Ο Τομ Μπάρακ, ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράκ και τη Συρία και πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, φέρεται να άσκησε πιέσεις για να εξασφαλίσει τη συμμετοχή εταιρείας επιχειρηματικού του συνεργάτη σε έργο κατασκευής πετρελαιαγωγού από το Ιράκ προς τη Συρία, σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Reuters.
Όπως αναφέρει το ειδησεογραφικό πρακτορείο, οι ενέργειές του εγείρουν ζήτημα πιθανής παραβίασης των αμερικανικών κανόνων δεοντολογίας περί σύγκρουσης συμφερόντων.
Ειδικότερα, τον Ιούλιο, το Ιράκ και η Συρία υπέγραψαν μνημόνια κατανόησης με κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η συγκεκριμένη εταιρεία, ο επενδυτικός όμιλος TI Capital με έδρα την Καλιφόρνια, η Chevron και η καταριανή UCC Holding. Οι συμφωνίες προβλέπουν την εκπόνηση τεχνικών και οικονομικών μελετών για την αποκατάσταση του πετρελαιαγωγού, ο οποίος θα προσφέρει μια εναλλακτική διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου, παρακάμπτοντας το Στενό του Ορμούζ.
Ο Μπάρακ, όπως αναφέρει το Reuters, διατηρεί μακροχρόνια επιχειρηματική σχέση με την TI Capital και τον ιδρυτή της, Ζιάντ Γαντούρ.
Σύμφωνα με δημόσια έγγραφα, κατά τις ακροάσεις για την επικύρωση του διορισμού του το 2025, ο Μπάρακ διατηρούσε οικονομική συμμετοχή σε εταιρεία που υλοποιεί οικιστικό έργο κοντά στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας. Τη διαχείριση της εταιρείας έχει αναλάβει η TI Capital, με επικεφαλής τον Γαντούρ. Η συμμετοχή αυτή του έδινε δικαίωμα στο 20% των κερδών της εταιρείας, εφόσον αυτά ξεπερνούσαν ένα προκαθορισμένο όριο, ενώ ο ίδιος είχε δηλώσει ότι σκόπευε να διατηρήσει το μερίδιό του
Μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ο Μπάρακ άσκησε πιέσεις κατά τις επαφές του με Σύρους και Ιρακινούς αξιωματούχους, προκειμένου να συμπεριληφθεί η εταιρεία του Γαντούρ στο έργο του πετρελαιαγωγού, σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν άμεση γνώση των συζητήσεων.
Στις 16 Ιουνίου, έναν μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας με την κοινοπραξία, ο Μπάρακ και ο Ιρακινός πρωθυπουργός Άλι αλ Ζαΐντι εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση, στην οποία χαιρέτιζαν την απόφαση του Ιράκ «να προχωρήσει στην υπογραφή μνημονίου κατανόησης με την TI Capital για την αποκατάσταση του πετρελαιαγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς».
Στην ανακοίνωση δεν γινόταν καμία αναφορά στη Chevron ή στην UCC σε σχέση με το έργο του πετρελαιαγωγού.
Το Reuters αναφέρει ότι δεν εντόπισε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Μπάρακ πρόκειται να αποκομίσει οικονομικό όφελος από τον πετρελαιαγωγό ή άλλα έργα. Οι σχέσεις του με τον Γαντούρ δεν θα συνιστούσαν ποινικά κολάσιμη σύγκρουση συμφερόντων, εκτός εάν ο ίδιος επρόκειτο να επωφεληθεί οικονομικά άμεσα από το συγκεκριμένο έργο, δήλωσαν στο Reuters δύο ειδικοί σε θέματα δεοντολογίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Πέιντερ, πρώην επικεφαλής νομικό σύμβουλο του Λευκού Οίκου για θέματα δεοντολογίας και καθηγητή στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, η σχέση του Μπάρακ με τον Γαντούρ καθιστά την προώθηση της συμμετοχής της εταιρείας του «σοβαρό πρόβλημα», βάσει του κανονισμού που απαγορεύει στους κυβερνητικούς αξιωματούχους να εμπλέκονται σε υποθέσεις στις οποίες οι προσωπικές ή επιχειρηματικές τους σχέσεις εγείρουν αμφιβολίες για την αμεροληψία τους.
Ο κανόνας περί αμεροληψίας, η παραβίαση του οποίου δεν συνιστά ποινικό αδίκημα, μπορεί να εφαρμοστεί όταν σε ένα έργο εμπλέκεται επιχειρηματικός συνεργάτης κυβερνητικού αξιωματούχου, ανεξάρτητα από το εάν ο ίδιος ο αξιωματούχος έχει προσωπικό οικονομικό συμφέρον.
