toggle
- Η Γερμανία σκοπεύει να λάβει αυστηρά μέτρα κατά του ρωσικού σκιώδους στόλου, που χρησιμοποιείται από τη Μόσχα για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις.
- Ο ρωσικός σκιώδης στόλος αποτελείται από παλαιά, κακοσυντηρημένα και ανεπαρκώς ασφαλισμένα πλοία, κυρίως πετρελαιοφόρα, αδιαφανούς ιδιοκτησίας.
- Η κράτηση αυτών των πλοίων είναι δύσκολη λόγω του διεθνούς ναυτικού δικαίου που προστατεύει την ελευθερία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Η Γερμανία θέλει να αναλάβει αποφασιστική δράση κατά του σκιώδους στόλου της Ρωσίας, μέσω του οποίου η Μόσχα παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις. Πόσο εύκολο είναι αυτό;Την 1η Σεπτεμβρίου, όταν κατηγόρησε δημοσίως τη Ρωσία για την αποτυχημένη επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε και σειρά αντιποίνων προς τη Μόσχα.
Μεταξύ αυτών ήταν και η αυστηρότερη αντιμετώπιση του λεγόμενου ρωσικού σκιώδους στόλου. Ο όρος περιγράφει τα συχνά παλαιά, κακοσυντηρημένα και ανεπαρκώς ασφαλισμένα πλοία, κυρίως πετρελαιοφόρα, αδιαφανούς ιδιοκτησίας, που η Ρωσία χρησιμοποιεί σε μια προσπάθεια να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις.
Η κράτηση όμως τέτοιων πλοίων κάθε άλλο παρά απλή υπόθεση είναι, όπως δηλώνει στην DW ο Γιούλιαν Πάβλακ, ειδικός σε θέματα θαλάσσιας ασφάλειας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας (SWP) στο Βερολίνο. Όπως επισημαίνει, το διεθνές ναυτικό δίκαιο έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την ελευθερία της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
«Η μεταφορά αυτών των αγαθών στην ανοιχτή θάλασσα δεν είναι από μόνη της παράνομη», εξηγεί ο ειδικός. «Αυτό που περιπλέκει τα πράγματα είναι ότι τμήματα αυτού του σκιώδους στόλου συνδέονται με τις λεγόμενες υβριδικές δραστηριότητες, μεταξύ των οποίων πράξεις δολιοφθοράς, κατασκοπεία και πιθανώς επιχειρήσεις με drones».
Η Γερμανία δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής αρκετά μέτρα για να αντιμετωπίσει το ζήτημα, υποστηρίζει η Σάρα Νάνι, εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων για θέματα πολιτικής ασφάλειας. Σε πρόσφατη συνέντευξή της στην DW διαμαρτυρήθηκε πως «η Ρωσία χρηματοδοτεί μέσω του σκιώδους στόλου της τόσο τον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας όσο και την επιθετική συμπεριφορά της απέναντι στην Ευρώπη». Γι’ αυτό και πρέπει να ληφθούν μέτρα. «Αυτό είναι το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να πείσει τη Ρωσία να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Η ίδια κατηγορεί τη γερμανική κυβέρνηση πως αδρανεί. «Άλλες χώρες στη Βαλτική Θάλασσα το κάνουν, αλλά η Γερμανία όχι. Ακούω συνεχώς τον υπουργό Εσωτερικών να λέει πως είναι πολλές οι τεχνικές ή νομικές δυσκολίες. Όμως πιστεύω ότι η απόφαση να μην το κάνουν είναι πολιτική. Και θεωρώ ότι είναι λανθασμένη».
Ο τρόπος της Φινλανδίας
Με τον όρο «άλλες χώρες» η Νάνι αναφέρεται για παράδειγμα στη Φινλανδία. Στα τέλη του 2024 το δεξαμενόπλοιο «Eagle S» προκάλεσε ζημιά στο ηλεκτρικό καλώδιο Estlink 2 στον Κόλπο της Φινλανδίας, σέρνοντας μια άγκυρα στον βυθό. Στη συνέχεια οι φινλανδικές συνοριακές αρχές έθεσαν το πλοίο υπό κράτηση.
Παρ’ ότι αργότερα οι κατηγορίες για διακεκριμένη πρόκληση υλικών ζημιών απορρίφθηκαν δικαστικά, ο Σένκε Μάραχρενς, ειδικός σε θέματα ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Κιέλου, εξήρε τη φινλανδική αντίδραση σε συνέντευξή του στην DW: «Έστειλε ένα σαφές μήνυμα στην άλλη πλευρά: ξέρουμε τι κάνετε και σας σταματάμε. Και μπορούσε κανείς να δει πως μετά από αυτή τη σαφή προειδοποίηση η άλλη πλευρά έλαβε το μήνυμα και άλλαξε συμπεριφορά».
