Η Meta και η Google επιστράτευσαν αναγνωρισμένους παιδικούς θεσμούς, όπως την εκπομπή Sesame Street, τις Προσκόπους (Girl Scouts) και το περιοδικό Highlights, για να μάθουν στα παιδιά να χρησιμοποιούν την τεχνολογία με μέτρο. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι ίδιες εταιρείες σχεδίαζαν εφαρμογές που δυσκόλευαν αυτούς τους νεαρούς χρήστες να αποσυνδεθούν από τις οθόνες, όπως αποκαλύπτουν δημόσιες δηλώσεις και εσωτερικά έγγραφα.
Έχοντας την οικονομική στήριξη δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων από τους τεχνολογικούς κολοσσούς, αυτοί οι οργανισμοί παρέδωσαν μαθήματα περί «προσωπικής ευθύνης» σε εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά και γονείς. Σύμφωνα με δηλώσεις, για τον σκοπό αυτόν επιστρατεύτηκαν πολύχρωμα περιοδικά, δημοφιλείς παιδικοί χαρακτήρες και εύθυμα, ρυθμικά τραγούδια.
Οι χορηγίες της Google (Alphabet) και της Meta σε αυτά τα προγράμματα πυροδοτούν έντονες αντιδράσεις. Πολλοί κατηγορούν τις εταιρείες ότι αναζητούν νέους τρόπους για να «εθίσουν» τα παιδιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η κριτική εστιάζει κυρίως στο ότι συνεργάζονται με επωνυμίες που απευθύνονται σε παιδιά κάτω των 12 ετών – μια ηλικία που, σύμφωνα με τους παιδιάτρους, είναι αρκετά νεαρή για την κατοχή smartphone.
Παράλληλα, οργανώσεις γονέων τονίζουν ότι αυτές οι συνεργασίες κλονίζουν την εμπιστοσύνη σε ιστορικούς θεσμούς, στους οποίους οι οικογένειες βασίζονταν επί δεκαετίες για συμβουλές σχετικά με την ανατροφή των παιδιών. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι τεχνολογικοί κολοσσοί βρίσκονται αντιμέτωποι με σωρεία δικαστικών αγωγών στις οποίες τους κατηγορούν ότι σχεδιάζουν εθιστικά προϊόντα που βλάπτουν την ψυχική υγεία των νέων, με την πρώτη υπόθεση που έφτασε στο δικαστήριο να λήγει με καταδίκη και πρόστιμο 6 εκατομμυρίων δολαρίων εις βάρος των δύο εταιρειών.
«Είναι σαν το Sesame Street να συνεργάζεται με τη Philip Morris για να μάθει στα παιδιά πώς να καπνίζουν τσιγάρα με ασφάλεια», δήλωσε η Rose Bronstein, της οποίας ο 15χρονος γιος αυτοκτόνησε αφού έπεσε θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού. «Ποια είναι η διαφορά;»
Οι πλατφόρμες της Meta και της Google αποφέρουν δισεκατομμύρια δολάρια σε διαφημιστικά έσοδα από επιχειρήσεις που στοχεύουν σε ανηλίκους. Αυτό το οικονομικό κίνητρο, λένε οι επικριτές, καθιστά αδύνατο για τις εταιρείες να προσφέρουν αντικειμενικές συμβουλές σχετικά με τον χρόνο που πρέπει να περνούν τα παιδιά μπροστά από μια οθόνη.
«Το ίδιο το επιχειρηματικό τους μοντέλο βασίζεται στο να κρατούν τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο καθηλωμένο στη συσκευή», δήλωσε η Emily Boddy, συνεπικεφαλής της αμερικανικής οργάνωσης γονέων Smartphone Free Childhood, η οποία τάσσεται κατά της χρήσης τηλεφώνων στα σχολεία. «Οι οδηγίες ή οι συμβουλές τους δεν μπορούν να είναι ουδέτερες, και είναι πλέον φανερό ότι δεν είναι».
Μεγάλες επιχειρήσεις, από εταιρείες αναψυκτικών μέχρι την καπνοβιομηχανία, κάνουν ανέκαθεν δωρεές σε «αξιοπιστους θεσμούς» για να βελτιώσουν τη δημόσια εικόνα τους, εξηγεί η Nora Kenworthy, ερευνήτρια δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον Bothell.
«Πρόκειται καθαρά για μια στρατηγική διαχείρισης της εταιρικής τους φήμης», τονίζει η Kenworthy.
Χορηγίες που εκτείνονται σε πολλά brands
Το Reuters εξέτασε χιλιάδες σελίδες εταιρικών εγγράφων που ήρθαν στο φως μέσω δικαστικών αγωγών, καθώς και εκπαιδευτικά βίντεο και μαθήματα που χρηματοδοτήθηκαν από τις εταιρείες. Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η στρατηγική της Meta να συνεργάζεται με εξωτερικούς φορείς για την προώθηση θετικών μηνυμάτων γύρω από την τεχνολογία ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια, όταν άρχισαν να πληθαίνουν οι επικρίσεις εναντίον των εφαρμογών της.
