Σε ισχύ τίθεται το νέο μέτρο ελάφρυνσης που προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε 12.720 μικρούς οικισμούς σε όλη τη χώρα, με στόχο την ουσιαστική στήριξη των μόνιμων κατοίκων της ελληνικής υπαίθρου.
Η ρύθμιση συνοδεύεται από δύο σαφείς «κόφτες», ώστε να διασφαλιστεί ότι το μέτρο θα ωφελήσει όσους πραγματικά έχουν ανάγκη. Ο πρώτος κόφτης εξαιρεί όλους τους οικισμούς της Περιφέρειας Αττικής, με μοναδική εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Ο δεύτερος κόφτης θέτει όριο στη φορολογητέα αξία του ακινήτου: εάν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ, ο ιδιοκτήτης δεν δικαιούται καμία απαλλαγή, ακόμα κι αν η κατοικία βρίσκεται σε χωριό με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων.
Οι δύο περιορισμοί κρίθηκαν αναγκαίοι ώστε να μην εξελιχθεί η ρύθμιση σε φορολογικό «δώρο» για πολυτελείς κατοικίες σε τουριστικές περιοχές. Παρά τις αρχικές προσδοκίες κάποιων ιδιοκτητών, ακριβά χωριά-φιλέτα όπως ο Πλατύς Γιαλός στη Μύκονο (317 κάτοικοι) ή η Οία στη Σαντορίνη (477 κάτοικοι) δεν θα επωφεληθούν, καθώς οι τιμές των ακινήτων εκεί ξεπερνούν κατά πολύ το όριο.
Αντίθετα, κερδισμένοι είναι οι ιδιοκτήτες σε χιλιάδες μικρά χωριά και κωμοπόλεις της ενδοχώρας. Από το 2026 θα δουν τον ΕΝΦΙΑ τους μειωμένο κατά 50%, ενώ από το 2027 θα απαλλαγούν πλήρως, υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για κύρια κατοικία και ότι οι δικαιούχοι είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας. Στη ρύθμιση δεν περιλαμβάνονται εξοχικές κατοικίες, δευτερεύουσες κατοικίες ή ακίνητα που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα.
Το μέτρο βασίζεται στην απογραφή του 2021, η οποία κατέγραψε τους οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων και καθόρισε ποιοι εντάσσονται στη ρύθμιση. Το δημοσιονομικό κόστος της πλήρους απαλλαγής εκτιμάται σε περίπου 75 εκατ. ευρώ ετησίως – ποσό που θεωρείται διαχειρίσιμο, καθώς τα συνολικά έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ ξεπερνούν τα 2,3 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σχεδόν 1 εκατομμύριο ακίνητα θα επωφεληθούν.
Η κυβέρνηση επιλέγει να εφαρμόσει το μέτρο σε δύο φάσεις, ώστε να μην προκληθεί δημοσιονομικό σοκ: πρώτα η μείωση κατά 50% το 2026 και έπειτα η πλήρης κατάργηση το 2027. Η παρέμβαση αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ανάσχεση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης της υπαίθρου και την ενίσχυση της περιφερειακής συνοχής, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι η φορολογική δικαιοσύνη παραμένει βασική προτεραιότητα.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να προσφέρει μια πραγματική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες οικογένειες που κατοικούν μόνιμα σε μικρούς οικισμούς, ενισχύοντας το διαθέσιμο εισόδημά τους και δίνοντάς τους κίνητρο να παραμείνουν στον τόπο τους.