«Το ζήτημα δεοντολογίας είναι ότι δημιουργείται η εντύπωση σύγκρουσης συμφερόντων», δήλωσε η Αν Σκιτ, προσωρινή εκτελεστική διευθύντρια του Κέντρου Εφαρμοσμένης Ηθικής Markkula του Πανεπιστημίου της Σάντα Κλάρα.
Ερωτηθείς τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο Μπάρακ για να συμμορφωθεί με τους κανόνες, ο Πέιντερ απάντησε: «Να μην έχει καμία ανάμειξη με αυτόν τον πετρελαιαγωγό. Να απέχει πλήρως. Να δηλώσει ότι πρόκειται για ζήτημα στο οποίο δεν συμμετέχει».
Ο Ντον Φοξ, πρώην γενικός νομικός σύμβουλος και υπηρεσιακός διευθυντής της αμερικανικής Υπηρεσίας Κυβερνητικής Δεοντολογίας, δήλωσε ότι η προώθηση της TI Capital από τον Μπάρακ θα συνιστούσε επιπλέον παραβίαση κανονισμού που απαγορεύει στους κυβερνητικούς αξιωματούχους να χρησιμοποιούν τη θέση τους για να υποστηρίζουν επιχειρήσεις ή να εξασφαλίζουν ιδιωτικό όφελος σε πρόσωπα με τα οποία συνδέονται.
Ο Μπάρακ δεν έχει υποβάλει στην αμερικανική Υπηρεσία Κυβερνητικής Δεοντολογίας αίτημα εξαίρεσης από τους κανόνες περί σύγκρουσης συμφερόντων σε σχέση με τους δεσμούς του με την εταιρεία που συμμετέχει στο έργο, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξασφάλισε το Reuters κατόπιν σχετικού αιτήματος. Τέτοιες εξαιρέσεις επιτρέπουν σε αξιωματούχους που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν σύγκρουση συμφερόντων να συμμετέχουν σε υποθέσεις από τις οποίες, υπό κανονικές συνθήκες, θα όφειλαν να απέχουν.
Σε γραπτή συμφωνία σχετικά με τη δεοντολογία που είχε υπογράψει πριν από τις ακροάσεις για την επικύρωση του διορισμού του πέρυσι, ο Μπάρακ είχε δεσμευτεί να απέχει από υποθέσεις που επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά συμφέροντα της επένδυσης στον τομέα των ακινήτων, εκτός εάν είχε προηγουμένως λάβει σχετική εξαίρεση.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, στις 17 Ιουλίου, ο Μπάρακ χαρακτήρισε τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στο Ιράκ και τη Συρία «ένα νέο μοντέλο», με στόχο να φέρει μεγαλύτερη σαφήνεια και ευκαιρίες στην περιοχή.
Τέταρτος ειδικός σε θέματα δεοντολογίας δήλωσε ότι εναπόκειται στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να κρίνει εάν τα οικονομικά συμφέροντα ενός υπαλλήλου του δημιουργούν ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων.
«Ο πρέσβης Μπάρακ δεν έχει καμία σχέση, κανέναν ρόλο και κανένα οικονομικό συμφέρον στο έργο του πετρελαιαγωγού Κιρκούκ–Μπανιάς», δήλωσε στο Reuters εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναγνωρίζοντας πάντως την επιχειρηματική σχέση του Μπάρακ με την TI Capital στον τομέα των ακινήτων.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, οι δημόσιες τοποθετήσεις του Μπάρακ για τον πετρελαιαγωγό αντανακλούν «το πάγιο και δημόσια διατυπωμένο ενδιαφέρον της αμερικανικής πολιτικής για την περιφερειακή ενεργειακή διασύνδεση». Πρόσθεσε ότι έχει πιστοποιηθεί η συμμόρφωση του Μπάρακ με τους κανόνες δεοντολογίας.
Το δηλωμένο οικονομικό συμφέρον
Σε δήλωση οικονομικών συμφερόντων που υπέβαλε στην αμερικανική Υπηρεσία Κυβερνητικής Δεοντολογίας τον Μάρτιο του 2025, πριν αναλάβει τα διπλωματικά του καθήκοντα, ο Μπάρακ γνωστοποίησε ότι κατείχε μερίδιο στην ACD-TI Oakley Investment LLC, εταιρεία που υλοποιεί μεγάλο οικιστικό έργο κοντά στο Σαν Φρανσίσκο.
Στη δήλωση δεν προσδιοριζόταν το ύψος της συμμετοχής του, αλλά αναφερόταν ότι δικαιούνταν το 20% των κερδών της εταιρείας, εφόσον αυτά έφταναν ένα προκαθορισμένο ελάχιστο όριο.
