Σύμφωνα με έρευνα, οι εκπομπές από τις αεροπορικές πτήσεις στην Ευρώπη έχουν πλέον ξεπεράσει τα προπανδημικά επίπεδα, ενώ το ανθρακικό ποτύπωμα της Ryanair είναι κατά 50% υψηλότερο από ό,τι το 2019, όπως αναφέρει ο Guardian.
Το αποτύπωμα άνθρακα της Ryanair σήμερα είναι αυξημένο κατά 50% σε σχέση με το 2019
Οι συνολικές εκπομπές του κλάδου των αερομεταφορών συνεχίζουν να αυξάνονται, παρά τις δεσμεύσεις για απανθρακοποίηση και την εισαγωγή αεροσκαφών με μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση, λόγω της μαζικής επέκτασης των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους.
Σύμφωνα με ανάλυση του think tank Transport & Environment (T&E), μόνο οι εκπομπές CO₂ της Ryanair το 2025 έφτασαν τα 16,6 εκατομμύρια τόνους (Mt) CO₂ – περίπου η ίδια ποσότητα με τις συνολικές ετήσιες εκπομπές μιας μικρής ευρωπαϊκής χώρας όπως η Κροατία. Η αεροπορική εταιρεία μετέφερε λίγο πάνω από 200 εκατομμύρια επιβάτες το 2025, σε σύγκριση με 140 εκατομμύρια το 2019.
Ολόκληρος ο ευρωπαϊκός αεροπορικός τομέας εκπέμπει 195Mt CO₂ στις αναχωρήσεις πτήσεων πέρυσι, μια αύξηση 2% σε σχέση με τα επίπεδα πριν ο Covid διακόψει τα διεθνή ταξίδια.
Παρότι η ΕΕ έχει προσπαθήσει να καλύψουν μέρος του περιβαλλοντικού κόστους μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), η T&E ανέφερε ότι το σύστημα αυτό δεν αποτιμά το μεγαλύτερο μέρος της ρύπανσης του κλάδου, καθώς περιλαμβάνει μόνο πτήσεις που πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου εντός της Ευρώπης.
Αυτό σημαίνει ότι οι πτήσεις μεγάλων αποστάσεων με αεροσκάφη παραδοσιακών αερομεταφορέων, τα οποία καταναλώνουν περισσότερο καύσιμο, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Οι αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται κυρίως εντός της Ευρώπης πληρώνουν περισσότερα στο πλαίσιο του συστήματος – η Ryanair πληρώνει κατά μέσο όρο 50 ευρώ ανά τόνο άνθρακα, ενώ η Lufthansa πληρώνει περίπου 20 ευρώ. Μόνο η κίνηση μεταξύ Λονδίνου και Νέας Υόρκης παρήγαγε σχεδόν 1,4 εκατομμύρια τόνους CO₂ το 2025, αλλά δεν εμπίπτει στο ETS.
Πρόταση επέκτασης της αγοράς άνθρακα
Η T&E επιθυμεί την επέκταση της αγοράς άνθρακα σε όλες τις αναχωρούσες πτήσεις, προκειμένου να αυξηθούν τα δημόσια έσοδα και να επιταχυνθεί η αργή αποκαρβονιοποίηση της αεροπορίας.
Μια τέτοια κίνηση, σύμφωνα με την οργάνωση, θα μπορούσε να τετραπλασιάσει τα 4,1 δισ. ευρώ που θα συγκεντρωθούν για τα κράτη μέλη της ΕΕ έως το 2030 και να χρηματοδοτήσει την παραγωγή βιώσιμων καυσίμων αεροπορίας και μέτρα για την αποφυγή των ιχνών ατμοσφαιρικής ρύπανσης, των νεφών που σχηματίζονται από τα αεροπλάνα υπό ορισμένες συνθήκες και που ενδέχεται να επιδεινώσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ενώ ο κλάδος των αερομεταφορών ασκεί πιέσεις για την αναστολή ή την αποδυνάμωση του ΣΕΔΕ (Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών) και άλλων φόρων και κανονιστικών απαιτήσεων για τις πτήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η έκθεση διαπίστωσε ότι το κόστος της αγοράς άνθρακα ήταν αμελητέο σε σύγκριση με τη μεταβλητότητα των τιμών των καυσίμων. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, οι οποίες έχουν σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, προσθέτουν 90 ευρώ ανά επιβάτη στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, σε σύγκριση με μόλις 3 ευρώ που προκύπτουν από την εφαρμογή της υποχρέωσης χρήσης βιώσιμων καυσίμων αεροπορίας.
«Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων αυξάνονται λόγω της εξάρτησης της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, και όχι εξαιτίας των κλιματικών μέτρων που αποσκοπούν στην απομάκρυνση του κλάδου από αυτά», δήλωσε ο Τζιάκομο Μιέλε, συντάκτης της ανάλυσης της T&E.
«Το γεγονός ότι οι εκπομπές των αερομεταφορών έχουν φτάσει σε νέα υψηλά επίπεδα αποτελεί σαφές σημάδι ότι ο κλάδος δεν έχει καμία πρόθεση να βελτιώσει τις πρακτικές του. Είναι καιρός να σταματήσουμε να επιδοτούμε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να αρχίσουμε να επενδύουμε στο μέλλον ενός βιώσιμου αεροπορικού κλάδου.»
Τι απαντά η Ryanair
Ένας εκπρόσωπος της Ryanair δήλωσε ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) της εταιρείας αυξάνονται, καθώς αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόμενη αεροπορική εταιρεία της Ευρώπης, προσθέτοντας: «Όλη αυτή η ανάπτυξη πραγματοποιείται με χαμηλότερες τιμές εισιτηρίων, αλλά με νέα αεροσκάφη χαμηλής κατανάλωσης καυσίμου, οπότε οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά επιβάτη μειώνονται. Η ανάπτυξη της Ryanair αντικαθιστά επίσης τις αεροπορικές μετακινήσεις με λιγότερο αποδοτικές παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες, των οποίων οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανά επιβάτη είναι πολύ υψηλότερες από αυτές της Ryanair».
Η Ryanair δήλωσε ότι τα στοιχεία για τις εκπομπές του ΣΕΔΕ είναι «εντελώς αναξιόπιστα», καθώς εξαιρούν τις πτήσεις που πραγματοποιούνται από αεροπορικές εταιρείες οι οποίες «απαλλάσσονται αδικαιολόγητα από το δίκαιο μερίδιό τους στους περιβαλλοντικούς φόρους λόγω του διακριτικού συστήματος ΣΕΔΕ της Ευρώπης, το οποίο φορολογεί μόνο τις πτήσεις εντός της ΕΕ, ενώ απαλλάσσει όλες τις πτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των πιο ρυπογόνων πτήσεων μεγάλων αποστάσεων».
Η Ryanair αναφέρει ότι, όταν συμπεριλαμβάνονται όλες οι πτήσεις, κατατάσσεται πίσω από τη Lufthansa, την Air France/KLM και την IAG, ιδιοκτήτρια της British Airways, όσον αφορά τις συνολικές εκπομπές, ενώ έχει τις χαμηλότερες εκπομπές CO₂ ανά επιβάτη μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών, περίπου 64 γραμμάρια ανά επιβάτηχιλιόμετρο.
