Η στεγαστική κρίση και το σχέδιο απαλλοτρίωσης εκατοντάδων χιλιάδων διαμερισμάτων από μεγάλες εταιρείες ακινήτων κυριαρχούν στην προεκλογική συζήτηση στο Βερολίνο, ενόψει των περιφερειακών εκλογών της Κυριακής.
Ένας συνασπισμός αριστερών κομμάτων θα μπορούσε, μετά την κάλπη, να επιχειρήσει να προχωρήσει στην απαλλοτρίωση μεγάλων ιδιοκτησιών, με στόχο τη συγκράτηση και τη μείωση των ενοικίων. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε παράλληλα να οδηγήσει στην απομάκρυνση του συντηρητικού δημάρχου του Βερολίνου και στην ανάδειξη, για πρώτη φορά μετά την πτώση του Τείχους, ενός δημάρχου από την Αριστερά.
«Το ζήτημα της στέγασης είναι το σημαντικότερο κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η πόλη μας. Πάντα έλεγα ότι, αν γίνω δήμαρχος, θα κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να γίνει ξανά το Βερολίνο προσιτό και να μειωθούν τα ενοίκια», δήλωσε η Ελίφ Εράλπ, επικεφαλής υποψήφια του κόμματος Die Linke, της γερμανικής Αριστεράς.
Μάχη στήθος με στήθος Αριστεράς και CDU
Το Die Linke εμφανίζεται να διατηρεί οριακό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών της Κυριακής, με τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) να ακολουθεί σε μικρή απόσταση. Το CDU είναι το κόμμα που σήμερα βρίσκεται στην ηγεσία της τοπικής κυβέρνησης.
Εφόσον η Αριστερά αναδειχθεί πρώτη δύναμη, θα μπορούσε να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση με άλλα αριστερά κόμματα, αποκλείοντας τους συντηρητικούς, οι οποίοι αντιτίθενται στην απαλλοτρίωση μεγάλων εταιρειών ακινήτων.
Το Die Linke, το οποίο έχει ιστορικές ρίζες στο κομμουνιστικό κόμμα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, γνωρίζει τα τελευταία χρόνια νέα πολιτική δυναμική, καθώς έχει προσελκύσει νεότερους ψηφοφόρους που κινητοποιούνται από την άνοδο της Ακροδεξιάς.
Στην προεκλογική εκστρατεία του Βερολίνου, το κόμμα έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό μια ατζέντα που δίνει έμφαση στο κόστος ζωής, έχοντας ως σημείο αναφοράς την εκστρατεία του δημάρχου της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι.
Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 70% σε μία δεκαετία
Το Βερολίνο ήταν για χρόνια γνωστό για τα σχετικά χαμηλά ενοίκια, τα οποία συνέβαλαν στη δημιουργία μιας διεθνούς και μποέμικης κουλτούρας. Τα δεδομένα της τελευταίας δεκαετίας, ωστόσο, έχουν αλλάξει σημαντικά την εικόνα.
Λιγότεροι από ένας στους έξι κατοίκους της γερμανικής πρωτεύουσας είναι ιδιοκτήτες της κατοικίας στην οποία ζουν, ενώ τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70% μέσα σε μία δεκαετία.
Το Die Linke κατεβαίνει στις εκλογές προτείνοντας την απαλλοτρίωση ακινήτων από εταιρείες που διαθέτουν περισσότερα από 3.000 διαμερίσματα. Πρόκειται για πρόταση που έχει σημαντική υποστήριξη σε μια πόλη με ιστορικά ισχυρές αριστερές πολιτικές τάσεις.
Σε δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε το 2021, σχεδόν το 60% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της απαλλοτρίωσης ακινήτων που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων.
Η οργάνωση που είχε πρωτοστατήσει στη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος εκτιμά ότι ο δήμος θα μπορούσε να αποκτήσει αναγκαστικά έως και 220.000 διαμερίσματα, καταβάλλοντας έως και το 60% της αγοραίας αξίας τους. Το συνολικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 18 δισ. ευρώ.
Οι υποστηρικτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι το ποσό θα μπορούσε να αποσβεστεί σε διάστημα ενός αιώνα, μέσω των εσόδων από τα ενοίκια.
CDU: «Θα αποτρέψει την κατασκευή νέων κατοικιών»
Ο επικεφαλής υποψήφιος του CDU στο Βερολίνο, Στέφαν Έβερς, υποστηρίζει ότι ακόμη και η προοπτική μιας εκλογικής νίκης της Αριστεράς προκαλεί ήδη προβλήματα στην αγορά ακινήτων της πόλης.
«Πολλές εταιρείες στέγασης αποφεύγουν το Βερολίνο απλώς και μόνο επειδή η συζήτηση αυτή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και επειδή υπάρχει ένα πολιτικό κόμμα που μπορεί να έρθει στην εξουσία και θέλει πραγματικά να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο», δήλωσε στο RTL.
Όπως υποστήριξε, μια τέτοια εξέλιξη θα αποθάρρυνε την κατασκευή νέων διαμερισμάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία η πόλη αντιμετωπίζει ήδη έλλειψη κατοικιών, ενώ θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει και σε αύξηση των ενοικίων.
Οι Πράσινοι στηρίζουν τις απαλλοτριώσεις
Οι Πράσινοι του Βερολίνου, που καταγράφουν περίπου 15% στις δημοσκοπήσεις, είναι το δεύτερο κόμμα που στηρίζει πλήρως το σχέδιο απαλλοτρίωσης και έχει δηλώσει ότι θα επιδιώξει την εφαρμογή του σε περίπτωση συμμετοχής του σε κυβέρνηση με την Αριστερά.
