Αν προστεθούν στους μόνιμους κατοίκους και οι εποχικοί επισκέπτες, αρκετά ελληνικά νησιά εμφανίζουνπληθυσμιακή πίεση μεγαλύτερη ακόμη και από την Αττική. Η Σαντορίνη φτάνει τα 1.164 άτομα και κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ η Σαλαμίνα ξεπερνά τα 1.100, κυρίως λόγω της εκτεταμένης παραθεριστικής κατοικίας. Ακολουθούν η Μύκονος, η Σκιάθος, η Αίγινα, οι Σπέτσες και ο Πόρος, με ιδιαίτερα υψηλές πυκνότητες σε σχέση με την έκταση και τις δυνατότητες των τοπικών υποδομών.
Τα στοιχεία προέρχονται από τη νέα μελέτη του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού Αιγαίου του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με επικεφαλής τον Γιάννη Σπιλάνη, ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διευθυντή του Παρατηρητηρίου. Η έρευνα εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον τουρισμό, τη δόμηση, τον μόνιμο πληθυσμό και τη φέρουσα ικανότητα των νησιωτικών περιοχών, αποτυπώνοντας την αυξανόμενη πίεση που δέχονται πολλοί προορισμοί, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο.
Όταν ο τουρισμός ξεπερνά τα όρια των νησιών
Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στον δείκτη τουριστικής πυκνότητας, δηλαδή στον αριθμό κλινών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ο οποίος αποτυπώνει την επιβάρυνση που προκαλεί ο τουρισμός στις υποδομές, στους φυσικούς πόρους και στο περιβάλλον.
Στο βασικό σενάριο της μελέτης, όπου συνυπολογίζονται οι ξενοδοχειακές μονάδες και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb, η Θήρα καταγράφει 863,4 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, η Μύκονος 611,4 και η Σκιάθος 381,5. Ακολουθούν το Κουφονήσι με 278,4, οι Παξοί με 245,9, η Κως με 232,5 και ο Πόρος με 217,8 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Συνολικά, επτά νησιά ξεπερνούν τις 200 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ ακόμη 14 κινούνται πάνω από το όριο των 100 κλινών, το οποίο σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος θεωρείται ένδειξη αυξημένης τουριστικής πίεσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση της Ρόδου, η οποία συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό τουριστικών κλινών σε απόλυτα μεγέθη, με 182.629 κλίνες. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης έκτασης του νησιού, η πυκνότητα διαμορφώνεται στις 100,6 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, σημαντικά χαμηλότερα από άλλους μικρότερους νησιωτικούς προορισμούς.
Ισχυρή πίεση και στον Αργοσαρωνικό
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο επιβαρυμένη στο διευρυμένο σενάριο της μελέτης, όπου προσμετρώνται και οι παραθεριστικές ή κενές κατοικίες που χρησιμοποιούνται εποχικά. Σε αυτή την περίπτωση, συνολικά 21 νησιά ξεπερνούν τις 200 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Η Θήρα φτάνει τις 964 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, η Σαλαμίνα τις 712 και η Μύκονος τις 634,3. Υψηλές πυκνότητες εμφανίζουν επίσης η Σκιάθος με 477,2, η Αίγινα με 418,3, ο Πόρος με 409,8 και οι Σπέτσες με 404,4 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι ισχυρές πιέσεις δεν καταγράφονται μόνο στις Κυκλάδες αλλά και στον Αργοσαρωνικό, όπου η εκτεταμένη παραθεριστική κατοικία αυξάνει σημαντικά τη συνολική επιβάρυνση των περιοχών.
Περιορισμένες υποδομές και αυξημένες ανάγκες
Όταν στον δείκτη προστεθεί και ο μόνιμος πληθυσμός, η συνολική εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική. Η Θήρα φτάνει τα 1.164,4 άτομα και κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ ακολουθούν η Σαλαμίνα, η Μύκονος, η Σκιάθος, η Αίγινα, οι Σπέτσες και ο Πόρος.
Η μελέτη επισημαίνει ότι πολλά νησιά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση που δημιουργείται τους θερινούς μήνες. Οι ανάγκες σε ύδρευση, ηλεκτρική ενέργεια, διαχείριση απορριμμάτων και μεταφορές αυξάνονται σημαντικά, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι υφιστάμενες υποδομές δεν επαρκούν για να καλύψουν τον αυξημένο πληθυσμό.
Παράλληλα, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει περιορίσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους, οδηγώντας σε μεγάλη αύξηση των ενοικίων και του κόστους ζωής. Σε προορισμούς όπως η Σαντορίνη και η Μύκονος, το στεγαστικό πρόβλημα εξελίσσεται πλέον σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τις τοπικές κοινωνίες.
Μόνο έντεκα νησιά αύξησαν τον πληθυσμό τους
Η ίδια έκθεση επισημαίνει ότι μόνο έντεκα νησιά κατέγραψαν πληθυσμιακή αύξηση την τελευταία δεκαετία. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Ρόδος και η Πάρος, όπου η τουριστική ανάπτυξη συνέβαλε στη διατήρηση ή και στην αύξηση του πληθυσμού.
Αντίθετα, άλλοι τουριστικοί προορισμοί όπως η Κέρκυρα και η Θάσος παρουσίασαν σημαντική μείωση πληθυσμού, παρά τη μεγάλη τουριστική δραστηριότητα που καταγράφουν κάθε χρόνο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η ανάπτυξη του τουρισμού δεν οδηγεί απαραίτητα σε ισόρροπη κοινωνική και δημογραφική ανάπτυξη.
Τουριστική ανάπτυξη χωρίς ισορροπία
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι ο τουρισμός ενισχύει σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα των νησιωτικών περιοχών, ωστόσο δεν διασφαλίζει από μόνος του τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται καλύτερος χωροταξικός σχεδιασμός, ενίσχυση των υποδομών και αποτελεσματικότερη διαχείριση των τουριστικών ροών, ώστε να προστατευθεί η ποιότητα ζωής των κατοίκων και η βιωσιμότητα των ίδιων των προορισμών τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: newmoney.gr