Σε ένα προσχέδιο εγγράφου του 2018, εσωτερικοί ερευνητές της εμπειρίας χρήστη (user experience) συζητούσαν πώς να απαντήσουν στις κατηγορίες ότι τα social media «σχεδιάζουν εθιστικά προϊόντα που βλάπτουν την ευημερία των χρηστών». Οι ερευνητές πρότειναν να ζητηθεί από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες να εντοπίσουν λειτουργίες του Facebook που θα μπορούσαν να έχουν αρνητικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Μεταξύ των ιδεών τους, έγραφαν: «Δημιουργία μιας συμμαχίας όπου ένας τρίτος φορέας θα εγγυηθεί για την πληρότητα και τη χρησιμότητα της προσέγγισής μας, ώστε να αποκρούσουμε τους ισχυρισμούς περί “εθισμού”». Σε δήλωσή της στο Reuters, η Meta ανέφερε ότι τελικά δεν υλοποίησε τη συγκεκριμένη ιδέα.
Παρ’ όλα αυτά, οι εταιρείες ανέπτυξαν σχέσεις με πολλά γνωστά brands. Η Google χρηματοδότησε το Sesame Street, το Highlights και τις Προσκόπους (Girl Scouts), ενώ η Meta έγινε επίσης χορηγός των Προσκόπων (Girl Scouts).
Ορισμένα από τα υλικά που προωθούνται από τη Meta και την Google περιλαμβάνουν πράγματι οδηγίες για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, όπως σημειώνουν ερευνητές παιδικών μέσων, με συμβουλές για τη χρήση ισχυρών κωδικών πρόσβασης και την αποφυγή διαδικτυακών απατών.
Οι εταιρείες αρνήθηκαν να αποκαλύψουν τα ποσά που κατέβαλαν σε αυτούς τους οργανισμούς. Ωστόσο, σε δήλωσή της το 2024, η Google δεσμεύτηκε να δαπανήσει τουλάχιστον 20 εκατομμύρια δολάρια για την υποστήριξη ομάδων που προωθούν την «ψηφιακή ευημερία», συμπεριλαμβανομένων του περιοδικού Highlights και του Sesame Workshop.
«Θέτουμε σε απόλυτη προτεραιότητα την ευημερία των νεότερων χρηστών μας, δημιουργώντας κορυφαίες δικλίδες ασφαλείας και δίνοντας στους γονείς τον έλεγχο της ψηφιακής εμπειρίας των παιδιών τους – οποιοσδήποτε ισχυρισμός για το αντίθετο είναι απλώς εσφαλμένος», δήλωσε εκπρόσωπος της Google στο Reuters.
Από την πλευρά του, το Sesame Workshop διευκρίνισε ότι η Google δεν είχε κανέναν έλεγχο στο εκπαιδευτικό υλικό για την ψηφιακή ευημερία, προσθέτοντας ότι τα στελέχη της Google παρείχαν συμβουλές «πριν από την έναρξη δημιουργίας του περιεχομένου». Το περιεχόμενο αξιολογήθηκε από ερευνητές παιδικής ανάπτυξης, γονείς και φροντιστές, ανέφερε το Sesame.
Η Meta δήλωσε ότι είχε περιορισμένο ρόλο στον σχεδιασμό του υλικού για τις Προσκόπους, αλλά σημείωσε ότι είναι περήφανη για τη συνεργασία της με ειδικούς στην ασφάλεια του διαδικτύου. Εκπρόσωπος της εταιρείας πρόσθεσε ότι συνεργάζονται συχνά με ακαδημαϊκούς για τη μελέτη των αρνητικών επιπτώσεων της πλατφόρμας.
Το περιοδικό Highlights αρνήθηκε να απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σχετικά με τη συνεργασία του με την Google. Η εκπρόσωπος Melanie Bay δήλωσε απλώς ότι το περιοδικό σχεδιάζει προϊόντα που βοηθούν τα παιδιά να «κάνουν ώριμες επιλογές».
Σήματα και χρήση της τεχνολογίας
Το πρόγραμμα ψηφιακής ασφάλειας των Προσκόπων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Instagram της Meta, απαιτεί από τα κορίτσια να ολοκληρώσουν μαθήματα ανάλογα με την ηλικία τους για να κερδίσουν το σήμα «ψηφιακής ηγεσίας».
Ένα μέρος του προγράμματος, που απευθύνεται σε προσκόπους ηλικίας γυμνασίου, καθοδηγεί τα κορίτσια να καταγράφουν τον χρόνο που περνούν μπροστά στην οθόνη. Στη συνέχεια, τους ζητείται να «δημιουργήσουν ψηφιακό περιεχόμενο για να υποστηρίξουν ένα θέμα» που τα ενδιαφέρει.
