Η διαχείριση του νερού αποκτά ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στην ευρωπαϊκή πολιτική, καθώς η κλιματική αλλαγή, τα φαινόμενα λειψυδρίας, η αυξανόμενη κατανάλωση και οι ανάγκες εκσυγχρονισμού των δικτύων καθιστούν την επάρκεια και την ασφάλεια των υδάτινων πόρων ζήτημα που ξεπερνά πλέον τα όρια της περιβαλλοντικής πολιτικής.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει το νερό ως παράγοντα οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να αναφέρεται στην ανάγκη επενδύσεων σε υποδομές, στην προσαρμογή των κρατών-μελών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στη διαμόρφωση ενός πιο συνεκτικού ευρωπαϊκού πλαισίου για την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα του νερού.
Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η νέα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Νερό, η οποία αναμένεται να αποτελέσει εργαλείο συντονισμού των πολιτικών και των επενδύσεων που αφορούν τους υδάτινους πόρους.
Περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι για υποδομές και ανθεκτικότητα
Η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση έχει άμεσο αντίκτυπο και στον σχεδιασμό της Ελλάδας. Οι πολιτικές για το νερό συνδέονται πλέον στενότερα με τη χρηματοδότηση υποδομών, την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων, αλλά και την προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Στο πλαίσιο της αναθεωρημένης Πολιτικής Συνοχής προβλέπεται ενίσχυση της χρηματοδότησης για έργα που αφορούν τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, την προστασία από πλημμυρικά και ξηροθερμικά φαινόμενα, καθώς και τη συνολική ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρατών-μελών.
Στο ίδιο ευρωπαϊκό πλαίσιο εντάσσονται το σχέδιο για την αντιμετώπιση των καυσώνων, η Συμμαχία για την Κλιματική Ασφάλιση, αλλά και η πρωτοβουλία OceanEye, που αφορά την παρακολούθηση θαλάσσιων και υδάτινων οικοσυστημάτων και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών.
Η κοινή συνισταμένη των συγκεκριμένων δράσεων είναι η αντιμετώπιση του νερού όχι μόνο ως περιβαλλοντικού αγαθού, αλλά ως κρίσιμης υποδομής, με άμεσες επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα, την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την ανθεκτικότητα των αστικών περιοχών.
Ο ελληνικός σχεδιασμός και η θεσμική μεταρρύθμιση
Στην Ελλάδα, η συγκεκριμένη ευρωπαϊκή κατεύθυνση συνδέεται με τις πρωτοβουλίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έχει θέσει ως βασικές προτεραιότητες τη θεσμική αναμόρφωση του τομέα του νερού, την κατάρτιση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, την ενίσχυση των υποδομών και την αξιοποίηση τεχνογνωσίας και νέων τεχνολογικών εργαλείων.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα συνολικού ύψους 3,4 δισ. ευρώ, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, αφορούν περίπου τους μισούς δήμους της χώρας.
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό έχουν τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και η τεχνική υποστήριξη ευρωπαϊκών θεσμών. Τον Ιούλιο το ΥΠΕΝ συμφώνησε με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υπηρεσιών και υποδομών στους τομείς του νερού και της ενέργειας.
Επόμενος σημαντικός σταθμός της συνεργασίας είναι η Θεσσαλονίκη.
ΕΥΑΘ και ΕΤΕπ σχεδιάζουν το επόμενο επενδυτικό βήμα
Την περασμένη Παρασκευή, η ΕΥΑΘ υπέγραψε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω του InvestEU Advisory Hub, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα μακροπρόθεσμο επενδυτικό πρόγραμμα για τις ανάγκες της περιοχής.
Η συνεργασία προβλέπει αξιολόγηση των υφιστάμενων υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης, των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων και των δυνατοτήτων που προσφέρει η κυκλική οικονομία. Παράλληλα, θα εξεταστούν οι μελλοντικές ανάγκες της ευρύτερης περιοχής και οι απαιτούμενες επενδύσεις.
Στόχος δεν είναι μόνο να κατασκευαστούν νέες υποδομές, αλλά να προηγηθεί συστηματική αξιολόγηση και ιεράρχηση των αναγκών. Μέσω της συμβουλευτικής υποστήριξης θα αποτυπωθεί η κατάσταση των υφιστάμενων δικτύων και θα καταρτιστεί επενδυτικό πρόγραμμα με βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Στις παρεμβάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνονται ο εκσυγχρονισμός των δικτύων, ο περιορισμός των απωλειών νερού, η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, η ψηφιακή παρακολούθηση των υποδομών, η αναβάθμιση των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, η επαναχρησιμοποίηση του νερού και η ανάπτυξη λύσεων κυκλικής οικονομίας.
Παπασταύρου: «Δεν επιτρέπεται αδράνεια»
Αναφερόμενος στη συμφωνία, ο Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε την πρωτοβουλία της ΕΥΑΘ με την προηγούμενη συμφωνία του ΥΠΕΝ με την ΕΤΕπ.
«Σε συνέχεια της συμφωνίας μεταξύ ΥΠΕΝ και ΕΤΕπ για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υπηρεσιών και υποδομών σε νερό και ενέργεια τον Ιούλιο, σήμερα προχωρά και η ΕΥΑΘ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός σημείωσε παράλληλα ότι οι πιέσεις στον τομέα του νερού δεν περιορίζονται στην Ελλάδα, καθώς αφορούν τόσο την κατάσταση των δικτύων όσο και τις νέες συνθήκες που δημιουργούν η κλιματική αλλαγή, η λειψυδρία και η αυξημένη ζήτηση.
«Τα πεπαλαιωμένα δίκτυα και οι απώλειες νερού, οι αυξημένες ανάγκες σε νερό και οι τουριστικές πιέσεις, οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας σε όλο τον κόσμο δεν επιτρέπουν αδράνεια ούτε μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα και αποσπασματικά. Γι’ αυτό και προχωρήσαμε σε μία γενναία θεσμική μεταρρύθμιση», τόνισε.
Η σημασία της Θεσσαλονίκης
Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της κλίμακας των υπηρεσιών που παρέχει η ΕΥΑΘ. Η εταιρεία καλύπτει ανάγκες ύδρευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων για περίπου 1,3 εκατομμύρια ανθρώπους στην ευρύτερη περιοχή.
Η εύρυθμη λειτουργία και η ανθεκτικότητα αυτών των υπηρεσιών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης ζήτησης, κλιματικών πιέσεων και ανάγκης για αποτελεσματικότερη αξιοποίηση τόσο του νερού όσο και της ενέργειας.
Παράλληλα, η συμφωνία με την ΕΤΕπ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αλλάζει και ο χάρτης διαχείρισης των υδάτων. Με βάση τη μεταρρύθμιση, η ΕΥΑΘ αποκτά διευρυμένο ρόλο μέσω της ενσωμάτωσης 25 παρόχων ύδρευσης και άρδευσης στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΑΘ, Άνθιμος Αμανατίδης, έχει επισημάνει ότι η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ανάγκη για διαφορετικό μοντέλο διαχείρισης του υδατικού πόρου. Βασικά στοιχεία αυτής της προσέγγισης είναι ο τεκμηριωμένος επενδυτικός σχεδιασμός, η σαφής ιεράρχηση των αναγκών και η αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Με αυτόν τον τρόπο, η διαχείριση του νερού μετακινείται σταδιακά από τη λογική της αποσπασματικής αντιμετώπισης προβλημάτων σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό υποδομών, επενδύσεων και προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
