Η Ευρώπη οφείλει να εγκαταλείψει τις αυταπάτες και να αντιμετωπίσει την ενέργεια ως ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που έστειλε από την Ουάσινγκτον ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, περιγράφοντας μια νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις πρόσφατες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.
Ανταπόκριση: Λένα Αργύρη
«Η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια» υπογράμμισε ο Υπουργός, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη βίωσε τα τελευταία χρόνια τις συνέπειες της εξάρτησής της από εξωτερικές πηγές ενέργειας και συνειδητοποίησε τον κίνδυνο που συνεπάγεται η εργαλειοποίηση της ενέργειας για γεωπολιτικούς σκοπούς.
Για τον ίδιο, το βασικό δίδαγμα των τελευταίων ετών είναι ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να εξελίσσεται αποκομμένη από τις ανάγκες της οικονομίας και της ασφάλειας. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη οφείλει να υιοθετήσει μια πιο πραγματιστική προσέγγιση, αξιοποιώντας όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες και όλους τους ενεργειακούς πόρους που διαθέτει. Όπως ανέφερε, η συζήτηση δεν αφορά αλλαγή στρατηγικής αλλά «αναπροσαρμογή» της ευρωπαϊκής πολιτικής ώστε να λαμβάνει υπόψη την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική συνοχή και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η Ελλάδα και η Κύπρος αποκτούν, σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, έναν ολοένα πιο κεντρικό ρόλο. Περιγράφοντας τη «νέα γεωμετρία της ενέργειας» που διαμορφώνεται στην περιοχή, ο υπουργός σημείωσε ότι η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται σταδιακά σε κομβικό σημείο της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής.
Από τη μία πλευρά, οι ελληνικές υποδομές LNG δημιουργούν έναν νέο κάθετο ενεργειακό διάδρομο που συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Από την άλλη, οι συνεργασίες Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις της περιοχής και πρωτοβουλίες όπως ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) δημιουργούν ένα νέο πλέγμα στρατηγικών διασυνδέσεων που ενισχύει τη θέση της Ανατολικής Μεσογείου.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε στα θεσμοθετημένα σχήματα συνεργασίας που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Όπως τόνισε, τόσο το σχήμα 3+1 όσο και το East Mediterranean Gas Forum αποτελούν παραδείγματα συνεργασίας που βασίζονται στην εμπιστοσύνη, στους κοινούς κανόνες και στο αμοιβαίο όφελος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το East Mediterranean Gas Forum, το οποίο συνεδρίασε σε υπουργικό επίπεδο στην Ουάσιγκτον για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια. Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών συγκρούσεων, εκπρόσωποι του Ισραήλ και της Παλαιστίνης βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι μαζί με την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, την Ιταλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Παγκόσμια Τράπεζα.
Για τον κ. Παπασταύρου, η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι η ενέργεια μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεργασίας ακόμη και σε περιόδους πολιτικής έντασης. Όπως σημείωσε, οι πρωτοβουλίες αυτές δεν αποκλείουν καμία χώρα, εκείνο που απορρίπτουν είναι η εργαλειοποίηση της ενέργειας, οι μονομερείς πρακτικές και η λογική της ισχύος.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η δημιουργία του East Med Energy Center στο Πανεπιστήμιο Rice του Χιούστον, η οποία αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο βήμα θεσμοθετησης της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών. Στόχος είναι η δημιουργία ενός μόνιμου πλαισίου συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της γεωπολιτικής.
www.ertnews.gr