Σύμφωνα με τα εταιρικά μητρώα της Καλιφόρνιας, τη διαχείριση της ACD-TI έχει αναλάβει η TI Capital, με επικεφαλής τον Γαντούρ.
Όπως προκύπτει από τη δήλωση, η συμφωνία συμμετοχής στα κέρδη αποτελούσε αντάλλαγμα για υπηρεσίες που είχε προσφέρει ο Μπάρακ στην εταιρεία. Ο ίδιος είχε επίσης δηλώσει στην Υπηρεσία Κυβερνητικής Δεοντολογίας ότι το 2024 παρείχε αμειβόμενες συμβουλευτικές υπηρεσίες στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό εγχείρημα. Ωστόσο, στη δήλωση δεν διευκρινίζεται εάν έλαβε τελικά αμοιβή ούτε ποιο ήταν το ύψος της.
Σε ξεχωριστή, υπογεγραμμένη συμφωνία σχετικά με τη δεοντολογία, με ημερομηνία 7 Μαρτίου 2025, τρεις εβδομάδες πριν από την ακρόασή του στη Γερουσία για την επικύρωση του διορισμού του, ο Μπάρακ συμπεριέλαβε την ACD-TI Oakley στα περιουσιακά στοιχεία που σκόπευε να διατηρήσει αντί να εκποιήσει.
Παράκαμψη του Στενού του Ορμούζ
Ο ιστορικός πετρελαιαγωγός Κιρκούκ–Μπανιάς, μέσω του οποίου μεταφερόταν επί δεκαετίες ιρακινό αργό πετρέλαιο στις μεσογειακές ακτές της Συρίας, παρουσίαζε κατά διαστήματα διακοπές λειτουργίας από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και παραμένει εκτός λειτουργίας από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003.
Τα σχέδια για την επαναλειτουργία του, που είχαν παραμείνει επί χρόνια στο συρτάρι, απέκτησαν νέα δυναμική φέτος, όταν το Ιράν μετά τις αμερικανικές επιθέσεις, περιόρισε τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
Σύμφωνα με όσα δήλωσαν αρκετές πηγές στο Reuters τον Αύγουστο, η κατασκευή του πετρελαιαγωγού θα απαιτούσε τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και κόστος 15 δισ. δολαρίων.
Η ιδέα να συμμετάσχει η TI Capital στο περιφερειακό έργο τέθηκε από τον Μπάρακ τον Μάιο, στο περιθώριο του παγκόσμιου συνεδρίου του Ινστιτούτου Milken στο Λος Άντζελες, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το ειδησεογραφικό πρακτορείο.
Ενώ ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν βρισκόταν σε εξέλιξη, ο Μπάρακ και ο Γαντούρ συμμετείχαν επίσης σε κλειστή συζήτηση στο πλαίσιο του συνεδρίου, στην οποία εξετάστηκε, σε γενικότερο επίπεδο, η ανάγκη δημιουργίας νέων οδών ενεργειακού εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Ο Μπάρακ διατηρεί επιχειρηματικές σχέσεις με τον Γαντούρ τουλάχιστον από το 2020, όταν οι δύο άνδρες δημιούργησαν εταιρεία εξαγορών ειδικού σκοπού (SPAC), ύψους 250 εκατ. δολαρίων. Η εταιρεία διαλύθηκε μετά τη σύλληψη του Μπάρακ το 2021, με την κατηγορία ότι ενεργούσε ως μη εγγεγραμμένος πράκτορας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο Μπάρακ αθωώθηκε το 2022.
Αργότερα τον Ιούλιο, η ιρακινή κυβέρνηση συμπεριέλαβε την TI Capital σε άλλη κοινοπραξία, μαζί με την UCC Holding και την ConocoPhillips, με αντικείμενο την αξιολόγηση του κοιτάσματος φυσικού αερίου Ακάς, ενός από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα του Ιράκ.
Στην ιστοσελίδα της, η TI Capital αναφέρει ότι συμμετέχει σε έργα στο λιμάνι της Ταρτούς στη Συρία, χωρίς ωστόσο να παραθέτει λεπτομέρειες.
Πρόσωπο από το περιβάλλον του Μπάρακ δήλωσε ότι ο Αμερικανός πρέσβης εμπιστευόταν τον Γαντούρ για να συμβάλει στην υλοποίηση της περιφερειακής στρατηγικής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο την προσέγγιση του Ιράκ και της Συρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Ο Ζιάντ είναι ο εκλεκτός. Τον επέλεξε προσωπικά ο Μπάρακ», ανέφερε η πηγή.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
