Σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες δοκιμάζονται σκληρά και το φάσμα μιας γενικευμένης σύρραξης επανέρχεται στο προσκήνιο, οι εκδόσεις Τόπος παρουσιάζουν έναν επίκαιρο συλλογικό τόμο με τίτλο «ΠΡΟΣ ΤΟΝ Γ΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ; Πολεμική οικονομία, ΗΠΑ, ΕΕ, Κίνα». Το βιβλίο, υπό την επιμέλεια του καθηγητή Δημήτρη Καλτσώνη, ο οποίος υπογράφει και ένα από τα τέσσερα κεφάλαια, επιχειρεί να αναλύσει τις βαθύτερες αιτίες της σύγχρονης πολεμικής έξαρσης και να ανιχνεύσει διεξόδους από το τρέχον αδιέξοδο.
Σύμφωνα με τον κ. Καλτσώνη, ο οποίος μίλησε στην ΕΡΤ Βόλου, η κλιμάκωση των συγκρούσεων δεν είναι τυχαία αλλά εδράζεται σε βαθιές οικονομικές αντιθέσεις, καθώς σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «η πορεία προς την κλιμάκωση των πολέμων μπορεί να μοιάζει αναπόφευκτη, γιατί οι ίδιες οι οικονομικές αντιθέσεις και η οικονομική κρίση είναι το έδαφος πάνω στο οποίο όλα αυτά εδράζονται και πολλαπλασιάζονται». Ο επιμελητής υπογραμμίζει τον οργανικό δεσμό μεταξύ οικονομικής κρίσης και πολέμου, φέροντας ως ιστορικό παράδειγμα τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως απότοκο της κρίσης του 1929, ενώ επισημαίνει ότι το ερωτηματικό στον τίτλο του βιβλίου στις μέρες μας δυστυχώς «τείνει να φύγει».
Στον τόμο περιλαμβάνονται συμβολές από τον Νίκο Στραβελάκη, ο οποίος καταδεικνύει πώς ο πόλεμος λειτουργεί ως «αποφασιστικός, ουσιαστικός μοχλός για την ανάκαμψη της κερδοφορίας των επιχειρήσεων», και τον Λεωνίδα Βατικιώτη, που αναλύει τη στροφή της Ευρώπης προς την πολεμική οικονομία. Ο κ. Καλτσώνης προειδοποιεί ότι το κόστος αυτών των επιλογών μετακυλίεται άμεσα στην κοινωνία, δηλώνοντας ότι «οι εξοπλισμοί θα πληρωθούν από αυτούς που πληρώνουν συνήθως, δηλαδή από τον μέσο εργαζόμενο» και συμπληρώνει πως «η πραγματικότητα του πολέμου βρίσκεται στα σπίτια μας και στην καθημερινότητά μας ήδη».
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτελεί ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας, με τον κ. Καλτσώνη να υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων να «ανακτήσουν τη χαμένη τους οικονομική επιρροή και κυρίως να σφίξουν την Κίνα οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά». Παράλληλα, συνδέει την εξωτερική επιθετικότητα με την εσωτερική καταστολή, τονίζοντας ότι «συνήθως για να διεξάγει μια κυβέρνηση έναν άδικο πόλεμο, χρειάζεται να συρρικνώσει ή και να εξαλείψει τη δημοκρατία στο εσωτερικό», καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως «ο αυταρχισμός με τον άδικο πόλεμο πάνε μαζί».
Παρά τη δυσοίωνη εικόνα, ο επιμελητής τονίζει ότι η πορεία δεν είναι αναπόδραστη και η ελπίδα εναποτίθεται στη δράση των λαών, καθώς «σήμερα οι κίνδυνοι είναι πολύ μεγαλύτεροι, έχουμε κίνδυνο αφανισμού της ανθρωπότητας» και υπογραμμίζει πως «κάθε εχέφρων άνθρωπος πρέπει να βάλει το λιθαράκι του για να σταματήσει αυτή η πορεία προς τον όλεθρο».
Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, στις 19:00, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 3ος όροφος). Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο ομότιμος καθηγητής Νίκος Θεοχαράκης, ο δημοσιογράφος Γιώργος Τσιάρας, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Φιλίππα Χατζησταύρου και οι συγγραφείς του τόμου, ενώ τη συζήτηση θα συντονίσει ο δημοσιογράφος Πάρις Καρβουνόπουλος.
www.ertnews.gr
