Ο πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) στο Ιράν πλέον μοιάζει με οπτική ψευδαίσθηση, σαν τη «σκάλα Πένροουζ» όπου τα σκαλιά μοιάζουν ατελείωτα και καταλήγουν πάντα στο ίδιο σημείο. Το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει είναι αποτέλεσμα των ίδιων των ενεργειών του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος ξεκίνησε μία σύγκρουση χωρίς να υποσχεθεί πως θα υπάρχει οριστική έξοδος από αυτή και συνέταξε ένα μνημόνιο κατανόησης που δεν περιείχε λύσεις για τις πραγματικές αιτίες του πολέμου.
Πάνω από τον Τραμπ πλανώνται τα ίδια ερωτήματα, την ώρα που μαίνονται οι εκατέρωθεν επιθέσεις. Θα κλιμακώσει τον πόλεμο – με ενδεχομένως υψηλό ανθρώπινο, οικονομικό και πολιτικό κόστο- ή θα προσπαθήσει να αναβιώσει μια αδύναμη εκεχειρία που αποφέρει στο Ιράν δισεκατομμύρια, απλώς και μόνο για να γίνουν συζητήσεις;
Η τελευταία κλιμάκωση της έντασης, μόλις τρεις εβδομάδες αφότου ο Τραμπ υπέγραψε το μνημόνιο συνεργασίας με την Τεχεράνη, δείχνει τη ματαιότητα των πολεμικών προσπαθειών των ΗΠΑ μέχρι στιγμής. Ουσιαστικά, εξαπολύοντας νέες πυραυλικές επιθέσεις διακινδυνεύει να ξεκινήσει έναν δεύτερο πόλεμο για να αποκαταστήσει τον έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ, ο οποίος χάθηκε λόγω του πρώτου πολέμου, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN.
Οι επιθέσεις του Ιράν κατά της ναυτιλίας υπογραμμίζουν την αποφασιστικότητά του να διατηρήσει αυτό το πλεονέκτημα, το οποίο, εκτός από την επιβίωση του καθεστώτος του, του επιφέρει τα σημαντικότερα κέρδη από τον πόλεμο. Η Τεχεράνη θέλει να μετατρέψει τον ζωτικής σημασίας θαλάσσιο διάδρομο μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου σε πηγή εσόδων, επιβάλλοντας διόδια. Οι επιθέσεις κατά πλοίων φαινόταν να έχουν ως στόχο να αναγκάσουν τα σκάφη να πλέουν μόνο κατά μήκος των προτιμώμενων διαδρομών της, επιβεβαιώνοντας έτσι την κυριαρχία της.
Οι επιθέσεις, καθώς και τα αντίποινα των ΗΠΑ, φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με το μνημόνιο συνεργασίας. Ωστόσο, το έγγραφο – το οποίο διαπραγματεύτηκε η ομάδα του Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρετ Κούσνερ- είναι τόσο ασαφές, στερείται μηχανισμών επιβολής και είναι υπερβολικά εύπιστο όσον αφορά τις προθέσεις του Ιράν, ώστε δεν προκαλεί καμία εντύπωση το γεγονός ότι απέτυχε.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε εξοργισμένος στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, λέγοντας πως το μνημόνιο συνεργασίας «έχει τελειώσει» και αποκαλώντας τους Ιρανούς «τρελούς». Ωστόσο, ανέφερε επίσης πως οι διαπραγματευτές του θα μπορούσαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες, αν το επιθυμούσαν. Ενισχύοντας τη στρατηγική ασυνέπεια, πρόσθεσε: «Δεν θα κατασκευάσουν ποτέ πυρηνικό όπλο στο πλαίσιο της συμφωνίας μας, αλλά δεν ξέρω αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία. Ίσως το κάνουμε και χωρίς συμφωνία, γιατί, ξέρετε, είναι πιο εύκολο».
Τεράστιο το κόστος από την κλιμάκωση του πολέμου
Εκτός και αν σκεφτεί κάποιο πρωτότυπο σχέδιο, οι επιλογές που έχει ο Τραμπ είναι περιορισμένες και ενδέχεται να μην αποδώσουν. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να διατάξει μαζική κλιμάκωση της σύγκρουσης. Αν και μια εισβολή στο Ιράν είναι αδιανόητη, θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο αεροπορικών επιθέσεων εναντίον ιρανικών υποδομών πολιτικής χρήσης ή σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ή μιας εισβολής σε παράκτιες περιοχές κατά μήκος του Στενού για να απωθήσει τις ιρανικές δυνάμεις. Μια άλλη πιθανότητα είναι μια επιχείρηση για την κατάληψη του πετρελαϊκού κόμβου του νησιού Χαργκ του Ιράν.
