«Αν απαγορεύσετε τη Σάλι Ρούνεϊ, απαγορεύετε όλους μας». Με αυτή τη φράση ολοκληρώνεται η ανοιχτή επιστολή που υπογράφουν 419 συγγραφείς, ποιητές, επιμελητές και εικονογράφοι, εκφράζοντας την υποστήριξή τους στην Ιρλανδή συγγραφέα και τον εκδοτικό οίκο Faber. Η απόφαση να σταματήσει η διανομή των βιβλίων της στη Βρετανία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον λογοτεχνικό κόσμο, που ζητά πλέον από την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας στην ελευθερία της έκφρασης.
Ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκονται η Άλι Σμιθ, η Καμίλα Σάμσι, η Τζανέτ Γουίντερσον, η Άλις Όουζμαν, ο Ρόμπερτ Μακφάρλεϊν και ο Πάτρικ Νες. Στην επιστολή τους καταδικάζουν τόσο τις ενέργειες όσο και την αδράνεια της βρετανικής κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι έχουν οδηγήσει στην απόσυρση των βιβλίων μιας συγγραφέα εξαιτίας των πολιτικών της πεποιθήσεων.
Οι δημιουργοί προειδοποιούν ότι η υπόθεση ξεπερνά κατά πολύ το πρόσωπο της Ρούνεϊ. Θεωρούν ιδιαίτερα επικίνδυνο το ενδεχόμενο μια κυβέρνηση να μπορεί, μέσω της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας, να επηρεάζει την κυκλοφορία λογοτεχνικών έργων. Ζητούν συγκεκριμένα την άρση της απαγόρευσης της οργάνωσης Palestine Action, την οποία η βρετανική κυβέρνηση χαρακτήρισε τρομοκρατική τον Ιούλιο του 2025.
Η αντιπαράθεση ξεκίνησε όταν ο εκδοτικός οίκος Faber ανακοίνωσε, στις 14 Οκτωβρίου, ότι δεν μπορεί πλέον να προμηθεύει τη βρετανική αγορά με βιβλία της Ρούνεϊ. Η συγγραφέας των «Κανονικών Ανθρώπων» και των «Συζητήσεων με Φίλους» είχε δηλώσει δημόσια την πρόθεσή της να διαθέσει έσοδα από το έργο της για την υποστήριξη της Palestine Action, η οποία παραμένει νόμιμη στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.
Σύμφωνα με τον εκδότη της, η καταβολή των δικαιωμάτων που προκύπτουν από τις βρετανικές πωλήσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρό νομικό κίνδυνο βάσει της ισχύουσας αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας. Ο Faber χαρακτήρισε απαράδεκτο να συνεχίσει να πουλά τα βιβλία μιας συγγραφέα χωρίς να μπορεί να της αποδίδει τα χρήματα που δικαιούται. Η απόφαση ελήφθη σε πλήρη συμφωνία με τη Ρούνεϊ, η οποία δήλωσε ότι είναι απολύτως προετοιμασμένη να αποδεχθεί τις συνέπειες της στάσης της.
Τα βιβλία της, πάντως, δεν έχουν απαγορευτεί με δικαστική ή διοικητική απόφαση. Ο Faber έχει διακόψει τη νέα τροφοδοσία της βρετανικής αγοράς, ενώ τα αντίτυπα που βρίσκονται ήδη στα βιβλιοπωλεία μπορούν να συνεχίσουν να πωλούνται. Η διανομή τους σε άλλες χώρες συνεχίζεται κανονικά. Για τους υπογράφοντες, ωστόσο, το αποτέλεσμα ισοδυναμεί με έμμεση απαγόρευση. Ο συγγραφέας Πάτρικ Νες υποστηρίζει ότι το ουσιαστικό ζήτημα είναι τι θα μπορούσαν να κάνουν με την ίδια εξουσία μελλοντικές κυβερνήσεις.
Η υπόθεση έχει αποκτήσει και πολιτικές προεκτάσεις. Η συγγραφέας και δημοσιογράφος Σάρα Χελμ, σύζυγος του συμβούλου εθνικής ασφάλειας της βρετανικής κυβέρνησης Τζόναθαν Πάουελ, δημοσίευσε μήνυμα υποστήριξης προς την Palestine Action, υπερασπιζόμενη τη Ρούνεϊ. Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου ανακοίνωσε ότι εξετάζει την ανάρτηση προκειμένου να αποφασίσει εάν απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Η Ντάουνινγκ Στριτ διευκρίνισε ότι οι απόψεις της Χελμ είναι προσωπικές και δεν εκπροσωπούν την κυβέρνηση. Δεν έχει ανακοινωθεί ποινική δίωξη εναντίον της.
Από την πλευρά του, το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών υπερασπίστηκε την απόφαση απαγόρευσης της Palestine Action, υποστηρίζοντας ότι βασίστηκε σε αποδεικτικά στοιχεία και εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο. Παράλληλα, τόνισε ότι η νόμιμη διαμαρτυρία υπέρ της παλαιστινιακής υπόθεσης εξακολουθεί να αποτελεί θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα.
Η απαγόρευση της Palestine Action πρόκειται να εξεταστεί από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας στις 4 Νοεμβρίου. Μέχρι τότε, τα βιβλία μιας από τις πιο επιτυχημένες σύγχρονες συγγραφείς δεν θα τροφοδοτούνται πλέον στη βρετανική αγορά από τον εκδότη της, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι του λογοτεχνικού κόσμου ζητούν αλλαγή της νομοθετικής κατάστασης που οδήγησε σε αυτή την απόφαση.
Με στοιχεία από The Guardian, The Bookseller
