toggle
- Οι εμπλεκόμενες πλευρές φαίνεται να κινούνται προς μια ενδιάμεση συμφωνία που θα αφήσει το Ιράν βαριά πληγωμένο, αλλά όχι ηττημένο
- Ο Τραμπ, έχοντας στραμμένο το βλέμμα και στις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου τον Νοέμβριο, επιθυμεί διατυπώσεις που θα του επιτρέψουν να παρουσιάσει πρόοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
- Ιρανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι μια περιορισμένη συμφωνία θα τους δώσει χρόνο, θα ξεκλειδώσει οικονομικούς πόρους και θα περιορίσει τους αυξανόμενους εσωτερικούς κινδύνους
- Ο Τραμπ φαίνεται πως θα αρκεστεί τελικά σε μια βραχυπρόθεσμη εκεχειρία, σε μια ασαφώς διατυπωμένη δέσμευση σχετικά με το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο και σε μια κατάσταση όπου το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει υπό ιρανικό έλεγχο
Ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν είχε ως στόχο να γονατίσει την Ισλαμική Δημοκρατία. Αντί γι’ αυτό, οι εμπλεκόμενες πλευρές φαίνεται να κινούνται προς μια ενδιάμεση συμφωνία που θα αφήσει το Ιράν βαριά πληγωμένο, αλλά όχι ηττημένο.
Καθώς διαμορφώνονται τα περιγράμματα μιας πιθανής συμφωνίας, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, το Ιράν αναμένεται να βγει από τη σύγκρουση οικονομικά αποδυναμωμένο και με τη στρατιωτικοβιομηχανική του βάση σοβαρά υποβαθμισμένη. Ωστόσο, η κυριαρχία των σκληροπυρηνικών Φρουρών της Επανάστασης φαίνεται πως θα εδραιωθεί ακόμη περισσότερο.
Όπως σημειώνει το Reuters, ακόμη και αν οι εμπλεκόμενες πλευρές καταλήξουν σύντομα σε ένα μνημόνιο για τον τερματισμό του πολέμου, διπλωμάτες, αξιωματούχοι και αναλυτές της περιοχής εκτιμούν ότι είναι πιθανότερο να αποτελέσει μια προσωρινή εκεχειρία παρά μια μόνιμη διπλωματική λύση.
Όπως περιγράφουν, το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι μια συμφωνία που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω του Στενού του Ορμούζ, θα μειώσει την πίεση στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και στην ιρανική οικονομία και θα προσφέρει στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ μια πολιτική διέξοδο, αφήνοντας όμως τα πιο δύσκολα ζητήματα για αργότερα.
«Υπήρξαν εντυπωσιακές τακτικές στρατιωτικές επιτυχίες, αλλά κανένα θεμελιώδες στρατηγικό κέρδος», δήλωσε ο Ντένις Ρος, πρώην ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης. «Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα που να έχει κλείσει οριστικά».
Ελάχιστο κοινό έδαφος μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ
Μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι στόχος τους ήταν η εξάλειψη άμεσων απειλών που σχετίζονται με το πυρηνικό και το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ κάλεσε τους Ιρανούς να πάρουν τον έλεγχο της χώρας τους.
Σύμφωνα με το υπό διαμόρφωση μνημόνιο που περιέγραψαν στο Reuters πηγές με γνώση των συνομιλιών, το Ιράν θα άρει τον ουσιαστικό αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, μίας από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως, και σε αντάλλαγμα θα εξασφαλίσει οικονομική ανακούφιση μέσω της αποδέσμευσης παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ή της περιορισμένης χαλάρωσης των κυρώσεων.
Ιρανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι μια περιορισμένη συμφωνία θα τους δώσει χρόνο, θα ξεκλειδώσει οικονομικούς πόρους και θα περιορίσει τους αυξανόμενους εσωτερικούς κινδύνους που προκαλεί η επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση, χωρίς να χρειαστεί να αντιμετωπιστούν τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα.
Ο Τραμπ, έχοντας στραμμένο το βλέμμα και στις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου τον Νοέμβριο, επιθυμεί διατυπώσεις που θα του επιτρέψουν να παρουσιάσει πρόοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ιδίως όσον αφορά τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Οι βασικές αιτίες της σύγκρουσης, ωστόσο, θα παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό άθικτες: το Ιράν αρνείται να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου, η Ουάσιγκτον δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας και το Ισραήλ εξακολουθεί να επιδιώκει τον περιορισμό ενός αντιπάλου που θεωρεί υπαρξιακή απειλή.
Η Τεχεράνη υπολογίζει ότι μπορεί να αποτρέψει μελλοντικές επιθέσεις μόνο εάν διατηρήσει το πυραυλικό της οπλοστάσιο, το δίκτυο περιφερειακών συμμάχων της και τη δυνατότητα να διαταράσσει τις ενεργειακές ροές στον Κόλπο.
