Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι οι σκύλοι έχουν μικρότερο εγκέφαλο σε σύγκριση με τους λύκους από τους οποίους κατάγονται και μία νέα έρευνα δείχνει ότι αυτή η μείωση σχετίζεται με τη διαδικασία εξημέρωσης τους.
Η νέα μελέτη προσφέρει νέα στοιχεία για την εξημέρωση των σκύλων χωρίς όμως να παρέχουν εξήγηση σε ερωτήματα γιατί ένας σκύλος μπορεί να προτιμά να πίνει από μια λασπωμένη λακκούβα καθώς η μείωση του μεγέθους του εγκεφάλου δεν σημαίνει ότι οι σκύλοι είναι λιγότερο έξυπνοι από τους προγόνους τους.
Ο Δρ. Τόμας Κούκ, βασικός συγγραφέας της μελέτης από το Γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας, δήλωσε ότι ο τρόπος ζωής των σημερινών σκύλων δεν τους δίνει πάντα τη δυνατότητα να εκφράσουν πλήρως την ευφυΐα τους. Τόνισε επίσης ότι οι σκύλοι είναι ιδιαίτερα έξυπνοι και ότι η εξημέρωση δεν τους έκανε λιγότερο ικανούς αλλά αντίθετα τους βοήθησε να κατανοούν καλύτερα τους ανθρώπους και να επικοινωνούν μαζί τους.
Η χρονολόγηση
Η σχέση ανθρώπων και σκύλων είναι πολύ παλιά, με τα αρχαιότερα γενετικά στοιχεία για εξημερωμένους σκύλους να χρονολογούνται πριν από περισσότερα από 15.000 χρόνια. Παρότι η μείωση του μεγέθους του εγκεφάλου θεωρείται συχνά χαρακτηριστικό της εξημέρωσης υπάρχει διαφωνία για το πότε ακριβώς συνέβη αυτό. Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι έγινε νωρίς στη σχέση ανθρώπου-σκύλου, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι σχετίζεται με τη βιομηχανία δημιουργίας νέων ρατσών που αναπτύχθηκε τα τελευταία 200 χρόνια.
Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Royal Society Open Science» οι ερευνητές ανέλυσαν αξονικές τομογραφίες από κρανία 22 προϊστορικών λύκων και σκύλων ηλικίας από 35.000 έως 5.000 ετών καθώς και από 59 σύγχρονους λύκους και 104 σύγχρονους σκύλους. Στους τελευταίους περιλαμβάνονταν διάφορες ράτσες, αδέσποτοι σκύλοι και τους άγριους σκύλους ντίνγκο.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι σύγχρονοι σκύλοι, τα ντίνγκο, οι σκύλοι της υπαίθρου και οι σκύλοι της Ύστερης Νεολιθικής περιόδου είχαν κατά μέσο όρο 32% μικρότερο εγκέφαλο από τους λύκους τόσο τους αρχαίους όσο και τους σύγχρονους.
Πιο συγκεκριμένα οι σκύλοι της Ύστερης Νεολιθικής εποχής περίπου πριν από 5.000 έως 4.500 χρόνια, είχαν εγκεφάλους έως και 46% μικρότερους από τους λύκους της ίδιας περιόδου με μέγεθος παρόμοιο με αυτό που έχουν σήμερα ράτσες όπως τα παγκ. Ακόμη και όταν λήφθηκε υπόψη το μικρότερο συνολικό μέγεθος του σώματός τους οι εγκέφαλοί τους παρέμεναν σημαντικά μικρότεροι.
Τα ευρήματα
Ωστόσο, οι ερευνητές δεν βρήκαν ενδείξεις ότι δύο πρώιμοι σκύλοι που ζούσαν κοντά σε ανθρώπους πριν από 35.000 και 15.000 χρόνια, οι λεγόμενοι «πρωτοσκύλοι» είχαν μικρότερους εγκεφάλους από τους λύκους εκείνης της εποχής. Αντίθετα σε μία περίπτωση ο εγκέφαλος ήταν σχετικά μεγαλύτερος γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το μέγεθος του εγκεφάλου να είχε αρχικά αυξηθεί στα πρώτα στάδια της εξημέρωσης.
Παραμένει ασαφές γιατί η εξημέρωση οδήγησε σε μικρότερα σώματα και εγκεφάλους στους σκύλους. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η μείωση του εγκεφάλου συνοδεύεται από αναδιοργάνωση με αποτέλεσμα οι σκύλοι να είναι λιγότερο εύκολα εκπαιδεύσιμοι αλλά πιο ευαίσθητοι στις αλλαγές του περιβάλλοντος, κάτι που θα μπορούσε να τους καθιστά χρήσιμους ως «σύστημα συναγερμού».
Μια άλλη εξήγηση είναι ότι οι περιορισμένοι πόροι τροφής σε νεολιθικά χωριά ευνόησαν μικρότερα ζώα με μικρότερους εγκεφάλους καθώς απαιτούν λιγότερη ενέργεια. Η Δρ. Τζουλιάνε Καμίνσκι ειδική στη γνωστική ικανότητα των σκύλων από το Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ που δεν συμμετείχε στη μελέτη τόνισε ότι ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι ότι οι «πρωτοσκύλοι» δεν είχαν μικρότερους εγκεφάλους από τους λύκους.
Σύμφωνα με την ίδια αυτό δείχνει ότι η εξημέρωση δεν ακολούθησε εξαρχής τα πρότυπα που θεωρούνταν δεδομένα και ότι η σχέση ανθρώπων και σκύλων πιθανότατα ξεκίνησε πιο χαλαρά πριν εξελιχθεί σε έναν ισχυρό δεσμό. Τελικά η μελέτη υποδηλώνει ότι το πλήρες «σύνδρομο εξημέρωσης» εμφανίστηκε αργότερα από ό,τι έδειχναν τα γενετικά δεδομένα.
Naftemporiki.gr