«Το ερώτημα είναι αν, μετά τις εκλογές, θα εφαρμοστούν επιτέλους οι σωστές πολιτικές και αν μπορούμε να ανοίξουμε τον δρόμο για μια αλλαγή παραδείγματος», δήλωσε η Κάτριν Σμιτμπέργκερ, βουλευτής των Πρασίνων στο κοινοβούλιο του Βερολίνου.
Κρίσιμος παράγοντας για τον σχηματισμό κυβέρνησης είναι το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), το οποίο βρίσκεται περίπου στο 12% στις δημοσκοπήσεις. Το SPD θα μπορούσε να αποτελέσει τη μετριοπαθέστερη δύναμη σε έναν πιθανό αριστερό συνασπισμό.
Για να εξασφαλίσει πλειοψηφία, ωστόσο, η Αριστερά θα χρειαζόταν τόσο τους Πράσινους όσο και τους Σοσιαλδημοκράτες.
Ο επικεφαλής υποψήφιος του SPD, Στέφεν Κραχ, έχει ταχθεί κατά των απαλλοτριώσεων και προτείνει άλλες πολιτικές για την αντιμετώπιση της αύξησης των ενοικίων.
Έρευνα για δωρεές και πιέσεις στον υποψήφιο του SPD
Η δυνατότητα του Κραχ να μπλοκάρει ένα τέτοιο σχέδιο ενδέχεται να περιοριστεί πολιτικά μετά την έρευνα για υπόθεση διαφθοράς που αφορά καταγγελίες ότι δέχθηκε παράνομες δωρεές για την προεκλογική του εκστρατεία, όταν κατείχε προηγούμενο αξίωμα στο Ανόβερο.
Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παράνομη πράξη, ωστόσο η υπόθεση έχει προκαλέσει πολιτική φθορά και έχει περιορίσει τα περιθώριά του στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
AfD: «Νέος σοσιαλισμός»
Τα δεξιά κόμματα αντιτίθενται στο σχέδιο απαλλοτριώσεων. Μεταξύ αυτών και η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), η οποία εμφανίζεται ενισχυμένη στις δημοσκοπήσεις, με περίπου 18%, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση και έχοντας μικρή απόσταση από την Αριστερά.
«Με το κόμμα της Αριστεράς, αυτό που παίρνεις πάνω απ’ όλα είναι έναν νέο σοσιαλισμό», δήλωσε στο Welt TV η επικεφαλής υποψήφια του AfD στο Βερολίνο, Κριστίν Μπρίνκερ.
Όπως υποστήριξε, το Βερολίνο έχει ήδη βιώσει τον σοσιαλισμό στο παρελθόν και η κατάσταση που επικρατούσε τότε στην αγορά ακινήτων είναι κάτι που, κατά την ίδια, πολλοί κάτοικοι δεν επιθυμούν να ξαναδούν.
Τα νομικά εμπόδια για την απαλλοτρίωση
Παρά την πολιτική αντιπαράθεση, η υλοποίηση του σχεδίου θα αντιμετώπιζε σημαντικές νομικές δυσκολίες.
Το AfD δεν έχει ρεαλιστική δυνατότητα συμμετοχής στην κυβέρνηση, καθώς όλα τα υπόλοιπα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία μαζί του. Ένας πιθανός αριστερός συνασπισμός, όμως, θα έπρεπε να ξεπεράσει μια σειρά συνταγματικών και νομικών εμποδίων.
Επιτροπή ειδικών είχε κρίνει το 2023 ότι η πρόταση για απαλλοτρίωση είναι νομικά εφικτή. Η εφαρμογή της, ωστόσο, θα ήταν ιδιαίτερα σύνθετη.
Πιθανή νομική βάση αποτελεί το Άρθρο 15 του γερμανικού Συντάγματος, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα μεταβίβασης «γης, φυσικών πόρων και μέσων παραγωγής» σε «κοινή ιδιοκτησία». Η συγκεκριμένη συνταγματική διάταξη, ωστόσο, δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ.
Εάν το Βερολίνο προχωρούσε στην απαλλοτρίωση, η απόφαση αναμένεται σχεδόν βέβαιο ότι θα προσβαλλόταν ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Νομικοί ειδικοί εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το εάν μια τέτοια πολιτική θα άντεχε τον δικαστικό έλεγχο.
Παράλληλα, η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς έχει δεσμευτεί να εμποδίσει την απαλλοτρίωση εταιρειών ακινήτων σε ομοσπονδιακό επίπεδο, μέσω ενός εθνικού νόμου που θα απαγορεύει τέτοιες πρακτικές.
Ο σχετικός νόμος, ωστόσο, δεν έχει ακόμη καταρτιστεί, ενώ και σε αυτή την περίπτωση οι νομικοί ειδικοί διαφωνούν ως προς το εάν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση διαθέτει την αρμοδιότητα να εμποδίσει αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε επίπεδο κρατιδίων.
«Θέλουμε να απαλλοτριώσουμε»
Παρά τα πολιτικά και νομικά εμπόδια, η Αριστερά επιμένει στην εφαρμογή του σχεδίου.
«Σε ό,τι αφορά την πρόταση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, θα το πω ξεκάθαρα: δεν θέλουμε καμία παρέμβαση», δήλωσε η Ελίφ Εράλπ σε δημοσιογράφους στο Βερολίνο νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
«Και ως δικηγόρος, θα πω επίσης ξεκάθαρα ότι έχω πολύ σοβαρές αμφιβολίες για το αν αυτό είναι συνταγματικό», πρόσθεσε, αναφερόμενη στην πρόθεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να εμποδίσει τις απαλλοτριώσεις.
«Γι’ αυτό επιμένουμε στη θέση μας: θέλουμε να απαλλοτριώσουμε».
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
