Τι συμβαίνει όταν ο πολιτισμός συναντά την οικονομία και όταν ένα μουσείο παύει να είναι απλώς ένας εκθεσιακός χώρος, αλλά μετατρέπεται σε εργαλείο ανάπτυξης για μια ολόκληρη πόλη; Στα ερωτήματα αυτά, επιχείρησαν να απαντήσουν σήμερα άνθρωποι του πολιτισμού, της αυτοδιοίκησης, της επιχειρηματικότητας και του τουρισμού, που συμμετείχαν στην ημερίδα με τίτλο «Μουσειακός Τουρισμός: Κοινωνική & Οικονομική Ανάπτυξη», που συνδιοργάνωσαν το Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, με την υποστήριξη του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης.
Με φόντο τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη των πόλεων να επαναπροσδιορίσουν την ταυτότητα και την αναπτυξιακή τους στρατηγική, η ημερίδα ανέδειξε έναν διαφορετικό τρόπο να «διαβάζει» κανείς την πόλη: μέσα από τα μουσεία της, τις ιστορίες της και τη δυναμική που μπορούν να αποκτήσουν ως μοχλοί βιώσιμης ανάπτυξης.
«Το Aπροσδόκητο Ζευγάρι: Η Εξελισσόμενη Σχέση μεταξύ Μουσείων και Τουριστών», ήταν ο ιδιαίτερος τίτλος που επέλεξε για την ομιλία του ο Ιδρυτής της AEA Consulting και του Global Cultural Districts Network Adrian Ellis. Όπως εξήγησε μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, έτσι αντιλαμβάνεται τη σχέση μουσείων και τουρισμού. «Πρόκειται για δύο διαφορετικούς κόσμους που όμως συνδέονται στενά και πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι τα μουσεία δημιουργήθηκαν πρωτίστως για να προστατεύουν και να μελετούν τα εκθέματά τους, ωστόσο τις τελευταίες δύο με τρεις δεκαετίες έχουν εξελιχθεί σε ισχυρούς παράγοντες τουριστικής ανάπτυξης.
Ο Adrian Ellis στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της εμπειρίας και της αφήγησης για τον σύγχρονο επισκέπτη. «Στον τουρισμό ο επισκέπτης αναζητά μια ιστορία, μια εμπειρία, ένα θέαμα. Αυτό αλλάζει τη σχέση ανάμεσα στο αντικείμενο, τον επιμελητή και το κοινό», σημείωσε. Χρησιμοποιώντας παραδείγματα όπως το Stonehenge της Βρετανίας και το προϊστορικό σπήλαιο Lascaux στη Γαλλία, εξήγησε πώς η αφήγηση και η βιωματική προσέγγιση μπορούν να καταστήσουν την πολιτιστική εμπειρία πολύ πιο ισχυρή από την απλή θέαση ενός μνημείου ή ενός εκθέματος.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στον κίνδυνο του υπερτουρισμού, επισημαίνοντας ότι η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. «Η πόλη μπορεί να κάνει σωστές επιλογές και να αποφύγει τα λάθη άλλων πόλεων που έχασαν την αυθεντικότητά τους», είπε, χαρακτηρίζοντας ως μεγάλο πλεονέκτημα τη διαστρωμάτωση ιστοριών που διαθέτει η Θεσσαλονίκη, μέσα από όλες τις ιστορικές περιόδους της.
Η ανάγκη συνεργασιών και κοινής πολιτιστικής στρατηγικής
Στην ανάγκη συνεργασιών και κοινών πολιτιστικών στρατηγικών στάθηκε από την πλευρά του ο πρόεδρος της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής ISCEC του ICOMOS και καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Paris I – Sorbonne Xavier Greffe, ο οποίος τόνισε ότι τα μουσεία μπορούν να δημιουργήσουν νέες δραστηριότητες και να ενισχύσουν σημαντικά την οικονομική ζωή μιας πόλης. «Το ιδανικό είναι οι τουρίστες να παραμένουν στην πόλη μία ή δύο ημέρες ώστε να γνωρίσουν ουσιαστικά τον τόπο», ανέφερε, εξηγώντας ότι ο σύγχρονος επισκέπτης δεν αναζητά μόνο τα μνημεία, αλλά και τον τρόπο ζωής, τις συνήθειες και τη ζωντανή πολιτισμική ταυτότητα μιας πόλης.
