ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

Επικοινωνια

Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2026

Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Η μελέτη των πεταλούδων που δεν γερνούν προσφέρει νέα στοιχεία για τη βιολογία της μακροζωίας 


Ο μέσος όρος ζωής των πεταλούδων είναι 2-4 εβδομάδες αλλά υπάρχει ένα είδος πεταλούδων που μπορεί να επιβιώνει για χρονικό διάστημα που φτάνει το ένα έτος και νέα μελέτη προσπάθησε να ανακαλύψει το μυστικό της μακροζωίας τους.

Οι πεταλούδες Heliconius ζουν περισσότερο και γερνούν πιο αργά από τους στενούς συγγενείς τους ενώ πειράματα δείχνουν ότι η κατανάλωση γύρης από μόνη της δεν μπορεί να εξηγήσει τη μακροζωία τους.

Ορισμένες πεταλούδες του γένους Heliconius, που απαντώνται στα τροπικά δάση της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής, μπορούν να επιβιώσουν για σχεδόν έναν χρόνο, ενώ οι περισσότερες πεταλούδες ζουν μόνο λίγες εβδομάδες. Η ασυνήθιστη διατροφή τους έχει αποτελέσει μία πιθανή εξήγηση για αυτή τη μακροζωία. Σε αντίθεση με τις περισσότερες πεταλούδες, οι οποίες βασίζονται κυρίως στο νέκταρ των λουλουδιών, τα ενήλικα Heliconius καταναλώνουν επίσης γύρη.

Ωστόσο η αφαίρεση της γύρης από τη διατροφή τους δεν εξαφάνισε το πλεονέκτημά τους. Σε πειράματα όπου συγκρίθηκε το Heliconius hecale, που τρέφεται με γύρη, με τον συγγενικό του και μικρότερης διάρκειας ζωής Dryas iulia, το οποίο δεν καταναλώνει γύρη οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το H. hecale εξακολουθούσε να ζει σημαντικά περισσότερο ακόμη και χωρίς αυτήν.

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι τόσο η διατροφή όσο και οι κληρονομημένες εξελικτικές διαφορές συμβάλλουν στην αυξημένη διάρκεια ζωής του. Η διαφορά φάνηκε επίσης στο πόσο καλά οι πεταλούδες διατηρούσαν το σώμα τους. Το H. hecale διατηρούσε τη σωματική του μάζα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το D. iulia. Για να αξιολογήσουν τη λειτουργία των μυών και τη σωματική απόδοση, οι ερευνητές μέτρησαν τη δύναμη λαβής των πεταλούδων.

Δεν εντόπισαν εμφανή επιδείνωση στα ηλικιωμένα άτομα του H. hecale, ενώ το D. iulia εξασθενούσε καθώς γερνούσε. Τουλάχιστον όσον αφορά τις παραμέτρους που εξετάστηκαν, το H. hecale φαινόταν να παρουσιάζει ελάχιστη ή καθόλου φυσιολογική φθορά καθώς μεγάλωνε σε ηλικία.

Στενοί συγγενείς, εντυπωσιακά διαφορετική διάρκεια ζωής

Τα πειράματα σχετικά με τη διατροφή αποτελούσαν μέρος μιας μελέτης με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με ερευνητές του Smithsonian Tropical Research Institute στον Παναμά. Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Communications» εξέτασε τη διάρκεια ζωής και τη γήρανση σε ολόκληρη την ευρύτερη φυλετική ομάδα των πεταλούδων Heliconiini.

Η ερευνητική ομάδα συνδύασε δεδομένα από εκτροφεία πεταλούδων, μελέτες στις οποίες οι πεταλούδες σημειώνονταν, απελευθερώνονταν και στη συνέχεια επανασυλλαμβάνονταν καθώς και ελεγχόμενα πειράματα σε εντομοτροφεία,δηλαδή εγκαταστάσεις όπου εκτρέφονται έντομα.

Σε όλες αυτές τις συγκρίσεις οι πεταλούδες Heliconius γερνούσαν πιο αργά και παρουσίαζαν χαμηλότερη βασική θνησιμότητα δηλαδή μικρότερο εγγενή κίνδυνο θανάτου σε σχέση με τους συγγενείς τους που δεν τρέφονται με γύρη. Το πλεονέκτημά τους εμφανιζόταν τόσο στη μέγιστη διάρκεια ζωής όσο και στη διάμεση διάρκεια ζωής την ηλικία δηλαδή κατά την οποία έχει πεθάνει το 50% των πεταλούδων μιας ομάδας.

Ορισμένα είδη Heliconius ζούσαν κατά μέσο όρο περίπου τρεις φορές περισσότερο από τους στενούς συγγενείς τους. Η διαφορά στη μέγιστη διάρκεια ζωής ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Το Heliconius hewitsoni, το μακροβιότερο είδος στη σύγκριση έφτασε τις 348 ημέρες ενώ το βραχύβιο συγγενικό είδος Dione juno έφτασε μόλις τις 14 ημέρες. Πρόκειται για διαφορά περίπου 25 φορές.

Η εξέλιξη των πεταλούδων προσφέρει στοιχεία για τη μακροζωία

Η Δρ. Τζέσικα Φόλει επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης από τη Σχολή Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Μρίστολ εξηγεί τα ευρήματα.

«Ως η πολυπληθέστερη σε είδη ομοταξία ζώων, τα έντομα είναι γνωστά για την εξαιρετική μορφολογική και οικολογική τους ποικιλότητα. Παρουσιάζουν επίσης τεράστιες διαφορές στη διάρκεια ζωής τους, με τη μέγιστη διάρκεια ζωής να κυμαίνεται από μόλις λίγες ημέρες στις ενήλικες εφήμερες έως αρκετές δεκαετίες στις αναπαραγωγικές κάστες ορισμένων μυρμηγκιών και τερμιτών. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 5,000 φορές διαφορά μέσα στην ίδια ομοταξία, σε σύγκριση με περίπου 100 φορές διαφορά στη διάρκεια ζωής που παρατηρείται στα θηλαστικά. Οι πεταλούδες Heliconius είναι μεταξύ των μακροβιότερων πεταλούδων, αλλά αυτό που τις κάνει ιδιαίτερα αξιοσημείωτες είναι ότι φαίνεται πως έχουν εξελίξει όχι μόνο μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αλλά και βραδύτερη γήρανση. Αυτό τους επιτρέπει να ζουν σημαντικά περισσότερο από στενά συγγενικά είδη, από τα οποία διαχωρίστηκαν σχετικά πρόσφατα σε εξελικτικό χρόνο. Η συναρπαστική συνέπεια αυτής της επιμήκυνσης της διάρκειας ζωής είναι ότι μας προσφέρει μια ισχυρή ευκαιρία να εντοπίσουμε τους μηχανισμούς που βρίσκονται πίσω από τη μακροζωία. Συγκρίνοντας τις μακρόβιες πεταλούδες Heliconius με τους βραχύβιους συγγενείς τους, έχουμε ένα φυσικό εξελικτικό πείραμα που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς παρατείνεται η διάρκεια ζωής, καθιστώντας τες ένα ιδιαίτερα υποσχόμενο νέο μοντέλο για την έρευνα σχετικά με τη βιολογία της γήρανσης και της μακροζωίας».

Naftemporiki.gr



Πηγή: www.naftemporiki.gr