Ωστόσο, το κόστος θα ήταν τεράστιο για τις ΗΠΑ, ενώ και η επιδρομή πεζοναυτών ή των ειδικών δυνάμεων στο Χαργκ είναι πιθανό να προκαλέσει απώλειες ζωών. Και όπως σχολιάζει το CNN, παρά τα υπόλοιπα λάθη του, ο Τραμπ δεν έχει ακολουθήσει μέχρι στιγμής το παράδειγμα προέδρων που προσπάθησαν να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους διατάζοντας ενέργειες που οδήγησαν στον θάνατο πολλών Αμερικανών στρατιωτικών ή αμάχων.
Οποιαδήποτε κλιμάκωση εκ μέρους των ΗΠΑ θα έχει σοβαρό αντίκρισμα. Το Ιράν θα απαντήσει -όπως κάνει ήδη- με επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου, ενώ αν βρεθούν στη γραμμή πυρός εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, μπορεί να πυροδοτηθεί μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Εκτός αυτών, ο Τραμπ θα δεχτεί πυρά και από το εσωτερικό της χώρας του, την ώρα που πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές.
Επίσης, δεν είναι καθόλου σαφές εάν ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας θα κατέστρεφε την ικανότητα του Ιράν να ελέγχει το Ορμούζ. Θεωρητικά, θα μπορούσε να επαναφέρει τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων και λιμανιών, αλλά ούτε αυτή η τακτική απέδωσε την άνευ όρων παράδοση του Ιράν, την οποία απαιτούσε ο Τραμπ.
Επιστροφή στις απειλές
Μια επιλογή είναι ο Τραμπ να αποσυρθεί πλήρως από τον πόλεμο, αφήνοντας τον πλανήτη να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα της αστάθειας στο Ορμούζ. Αυτό θα σήμαινε ακριβότερη ενέργεια και μια επικίνδυνη και πιο δαπανηρή διέλευση για τα πλοία. Οι αγορές ίσως προσαρμοστούν, ωστόσο αυτό δεν θα ήταν σε θέση να προστατεύσει τις ΗΠΑ από τις οικονομικές συνέπειες -συμπεριλαμβανομένων των χρηματιστηριακών δεικτών που χρησιμοποιεί ως βαρόμετρο της προσωπικής του επιτυχίας.
Η μείωση του όγκου πετρελαίου στην αγορά θα μπορούσε να εξαντλήσει σοβαρά τα αποθέματα ασφαλείας. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε μια ντροπιαστική ήττα για τον πρόεδρο και θα κατέστρεφε την παγκόσμια εικόνα της αμερικανικής ισχύος. Επίσης, θα δώσει την αφορμή στο Ιράν να επιδεικνύει επ’ αόριστον πως έχει το βασικό πλεονέκτημα λόγω του πολέμου. Αυτή η ευκαιρία είναι πλέον τόσο πολύτιμη, που οδήγησε τους νέους ηγέτες του Ιράν να διακινδυνεύσουν μια συμφωνία η οποία εξασφάλιζε δισεκατομμύρια δολάρια από την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και από κονδύλια ανασυγκρότησης.
Παράλληλα, όμως, η στάση του Ιράν ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Η πιθανή υπερβολή εκ μέρους του θα μπορούσε να ενισχύσει την περιφερειακή υποστήριξη προς οποιαδήποτε σκληρότερη στάση των ΗΠΑ. Μπορεί επίσης να επιφέρει διχασμούς εντός του καθεστώτος, καθώς αξιωματούχοι των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι ανέλαβαν πρόσφατα υψηλότερες θέσεις και διακρίνονται για τον εθνικισμό τους, επιδιώκουν να δυσφημίσουν τους πιο μετριοπαθείς συναδέλφους τους που επιθυμούν να διαπραγματευτούν.
Οι περιορισμένες επιλογές των ΗΠΑ αποτελούν μια πιθανή εξήγηση για το γιατί ο Τραμπ, αμέσως μετά τη διαταγή των επιθέσεων της Τετάρτης, επανήλθε στις απειλές. «Αν συμβεί ξανά, τα πράγματα θα γίνουν πολύ χειρότερα», έγραψε στο Truth Social. Ωστόσο, το Ιράν δεν υπέκυψε στις απειλές του.
Κατά τη διάρκεια της επιστροφής του από την Τουρκία, ο Τραμπ επανήλθε στο παλιό, γνωστό ρεπερτόριό του. «Μου τηλεφώνησαν πριν από λίγο· θέλουν πάρα πολύ να κλείσουν συμφωνία», είπε από το Air Force One, επαναλαμβάνοντας ένα ρεφρέν που λέει εδώ και μήνες, αλλά που δεν φαίνεται ποτέ να γίνεται πραγματικότητα.
Ο Τραμπ, καταλήγει το CNN, φαίνεται ορισμένες φορές πως διεξάγει έναν πόλεμο όχι μόνο κατά του Ιράν, αλλά και κατά της ίδιας της πραγματικότητας.
Διαβάστε εδώ όλες τις εξελίξεις για την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
