτής καθηγητής συστημάτων πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Μάλτας.
«Η υπόθεσή μας διορθώνει πολλά προβλήματα με τη δομή των χειρογράφων με έναν πραγματικά κομψό τρόπο», δήλωσε η Ντέιβις, ειδικός στη μεσαιωνική γραφή.
«Νομίζω ότι είναι πιθανό να κοιτάμε παρόμοια ένα αντικείμενο που δημιουργήθηκε από μια κοινότητα που ήθελε να μεταδώσει τη γνώση της προς τα εμπρός», προσέθεσε η Ντέιβις.
Πάντως, ορισμένα από τα σχέδια στο χειρόγραφο θυμίζουν το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, ενώ άλλα παραπέμπουν σε βοτανικές παραδόσεις και την αστρολογία. «Όταν τα βάζεις όλα αυτά μαζί, αρχίζει να μοιάζει με ένα βιβλίο γυναικείας λαϊκής σοφίας που διατηρήθηκε», σημείωσε. «Αλλά αυτό δεν μπορεί να αποδειχθεί ακόμα».
Όσον αφορά το μυστήριο της γλώσσας του χειρογράφου Βόινιτς, η Ντέιβις είπε ότι δεν αποκλείεται να υπήρχαν και άλλα χειρόγραφα γραμμένα σε παρόμοια γραφή.
Με πληροφορίες από Guardian
