Δεκάδες βίντεο και φωτογραφίες, που έχουν συγκεντρωθεί από τους εμπειρογνώμονες της Πολεμικής Αεροπορίας ήδη έχουν αρχίσει να δίνουν τα πρώτα στοιχεία για το μοιραίο δυστύχημα του Phantom F-4 της Πολεμικής Αεροπορίας κατά τη διάρκεια της αεροπορικής επίδειξης στο Athens Flying Week στην Τανάγρα.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Το χρονικό της ανείπωτης τραγωδίας που συγκλόνισε την Πολεμική Αεροπορία και ολόκληρη τη χώρα εξακολουθεί να αποκαλύπτεται λεπτό προς λεπτό, μέσα από τα εξειδικευμένα εργαστήρια και τα γραφεία των πραγματογνωμόνων. Οι έμπειροι αξιωματικοί και οι ειδικοί διερευνητές της Πολεμικής Αεροπορίας, έχοντας αναλάβει το επίπονο έργο της συγκέντρωσης, ταξινόμησης και εξονυχιστικής σύγκρισης όλων των διαθέσιμων στοιχείων, βρίσκονται πλέον μπροστά σε ένα κομβικό εύρημα. Η προσοχή των εμπειρογνωμόνων εστιάζει με απόλυτη ακρίβεια στη δραματική βουτιά του μοιραίου F-4 Phantom, το οποίο βρέθηκε να επιχειρεί κατά 800 πόδια χαμηλότερα από το προβλεπόμενο ύψος ασφαλείας, σε μια αλληλουχία γεγονότων τα τελευταία δευτερόλεπτα που σφράγισε τη μοίρα του αεροσκάφους και του πληρώματος, του Επισμηναγού (Ι) Ιωάννη Μπλέσια, 40 ετών και Σμηναγού (Ι) Δημητρίου Πέτρου, 37 ετών.
Στο μικροσκόπιο της επιτροπής διερεύνησης έχει μπει κάθε κλάσμα του δευτερολέπτου. Οι αεροπόροι μας γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα ότι στους αιθέρες τα περιθώρια αντιδράσεων είναι μηδαμινά, ειδικά όταν πρόκειται για τακτικές ελιγμών χαμηλού ύψους. Η απόκλιση των 800 ποδών κάτω από το καθορισμένο όριο δεν αποτελεί απλώς μια αριθμητική σημείωση στην αναφορά, αλλά το κεντρικό σημείο γύρω από το οποίο υφαίνεται το πιθανό σενάριο της τραγωδίας.
Τα ντοκουμέντα
Στη μάχη για την πλήρη διαλεύκανση των αιτιών, οι ανακριτικές Aρχές της Αεροπορίας αξιοποιούν ένα ανέλπιστα πλούσιο και κρίσιμο υλικό. Το ενδιαφέρον και το πάθος των ερασιτεχνών και επαγγελματιών spotters, που καταγράφουν συστηματικά τις πτήσεις γύρω από τις αεροπορικές βάσεις, προσέφερε στους πραγματογνώμονες το πιο καθαρό παράθυρο στην αλήθεια. Το υλικό συγκεντρώθηκε στην πρωτότυπη μορφή του, χωρίς την παραμικρή συμπίεση ή αλλοίωση, διατηρώντας την υψηλότερη δυνατή ανάλυση.
Ιδιαίτερη αξία έχουν οι φωτογραφίες που ελήφθησαν με υπερτηλεφακούς των 600 χιλιοστών. Η τεχνολογία αυτή επέτρεψε την αποτύπωση του μαχητικού με εξαιρετική ευκρίνεια κατά τα τελευταία, δραματικά δευτερόλεπτα πριν από τη συντριβή. Μέσα από αυτούς τους φακούς, οι ειδικοί είναι σε θέση να μεγεθύνουν και να αναλύσουν κάθε εκατοστό της ατράκτου, εξετάζοντας τη γωνία προσβολής, την κατάσταση των κινητήρων, αλλά και τις αποκρίσεις των αεροδυναμικών επιφανειών του αεροσκάφους.
