Ακριβότερες γίνονται από την Τετάρτη οι μικρές παραγγελίες από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς ενεργοποιείται το νέο τέλος των 3 ευρώ για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ.
Η αλλαγή αφορά αγορές από ηλεκτρονικά καταστήματα και πλατφόρμες όπως η Shein και η Temu, από τις οποίες εκατομμύρια Ευρωπαίοι καταναλωτές προμηθεύονται ρούχα, καλλυντικά, παιχνίδια και άλλα φθηνά προϊόντα. Μέχρι σήμερα, τα δέματα αυτής της αξίας περνούσαν στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς τελωνειακή επιβάρυνση, χάρη στην εξαίρεση που είναι γνωστή ως de minimis.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι το καθεστώς αυτό έχει πλέον ξεπεραστεί από την πραγματικότητα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν οι Βρυξέλλες, τα μικροδέματα που εισέρχονται στην ΕΕ έχουν αυξηθεί θεαματικά μέσα σε λίγα χρόνια: από 1,3 δισ. το 2022 έφτασαν τα 5,9 δισ. το 2025.
Περίπου εννέα στα δέκα προέρχονται από την Κίνα, γεγονός που έχει εντείνει την πίεση στα ευρωπαϊκά καταστήματα. Στις Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες τρίτων χωρών επωφελήθηκαν για χρόνια από ευνοϊκότερη μεταχείριση, την ώρα που οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λειτουργούν με αυστηρότερους κανόνες, υψηλότερα κόστη και περισσότερους ελέγχους.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνδέουν το μέτρο και με την εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζουν εμπορικοί δρόμοι σε πολλές πόλεις της Ευρώπης, καθώς η στροφή των καταναλωτών στις πολύ φθηνές online αγορές έχει πλήξει ιδιαίτερα το παραδοσιακό λιανεμπόριο.
Το τέλος θα υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος μέσα στο δέμα και όχι απλώς ανά παραγγελία. Για παράδειγμα, πέντε ίδια μπλουζάκια θα επιβαρύνονται με 3 ευρώ, ενώ ένα δέμα που περιέχει ένα μπλουζάκι και ένα ρολόι θα χρεώνεται με 6 ευρώ.
Το ζήτημα της ασφάλειας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παρουσιάζει το τέλος των 3 ευρώ μόνο ως απάντηση στον ανταγωνισμό που δέχονται τα ευρωπαϊκά καταστήματα. Το συνδέει και με τους ελέγχους στα προϊόντα που φτάνουν απευθείας στους καταναλωτές από χώρες εκτός ΕΕ.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες, έξι στα δέκα προϊόντα που αγοράζονται online από τρίτες χώρες δεν είναι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στα καλλυντικά και στα παιχνίδια, δύο κατηγορίες στις οποίες το ποσοστό μη συμμόρφωσης φτάνει το 65%.
Ανησυχία προκαλούν και τα συμπληρώματα διατροφής, καθώς το 63% των προϊόντων που ελέγχθηκαν δεν πέρασε τους προβλεπόμενους ελέγχους. Πρόκειται για κατηγορία που θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς τα προϊόντα αυτά καταναλώνονται απευθείας και συχνά αγοράζονται χωρίς ουσιαστική καθοδήγηση.
Προβλήματα καταγράφονται και σε είδη επαγγελματικής προστασίας, όπως κράνη και ενισχυμένα παπούτσια εργασίας. Στην κατηγορία αυτή, το 60% των προϊόντων από χώρες εκτός ΕΕ δεν πληρούσε τις απαιτήσεις που ισχύουν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο επίτροπος Δικαιοσύνης Μάικλ ΜακΓκραθ δήλωσε ότι τα ευρήματα προκαλούν έντονη ανησυχία, καθώς ορισμένα προϊόντα που φτάνουν στους καταναλωτές μέσω των ηλεκτρονικών πλατφορμών μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα.
Η πίεση προς τις μεγάλες πλατφόρμες έχει ήδη αυξηθεί. Τον προηγούμενο μήνα, η Temu τιμωρήθηκε με πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ, καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές έκριναν ότι δεν έκανε αρκετά για να εμποδίσει την πώληση παράνομων και επικίνδυνων προϊόντων.
Με το νέο τέλος, οι Βρυξέλλες θέλουν να κάνουν πιο δύσκολη την ανεξέλεγκτη είσοδο φθηνών δεμάτων στην ΕΕ και να φέρουν τις πλατφόρμες πιο κοντά στους κανόνες που ισχύουν ήδη για το ευρωπαϊκό λιανεμπόριο.
Με πληροφορίες από Guardian
