Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε νέο πολλαπλασιαστή ισχύος για τους κυβερνοεγκληματίες, αυξάνοντας την κλίμακα και την αποτελεσματικότητα των επιθέσεων. Την ίδια στιγμή, τεχνικές όπως το quishing, το ClickFix και τα EDR killers δείχνουν ότι το ψηφιακό τοπίο απειλών γίνεται πιο σύνθετο και πιο επιθετικό.
Η ESET, στην έκθεση απειλών για το πρώτο εξάμηνο του 2026, καταγράφει ότι οι επιτιθέμενοι αξιοποιούν όλο και περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη για να εξαπολύουν πιο στοχευμένες και μαζικές επιθέσεις. Η ανάλυση βασίζεται στην τηλεμετρία της εταιρείας για την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026 και αποτυπώνει μια αγορά κυβερνοαπειλών που προσαρμόζεται ταχύτατα. Σύμφωνα με την ESET, ο αριθμός των δεξιοτήτων AI που εντοπίζονται στο νέο οικοσύστημα αυξάνεται ραγδαία, διευρύνοντας την επιφάνεια επίθεσης.
Οι ερευνητές της εταιρείας εντόπισαν σχεδόν 900.000 AI skills, εκ των οποίων δεκάδες χιλιάδες θεωρήθηκαν ύποπτα και χιλιάδες επιβεβαιώθηκαν ως κακόβουλα. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η κατάχρηση της AI δεν είναι θεωρητικός κίνδυνος, αλλά ήδη ενεργό πεδίο δράσης για τους κυβερνοεγκληματίες.
Το PromptSpy
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο PromptSpy, το οποίο η ESET περιγράφει ως το πρώτο γνωστό Android malware που αξιοποιεί γενετική τεχνητή νοημοσύνη κατά τη ροή εκτέλεσής του. Η εμφάνιση τέτοιων εργαλείων σηματοδοτεί ένα νέο στάδιο στην ενσωμάτωση της AI στο κακόβουλο λογισμικό. Παρότι η τεχνολογία εξακολουθεί να συνοδεύεται από ενσωματωμένους μηχανισμούς προστασίας στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, η ESET εκτιμά ότι η τάση αυτή μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη των μελλοντικών απειλών.
Ο διευθυντής των Εργαστηρίων Πρόληψης Απειλών της ESET, Jiří Kropáč, σημειώνει ότι οι επιτιθέμενοι δεν χρειάζεται πάντα να εφευρίσκουν νέες μεθόδους, αλλά συχνά προσαρμόζουν γρήγορα παλιές τακτικές σε νέες πλατφόρμες και συμπεριφορές χρηστών. Η παρατήρηση αυτή εξηγεί γιατί οι απειλές εξαπλώνονται τόσο γρήγορα σε περιβάλλοντα AI, cloud και mobile.
Από το ClickFix στο ConsentFix
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης την εξέλιξη τεχνικών κοινωνικής μηχανικής όπως το ClickFix, που ξεκίνησε από ψεύτικα CAPTCHA και πλέον εμφανίζεται σε σελίδες υποστήριξης σχετικές με την AI, σε browser extensions και σε σενάρια cloud authentication. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην παραπλάνηση του χρήστη μέσω ψεύτικων μηνυμάτων σφάλματος και στη μεταφορά του «φορτίου» της επίθεσης σε περιβάλλοντα όπου ο χρήστης εμπιστεύεται περισσότερο το περιεχόμενο.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ConsentFix, το οποίο συνδυάζει ClickFix και κατάχρηση OAuth για την κλοπή tokens και την κατάληψη λογαριασμών cloud χωρίς κλασική υποκλοπή διαπιστευτηρίων. Με αυτό τον τρόπο, οι επιτιθέμενοι μπορούν να παρακάμψουν ακόμη και τον έλεγχο ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων, αξιοποιώντας νόμιμες ροές σύνδεσης για παράνομη πρόσβαση. Οι ανιχνεύσεις για αυτή την τεχνική υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ του δεύτερου εξαμήνου του 2025 και του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Ρεκόρ στο quishing
Σημαντική άνοδο καταγράφει και το phishing μέσω QR codes, γνωστό ως quishing. Οι επιτιθέμενοι ενσωματώνουν κακόβουλους συνδέσμους μέσα σε QR codes, παρακάμπτοντας μηχανισμούς ελέγχου και μεταφέροντας τη δραστηριότητα σε κινητές συσκευές, όπου οι χρήστες είναι συχνά λιγότερο επιφυλακτικοί. Η ESET αναφέρει ότι περίπου το 11% όλων των phishing emails που εντοπίστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2026 περιείχαν QR codes.
Η απειλή ήταν ιδιαίτερα έντονη στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ισπανία και το Μεξικό, γεγονός που δείχνει ότι η τεχνική έχει διεθνή διάσταση και προσαρμόζεται στα ψηφιακά μοτίβα των χρηστών. Η εξάπλωση του quishing επιβεβαιώνει ότι οι κυβερνοεγκληματίες εκμεταλλεύονται κάθε νέο κανάλι επικοινωνίας που μπορεί να μειώσει την προσοχή του στόχου.
Η εικόνα του ransomware
Η δραστηριότητα του ransomware παραμένει έντονη, χωρίς σημάδια επιβράδυνσης. Η ESET καταγράφει συνεχή χρήση των λεγόμενων EDR killers, εργαλείων που έχουν σχεδιαστεί για να απενεργοποιούν λογισμικό ασφαλείας κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Η εταιρεία έχει εντοπίσει περισσότερα από 100 διαφορετικά τέτοια εργαλεία στην πράξη, με νέες παραλλαγές να εμφανίζονται τακτικά.
Παρά την αύξηση των επιθέσεων, η διάθεση των θυμάτων να πληρώσουν λύτρα μειώνεται και κινείται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τρεις πρόσφατες κλαδικές εκθέσεις που επικαλείται η ESET, μόλις το 14% έως 28% των θυμάτων καταβάλλει λύτρα. Αυτό δείχνει ότι η αγορά του ransomware εξακολουθεί να απειλεί, αλλά αντιμετωπίζει και αυξανόμενη αντίσταση από θύματα και οργανισμούς.
Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η κυβερνοασφάλεια πρέπει να εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό που εξελίσσονται και οι επιτιθέμενοι. Η υιοθέτηση της AI από τους κυβερνοεγκληματίες, η χρήση κοινωνικής μηχανικής και η μετατόπιση των επιθέσεων σε mobile και cloud περιβάλλοντα δημιουργούν ένα πολυεπίπεδο ρίσκο. Οι οργανισμοί καλούνται να ενισχύσουν τόσο τα τεχνικά τους μέτρα όσο και την εκπαίδευση των χρηστών τους.
Σε πρακτικό επίπεδο, η έκθεση της ESET δείχνει ότι η άμυνα δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε παραδοσιακά εργαλεία, αλλά απαιτεί συνδυασμό τεχνολογίας, παρακολούθησης και ετοιμότητας απόκρισης. Με τις απειλές να γίνονται πιο ευέλικτες και πιο «έξυπνες», η πρόληψη αποκτά μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