Πέρυσι, η Google άρχισε να χρηματοδοτεί το δικό της σήμα για τις Προσκόπους, με την ονομασία “Be Internet Awesome Fun Patch”, το οποίο συνδέεται με το δικό της πρόγραμμα για τον ψηφιακό εγγραμματισμό. Τα κορίτσια μαθαίνουν να είναι ευγενικά στο διαδίκτυο, να χρησιμοποιούν ισχυρούς κωδικούς πρόσβασης και να προστατεύουν τα προσωπικά τους δεδομένα. Το σήμα, το οποίο είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα των Προσκόπων, φέρει τόσο το δικό τους λογότυπο όσο και της Google.
«Με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά τα προετοιμάζουν και τους καλλιεργούν την επιθυμία να μπουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μόλις φτάσουν στην επιτρεπόμενη ηλικία», δήλωσε η Brendesha Tynes, ερευνήτρια παιδικών μέσων στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας.
Ο οργανισμός των Προσκόπων δεν ανταποκρίθηκε σε πολλαπλά αιτήματα για σχολιασμό.
Υπνόσακοι για smartphone
Η Google πλήρωσε επίσης στο περιοδικό Highlights τουλάχιστον 5 εκατομμύρια δολάρια. Μια ειδική έκδοση του 2024, με χορηγία της Google, περιλαμβάνει οδηγίες για το πώς να φτιάξουν τα παιδιά έναν «υπνόσακο» για να αποθηκεύουν το κινητό τους κατά τη διάρκεια της νύχτας. «Πριν κοιμηθείτε, βάλτε και τη συσκευή σας για ύπνο», αναφέρει το περιοδικό.
Αυτή η δραστηριότητα κάνει να φαίνεται φυσιολογικό το να έχει ένα παιδί smartphone σε αυτή την ηλικία, δήλωσαν στο Reuters επτά γονείς που τάσσονται υπέρ των περιορισμών στην τεχνολογία, αφού «εξέτασαν» το περιοδικό. Σημειώνεται ότι οι αναγνώστες του Highlights είναι ηλικίας 6 έως 12 ετών.
Η Google διέθεσε επιπλέον 250.000 αντίτυπα αυτής της ειδικής έκδοσης σε οργανισμούς όπως το Save the Children και το Reading is Fundamental.
Σε δήλωσή του, εκπρόσωπος της Google ανέφερε ότι το πρόγραμμα της εταιρείας για την ασφάλεια στο διαδίκτυο είναι «διαπιστευμένο και αναγνωρισμένο», προσθέτοντας ότι η εταιρεία συνεργάστηκε με αρμόδιους οργανισμούς για τον σχεδιασμό του. Ένας από αυτούς είναι το Family Online Safety Institute, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του από εταιρείες τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένης της Google (η Meta δεν συμμετέχει).
Το ινστιτούτο επιβεβαίωσε με δήλωσή του ότι είχε αξιολογήσει το πρόγραμμα σπουδών πριν από την κυκλοφορία του.
Αντιμετώπιση ορισμένων επιπτώσεων
Τα μαθήματα που χρηματοδοτήθηκαν από την Google και τη Meta «άγγιξαν» ορισμένες από τις επιπτώσεις που έχουν αυτές οι εφαρμογές στα παιδιά, σύμφωνα με τέσσερις ερευνητές παιδικών μέσων και παιδιάτρους που μίλησαν στο Reuters.
Το πρόγραμμα των Προσκόπων για μαθητές γυμνασίου, με τη χορηγία της Meta, εξηγεί πώς οι εταιρείες συλλέγουν δεδομένα χρηστών για να πουλήσουν προϊόντα ή να τους «επηρεάσουν διαδικτυακά». Αντίστοιχα, ένα σχολικό φυλλάδιο εργασίας με τη χορηγία της Google ζητά από τα παιδιά να εξασκηθούν στο τι πρέπει να κάνουν αν εμφανιστεί ένα αναδυόμενο μήνυμα που λέει: «Κερδίσατε ένα δωρεάν smartphone! Κάντε κλικ εδώ για να το παραλάβετε!».
Αυτό το περιεχόμενο είναι πράγματι σημαντικό για τα παιδιά και τις οικογένειες, δήλωσε η Tiffany Munzer, επικεφαλής συντάκτρια των κατευθυντήριων γραμμών της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής για τα ψηφιακά μέσα. Ωστόσο, η ίδια τόνισε ότι οι εταιρείες πρέπει επιτέλους να αφαιρέσουν λειτουργίες, όπως οι αλγοριθμικές προτάσεις περιεχομένου, που δυσκολεύουν τα παιδιά να αφήσουν κάτω το κινητό τους.
«Οφείλουμε να συνεχίσουμε να απαιτούμε καλύτερο σχεδιασμό του ίδιου του προϊόντος», κατέληξε η Munzer, αναφερόμενη στις ψηφιακές εφαρμογές.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
