Βουλγαρία: Θα δώσουν οι εκλογές τέλος στην αστάθεια;

Από το αεροδρόμιο της Σόφιας μέχρι τους αυτοκινητόδρομους που συνδέουν όλη τη χώρα, το πρόσωπο του πρώην προέδρου της Βουλγαρίας είναι παντού αυτή τη στιγμή. Οι αφίσες και τα πανό με τον Ρούμεν Ράντεφ και το νεοσύστατο κόμμα του, την Προοδευτική Βουλγαρία, κυριαρχούν. Ενώ άλλα κόμματα παραδοσιακά παρουσιάζουν μια ομάδα υποψηφίων στις προεκλογικές φωτογραφίες, το μήνυμα της Προοδευτικής Βουλγαρίας περιστρέφεται εξ ολοκλήρου γύρω από τον ηγέτη της.

Πρώην στρατιωτικός πιλότος, θαυμαστής του απερχόμενου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και αντίπαλος της υιοθέτησης του ευρώ από τη Βουλγαρία, ο Ράντεφ εξελέγη πρόεδρος δύο φορές, το 2016 και το 2021. Όσο ήταν πρόεδρος, επέκρινε συχνά τα κόμματα σε κυβερνήσεις συνασπισμού και απολάμβανε υψηλά ποσοστά αποδοχής.

Πρόωρες εκλογές

Μετά από μαζικές διαμαρτυρίες σε εθνικό επίπεδο για τον νόμο περί προϋπολογισμού της χώρας, η βουλγαρική κυβέρνηση κατέρρευσε τον περασμένο Δεκέμβριο, οδηγώντας τη χώρα σε βουλευτικές εκλογές την Κυριακή, τις όγδοες της χώρας σε πέντε χρόνια. Τα διακυβεύματα είναι σημαντικά, με την καταπολέμηση της διαφθοράς και του πληθωρισμού στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας. Μέχρι στιγμής, η εκλογική αναμέτρηση έχει κυριαρχηθεί από την απόφαση του πρώην προέδρου Ρούμεν Ράντεφ τον Ιανουάριο να παραιτηθεί πριν από το τέλος της θητείας του και να θέσει υποψηφιότητα για το κοινοβούλιο.

«Ο στόχος μας είναι σαφής: να ανατρέψουμε την ολιγαρχία. Ας πάρουμε πίσω τη χώρα μας, ώστε να μην υπάρχουν φτωχοί στην ευρωπαϊκή Βουλγαρία», δήλωσε στην έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας.

Με τον Ράντεφ να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, η δέσμευσή του να «ανατρέψει το διεφθαρμένο μοντέλο» των καθιερωμένων κομμάτων, οι φιλορωσικές του θέσεις κατά τη διάρκεια της προεδρίας του και η έλλειψη σαφών πολιτικών εταίρων εγείρουν ερωτήματα ως προς το εάν μια νίκη του θα άλλαζε σημαντικά την εσωτερική και εξωτερική πολιτική της χώρας.

Θετική εικόνα για τον Ράντεφ

Ταξιδεύοντας σε όλη τη χώρα ενόψει των εκλογών της Κυριακής, η DW μίλησε με ψηφοφόρους. Οι απόψεις για τον Ράντεφ ήταν σε μεγάλο βαθμό θετικές, με πολλούς να τον χαρακτηρίζουν ως «την τελευταία ελπίδα της χώρας» εν μέσω της πολιτικής αστάθειας των τελευταίων πέντε ετών. Άλλοι, ωστόσο, συμπεριλαμβανομένων των νέων ψηφοφόρων, παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτό που περιγράφουν ως «τη νέα μεσσιανική φιγούρα στον πολιτικό ορίζοντα».

Η Μποριάνα Ντιμίτροβα, διευθύνουσα του οργανισμού έρευνας αγοράς και κοινωνικών ερευνών Alpha Research, σημειώνει ότι η εκστρατεία του Ράντεφ γεμίζει μεγάλα δημαρχεία και παρουσιάζει τον πρώην πρόεδρο ως μια ενοποιητική φιγούρα που αγγίζει διαφορετικές κοινωνικές ομάδες – μια δυναμική που αναγκάζει άλλα κόμματα να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην συσπείρωση του πυρήνα των ψηφοφόρων τους. «Με έναν νέο παράγοντα στην πολιτική σκηνή να απομακρύνει τους ψηφοφόρους από τα περισσότερα κόμματα, τα άλλα έχουν επικεντρωθεί στη διατήρηση τουλάχιστον αυτού που είναι βέβαιο», λέει στην DW.

Η τελευταία δημοσκόπηση της Alpha Research δείχνει ότι το κόμμα Προοδευτική Βουλγαρία του Ράντεφ βρίσκεται σε καλό δρόμο για να κερδίσει το 34,2% των ψήφων, μπροστά από την κεντροδεξιά συμμαχία GERB-SDS, η οποία έχει υποχωρήσει στο 19,5%. Το DPS, το κόμμα με επικεφαλής τον ολιγάρχη Ντελιάν Πέεφσκι, ο οποίος υπόκειται σε κυρώσεις τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από το Ηνωμένο Βασίλειο, συναγωνίζεται για την τρίτη θέση με τη φιλελεύθερη συμμαχία κατά της διαφθοράς PP-DB, με τα κόμματα να συγκεντρώνουν στις δημοσκοπήσεις 9,4% και 11,6% αντίστοιχα.

Πληθωρισμός και διαφθορά

Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο χωρίς σαφή πλειοψηφία, τα κόμματα επικεντρώνονται σε αυτό που θεωρούν ως επιτυχίες του παρελθόντος, όπως η πλήρης ενσωμάτωση της Βουλγαρίας στην ΕΕ (GERB), η δικαστική μεταρρύθμιση και η καταπολέμηση της διαφθοράς (PP-DB). Αυτά, ωστόσο, έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις καθημερινές ανησυχίες των πολιτών.

Στοιχεία από δημοσκόπηση που διεξήγαγε η Alpha Research για το Βουλγαρικό Εθνικό Ραδιόφωνο δείχνουν ότι οι Βούλγαροι φοβούνται την αύξηση του πληθωρισμού περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Η χώρα υιοθέτησε το ευρώ την 1η Ιανουαρίου και οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. «

Ο φόβος του πληθωρισμού δεν είχε εμφανιστεί ξανά στις δημοσκοπήσεις από την κρίση υπερπληθωρισμού του 1997, ούτε καν κατά την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008», δήλωσε η Ντιμίτροβα στην DW, προσθέτοντας ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς κατατάσσεται ως το δεύτερο πιο πιεστικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους. Ο Ράντεφ έχει θέσει αυτό το τελευταίο ζήτημα ως ακρογωνιαίο λίθο της προεκλογικής του εκστρατείας.

Μια σκόπιμη αμφισημία

«Το εκλογικό σώμα του Ράντεφ είναι σχεδόν μοιρασμένο ισότιμα», λέει ο Ντάνιελ Σμίλοφ, πολιτικός επιστήμονας και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας St. Kliment Ohridski. «Από τη μία πλευρά είναι όσοι είναι φιλορώσοι· από την άλλη είναι όσοι ανησυχούν για τη διαφθορά». Για αυτόν τον λόγο, ο Ράντεφ αποφεύγει να είναι πολύ σαφής στα μηνύματά του. Διαφορετικά «κινδυνεύει να απομακρύνει μία από τις δύο αντίθετες ομάδες» και να χάσει την υποστήριξή τους.

Σύμφωνα με την Ντιμίτροβα, οι περισσότεροι υποστηρικτές του Ράντεφ έχουν σαφή φιλορωσική προτίμηση και προέρχονται τόσο από την Ακροδεξιά, όσο και από αρκετά μικρά συντηρητικά και αριστερά κόμματα που χάνουν έδαφος. Για παράδειγμα, ο Ράντεφ έχει την υποστήριξη πολλών ανθρώπων που προηγουμένως ψήφισαν το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (BSP), τον διάδοχο του κομμουνιστικού κόμματος που κυβέρνησε τη χώρα για 45 χρόνια και το κόμμα που υποστήριξε την πρώτη του προεδρική υποψηφιότητα το 2016. Σήμερα, το BSP κινδυνεύει να μην καταφέρει να περάσει το όριο για να εισέλθει στο κοινοβούλιο.

Φιλορωσική στάση

Ο Ράντεφ δεν έκρυψε ποτέ τις φιλορωσικές του θέσεις. Ωστόσο, η άρνησή του να αποκαλέσει τον Πούτιν επιτιθέμενο στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ ήταν πρόεδρος της Βουλγαρίας, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Αν και ο Ράντεφ δεν έχει ποτέ υποστηρίξει την αποχώρηση της Βουλγαρίας από την ΕΕ, οι θέσεις του συχνά ευθυγραμμίζονται με εκείνες του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και του Ρόμπερτ Φίτσο στη Σλοβακία.

Ο Ράντεφ έχει αντιταχθεί στην υποστήριξη της Ουκρανίας και έχει δηλώσει ότι θεωρεί αναποτελεσματικές τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Με την ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις ουγγρικές εκλογές στις 12 Απριλίου, το Politico πρόσφατα ονόμασε τον Ράντεφ «μπαλαντέρ» στην κατάταξή του με τους πολιτικούς που είναι πιθανό να γίνουν ο επόμενος πονοκέφαλος της ΕΕ.

Δυσκολίες σχηματισμού συνασπισμού

«Δεν είναι σαφές εάν η Προοδευτική Βουλγαρία και ο Ράντεφ σημαίνουν «προοδευτικοί» με την αμερικανική, αριστερή έννοια ή με την έννοια που χρησιμοποιεί ο ηγέτης της Σερβίας Αλεξάντερ Βούτσιτς», δήλωσε ο Σμίλοφ, αναφερόμενος στο συντηρητικό Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα πιθανότατα θα βρίσκεται στις συνεργασίες που η Προοδευτική Βουλγαρία είναι πρόθυμη να σχηματίσει σε εθνικό επίπεδο.

Μέχρι στιγμής, τα μέλη του κόμματος έχουν δηλώσει ότι είναι ανοιχτά στο να σχηματίσουν συμμαχίες γύρω από κοινές πολιτικές, όπως η «μηδενική ανοχή στη διαφθορά», ανοίγοντας την πόρτα σε μια πιθανή συνεργασία με το φιλοευρωπαϊκό PP-DB. Ωστόσο, η απόκλιση των δύο κομμάτων στην εξωτερική πολιτική θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικό εμπόδιο για τον σχηματισμό μιας σταθερής κυβέρνησης, ειδικά καθώς και τα δύο έχουν αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία με το GERB και το DPS.

Άλλα κόμματα αρνούνται επίσης να επιβεβαιώσουν εάν θα συμμετάσχουν σε συνασπισμό με τον Ράντεφ. Σύμφωνα με τον Σμίλοφ, αυτό και η πιθανή έλλειψη σαφούς πλειοψηφίας μετά τις εκλογές, εγείρουν δύο βασικά ερωτήματα στις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας: «Εάν η Βουλγαρία θα έχει, για πρώτη φορά μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες, μια πλειοψηφία που δεν είναι σαφώς φιλοευρωπαϊκή και εάν το μοντέλο διαφθοράς στη χώρα θα καταργηθεί τελικά».

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Πηγή: Deutsche Welle

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.