Η αεροδυναμική εικόνα
Μεταξύ των κρίσιμων ευρημάτων που προσέφερε η ανάλυση των φωτογραφιών υψηλής ανάλυσης, ξεχωρίζει η κατάσταση των επιφανειών ελέγχου του F-4 Phantom. Η προσεκτική εξέταση των καρέ δείχνει ότι τα φλαπς (flaps) και τα έλερον (ailerons) του μαχητικού φαίνονται να λειτουργούν κανονικά, χωρίς εμφανή σημάδια δομικής αστοχίας ή μηχανικού μπλοκαρίσματος την ώρα του ελιγμού.
Τα φλαπς (πτερύγια καμπυλότητας) είναι κινητά τμήματα που βρίσκονται στο πίσω μέρος των πτερύγων. Η βασική τους αποστολή είναι να αυξάνουν την άντωση του αεροσκάφους στις χαμηλές ταχύτητες, επιτρέποντας στον πιλότο να διατηρεί τον έλεγχο κατά την προσγείωση, την απογείωση ή σε ελιγμούς που απαιτούν αυξημένη αεροδυναμική υποστήριξη.
Από την άλλη πλευρά, τα έλερον (πηδάλια κλίσης) βρίσκονται στα άκρα των πτερύγων και είναι υπεύθυνα για την περιστροφή του αεροσκάφους γύρω από τον διαμήκη άξονά του. Με την αντίθετη μετακίνησή τους, το ένα έλερον ανεβαίνει και το άλλο κατεβαίνει, προκαλώντας την κλίση του μαχητικού προς τα δεξιά ή τα αριστερά, κάτι που επιτρέπει στον χειριστή να εκτελεί στροφές και αλλαγές πορείας στον αέρα.
Το γεγονός ότι αυτά τα δύο ζωτικά συστήματα φαίνονται να ανταποκρίνονται και να βρίσκονται στις σωστές θέσεις για τον συγκεκριμένο ελιγμό, απομακρύνει σε πρώτη φάση τα σενάρια μιας αιφνίδιας απώλειας των βασικών αεροδυναμικών πηδαλίων. Αυτό στρέφει την έρευνα σε άλλους παράγοντες, όπως η πιθανότητα αιφνίδιας απώλειας στήριξης, η εμφάνιση ισχυρών τοπικών ρευμάτων αέρα, ή ακόμα και η ανθρώπινη εκτίμηση υπό συνθήκες ακραίας πίεσης.
Η διερεύνηση ενός αεροπορικού δυστυχήματος με ένα τόσο ιστορικό αλλά και απαιτητικό αεροσκάφος όπως το F-4 Phantom δεν είναι ποτέ μια απλή υπόθεση. Το Phantom είναι ένα μαχητικό που απαιτεί απόλυτη προσήλωση, στιβαρά χέρια και βαθιά γνώση των ορίων του. Η πτήση στο όριο, ειδικά όταν το αεροσκάφος βρίσκεται σε χαμηλό ύψος, δεν αφήνει κανένα περιθώριο λάθους ή απρόβλεπτης αστοχίας.
Οι αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας συνεχίζουν να διασταυρώνουν τα φωτογραφικά ντοκουμέντα με τα στοιχεία του ραντάρ, τις συνομιλίες της συχνότητας και τις καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων ταυτόχρονα με τα συντρίμμια της ατράκτου, που έχουν μεταφερθεί σε υπόστεγο. Κάθε δευτερόλεπτο της πτήσης ανασυντίθεται ψηφιακά για να διαπιστωθεί ο ακριβής λόγος που οδήγησε το αεροσκάφος 800 πόδια κάτω από το προβλεπόμενο ύψος. Η αλήθεια εκτιμάται ότι θα αποκαλυφθεί μέσα από την πλήρη σύνθεση όλων αυτών των δεδομένων, τιμώντας τη μνήμη των ιπταμένων μας και προσφέροντας τις απαραίτητες απαντήσεις στην αεροπορική οικογένεια.