«Αυτό που χρειάζεται πολιτικά ο Τραμπ και αυτό που είναι διατεθειμένο να προσφέρει το Ιράν μπορεί να φαίνονται κοντά, αλλά η πραγματική σύγκλιση είναι ελάχιστη», δήλωσε ο Άλαν Άιρ, πρώην Αμερικανός διπλωμάτης και ειδικός στο Ιράν.
Όπως σημείωσε, το μοντέλο που φαίνεται να διαμορφώνεται είναι να επιτευχθεί τώρα μια συμφωνία και «όλα τα δύσκολα ζητήματα να μετατεθούν σε μια δεύτερη φάση», η οποία είναι μάλλον απίθανο να πραγματοποιηθεί.
Βραχυπρόθεσμη εκεχειρία
Ο Τραμπ φαίνεται πως θα αρκεστεί τελικά σε μια βραχυπρόθεσμη εκεχειρία, σε μια ασαφώς διατυπωμένη δέσμευση σχετικά με το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο και σε μια κατάσταση όπου το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει υπό ιρανικό έλεγχο, σύμφωνα με δύο περιφερειακές πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις.
Αναλυτές της περιοχής επισημαίνουν ότι ακόμη και αν το στενό ανοίξει πλήρως στη ναυσιπλοΐα, «στην ουσία θα παραμείνει υπό ιρανικό έλεγχο, ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθούν τα τέλη διέλευσης», όπως ανέφερε ένας εξ αυτών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ουάσιγκτον έχει σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείψει την επιδίωξη να διαλυθεί το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, παρά τις ανησυχίες του Ισραήλ και των αραβικών κρατών του Κόλπου.
Μεταξύ των εμποδίων που απομένουν είναι η απαίτηση της Τεχεράνης να συνδεθεί οποιαδήποτε συμφωνία με τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων κατά της Χεζμπολάχ, καθώς και η επιθυμία του Τραμπ να διαχειριστεί προσεκτικά την εικόνα του ως προς το πυρηνικό ζήτημα.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ έχει στην πράξη αποδεχθεί μια σύνδεση μεταξύ του μετώπου του Λιβάνου και του Στενού του Ορμούζ, παρά το γεγονός ότι δημόσια το αρνείται. Έχει μάλιστα πιέσει το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις στη Βηρυτό και στα νότια προάστια της πόλης, φοβούμενος ότι μια κλιμάκωση της σύγκρουσης θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις προσπάθειες για συμφωνία σχετικά με το στενό.
Το Ιράν θεωρεί κεντρικό στοιχείο οποιασδήποτε συμφωνίας την άμεση αποδέσμευση περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του και δύσκολα θα προχωρήσει χωρίς αυτήν, σύμφωνα με τις πηγές.
Ο Ντέιβιντ Σένκερ, του Washington Institute for Near East Policy, δήλωσε ότι ο Τραμπ θέλει να αποφύγει συγκρίσεις με την πυρηνική συμφωνία που είχε επιτευχθεί επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα το 2015. Ωστόσο, η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων ενδέχεται να προκαλέσει ακριβώς αυτές τις συγκρίσεις.
«Δεν είμαι βέβαιος ότι υπάρχει τρόπος να το αποφύγει», σχολίασε ο Σένκερ.
Οι βασικές αιτίες της σύγκρουσης παραμένουν
Το 2018 ο Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία του 2015, βάσει της οποίας το Ιράν είχε δεχθεί περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων. Είχε υποστηρίξει ότι η συμφωνία δεν προστάτευε επαρκώς τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας.
Σήμερα επιδιώκει μια διατύπωση που θα του επιτρέψει να εμφανίσει τη συμφωνία ως επιτυχία στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, χωρίς να οδηγηθεί σε περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου.
«Πιστεύω ότι μπορεί να καταλήξουμε σε μια διατύπωση που κάθε πλευρά θα ερμηνεύει με τον δικό της τρόπο. Και τότε οι επόμενες διαπραγματεύσεις θα είναι εξαιρετικά δύσκολες», δήλωσε ο Ντένις Ρος.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οποιαδήποτε παύση των εχθροπραξιών είναι πιθανό να ενισχύσει πολιτικά τους Φρουρούς της Επανάστασης.
«Παλαιότερα ήταν η δύναμη πίσω από τον θρόνο. Τώρα είναι η ίδια η εξουσία», ανέφερε ο Σένκερ.
Μια ενδιάμεση συμφωνία είναι επίσης πιθανό να αφήσει το Ισραήλ ανήσυχο, καθώς η ιρανική ηγεσία παρουσιάζει τον πόλεμο με έντονα ιδεολογικούς όρους και διαμηνύει ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να επιλύσει την υποβόσκουσα αντιπαράθεση.
«Για το Ισραήλ και το Ιράν, αυτό το κεφάλαιο του πολέμου μπορεί να έκλεισε, αλλά η σύγκρουση δεν τελειώνει», κατέληξε ο Ρος.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