Εκτός από τη Φινλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Σουηδία έχουν επίσης υιοθετήσει αυστηρότερη προσέγγιση απέναντι σε ύποπτα πλοία. Εντός των χωρικών της υδάτων η σουηδική Ακτοφυλακή στοχεύει για επιθεώρηση συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια και φορτηγά πλοία που θεωρούνται ύποπτα ότι ανήκουν στον σκιώδη στόλο. Τα πλοία τίθενται συνήθως υπό κράτηση, εάν διαπιστωθεί ότι μεταφέρουν πλαστά έγγραφα, δεν διαθέτουν επαρκή ασφάλιση, αποτελούν κίνδυνο για τη ναυτική ασφάλεια ή παραβιάζουν περιβαλλοντικούς κανονισμούς.
Μπλοφάρει η Ρωσία;
Είναι εύκολο να υποθέσει κανείς ότι η αυτοσυγκράτηση της γερμανικής κυβέρνησης αποσκοπεί στην αποφυγή κλιμάκωσης με τη Ρωσία. Και γενικώς υπάρχουν πολλοί που φοβούνται την πιθανότητα να ξεσπάσει ένας πόλεμος μεταξύ της Ρωσίας και του ΝΑΤΟ.
Ο Γιοχάνες Πέτερς από το Ινστιτούτο Πολιτικής Ασφάλειας του Πανεπιστημίου του Κιέλου θεωρεί πάντως ότι τέτοιοι φόβοι είναι αβάσιμοι.
«Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει πιο δυναμική προσέγγιση και παρά αυτές τις ανησυχίες και πράγματι παρά τη ρωσική ρητορική δεν έγινε σχεδόν τίποτα», δηλώνει. «Η Ρωσία δεν κλιμάκωσε την κατάσταση. Αντίθετα, σε μεγάλο βαθμό απέφυγε την αντιπαράθεση». Πολλά πλοία του σκιώδους στόλου «αποφεύγουν πλέον τα σουηδικά ύδατα, επειδή η Σουηδία έχει εντείνει τις προσπάθειες να τα σταματά και να τα επιθεωρεί».
Ο Πάβλακ από την άλλη πλευρά πιστεύει πως η επιθεώρηση ύποπτων ρωσικών πλοίων δεν είναι εντελώς ακίνδυνη. «Φυσικά, οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ενδεχόμενο ρωσικά πολεμικά πλοία να συνοδεύουν αυτά τα σκάφη ή, όπως συμβαίνει ολοένα συχνότερα, να βρίσκονται πάνω στο πλοίο ένοπλα πληρώματα που συνδέονται με ρωσικές μισθοφορικές ομάδες», εξηγεί. «Αυτοί είναι κίνδυνοι που πρέπει να συνυπολογιστούν».
Οι επιθεωρήσεις επιβραδύνουν τον σκιώδη στόλο
Παρ’ ότι ο Πέτερς υποστηρίζει σθεναρά την ανάληψη δράσης κατά πλοίων του σκιώδους στόλου, όπου αυτό μπορεί να δικαιολογηθεί, προειδοποιεί να μην υπάρχουν αυταπάτες.
«Δεν πρόκειται να μπορέσουμε να θέσουμε εκτός λειτουργίας αυτό το σύστημα του σκιώδους στόλου μόνο μέσω επιθεωρήσεων», τονίζει. «Ο στόχος, αντιθέτως, είναι να επιβαρυνθεί ο σκιώδης στόλος της Ρωσίας με περαιτέρω ρίσκο και αβεβαιότητα και να αυξηθεί το κόστος λειτουργίας του».
Ο ειδικός δίνει ένα απλό παράδειγμα: «Εάν αντί για τρία πλοία την ημέρα μπορεί να πλεύσει μόνο ένα, αυτό μεταφράζεται σε απώλειες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ την ημέρα. Αν ένα ταξίδι διαρκεί τέσσερις ημέρες παραπάνω από το κανονικό, και αυτό μειώνει τα έσοδα της Ρωσίας. Και τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου είναι ζωτικής σημασίας για τη ρωσική πολεμική οικονομία», καταλήγει ο Πέτερς.
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
Πηγή: Deutsche Welle
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