Ο Γάλλος καθηγητής υπογράμμισε επίσης ότι τα μουσεία οφείλουν να λειτουργούν περισσότερο συνεργατικά. «Τα μουσεία έχουν μάθει να λειτουργούν αρκετά αυτόνομα. Όμως σήμερα χρειάζεται μεγαλύτερη συνεργασία τόσο ανάμεσα στους ανθρώπους όσο και ανάμεσα στις ίδιες τις συλλογές», σημείωσε, τονίζοντας ότι μέσα από συνέργειες μπορούν να δημιουργηθούν εκθέσεις πιο ελκυστικές για κατοίκους και επισκέπτες. Αναφερόμενος μάλιστα στη σχέση μουσείων και επιχειρηματικότητας, επισήμανε πως οι επιμελητές πρέπει να αντιληφθούν ότι διαθέτουν και έναν ουσιαστικό κοινωνικό ρόλο.
Φωτεινό παράδειγμα το «φαινόμενο Μπιλμπάο»
Πρωτοποριακό βήμα για την πόλη, χαρακτήρισε τη σημερινή ημερίδα η διευθύντρια και CEO του Ολυμπιακού Μουσείου Θεσσαλονίκης Δρ. Κυριακή Ουδατζή, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά ανοίγει τόσο οργανωμένα η συζήτηση γύρω από τον μουσειακό τουρισμό στη Θεσσαλονίκη. «Σήμερα συνδυάζουμε και κάνουμε μια ισχυρή συνέργεια με το ΕΒΕΘ και τον Οργανισμό Τουρισμού Θεσσαλονίκης, προσπαθώντας να αναδείξουμε τη μεγάλη δύναμη του μουσειακού τουρισμού», δήλωσε.
Η ίδια υπενθύμισε ότι διεθνώς ο πολιτιστικός και μουσειακός τουρισμός αφορά περίπου το 40% των ταξιδιωτών, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στο πλούσιο μουσειακό απόθεμα της Θεσσαλονίκης. «Ο στόχος μας είναι να ακούσουμε διεθνή παραδείγματα και να βρούμε τρόπους ώστε αυτό το ισχυρό εργαλείο να αξιοποιηθεί προς όφελος ολόκληρης της πόλης», είπε.
Μάλιστα, η Δρ. Ουδατζή αναφέρθηκε εκτενώς στο περίφημο «φαινόμενο Μπιλμπάο» της Ισπανίας, περιγράφοντας πώς το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ μετατράπηκε σε αφετηρία συνολικής αναγέννησης μιας πόλης που αντιμετώπιζε βαθιά οικονομική κρίση και αποβιομηχάνιση. «Το Μπιλμπάο απέδειξε ότι ακόμη και ένα μόνο μουσείο μπορεί να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάπτυξης για μια ολόκληρη πόλη», τόνισε, προσθέτοντας ότι η επιτυχία ήρθε μέσα από τη συστράτευση δημόσιων φορέων, ιδιωτών και τοπικής κοινωνίας γύρω από έναν κοινό στόχο.
Από την πλευρά του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, ο Μιχάλης Ραχμάνης υπογράμμισε ότι τα μουσεία μπορούν να λειτουργήσουν ως «θερμοκοιτίδες» ανάπτυξης και καινοτομίας. «Τα μουσεία μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλοί τεχνολογικής και επικοινωνιακής ανάπτυξης και είναι σημαντικό αυτό το ιστορικό αρχείο που έχουν δημιουργήσει, να αξιοποιηθεί και οικονομικά αλλά και για την εξέλιξη των πόλεων», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την αξία της συνεργασίας μεταξύ φορέων και επιχειρηματικού κόσμου.
Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με πάνελ συζητήσεων και παρεμβάσεις εκπροσώπων πολιτιστικών φορέων, πανεπιστημίων, τουριστικών οργανισμών και της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι συμφώνησαν ότι η Θεσσαλονίκη διαθέτει όλα τα στοιχεία ώστε να εξελιχθεί σε ισχυρό προορισμό μουσειακού και πολιτιστικού τουρισμού.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων, με κεντρικό θεματικό άξονα «Τα Μουσεία Ενώνουν τον Κόσμο».
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος
