Πώς Ιράν και Ισραήλ έφεραν τον Τραμπ στο χείλος μιας νέας πολεμικής εμπλοκής

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, oι τελευταίες 24 ώρες ανέδειξαν με τον πιο έντονο τρόπο τον κίνδυνο οιΗνωμένες Πολιτείες να βρεθούν ξανά βαθιά εμπλεκόμενες σε μια μεγάλη πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή. Παρά τη σαφή επιθυμία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποφύγει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση, οι εξελίξεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν οδήγησαν την κατάσταση σε οριακό σημείο.

Ο Τραμπ επιχείρησε να απομακρύνει τις δύο πλευρές από το χείλος της σύγκρουσης, ωστόσο δεν είναι σαφές για πόσο μπορεί να διατηρηθεί αυτή η εύθραυστη ισορροπία. Εκατό ημέρες μετά την έναρξη της έντασης, δεν έχει επιτευχθεί καμία σταθερή συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Το διπλωματικό αδιέξοδο του Λευκού Οίκου

Ο Αμερικανός πρόεδρος βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα σύνθετο δίλημμα. Από τη μία πλευρά αναγνώριζε ότι μια απάντηση του Ισραήλ σε ιρανική επίθεση θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτη, ιδιαίτερα από τον στενό του σύμμαχο Μπενιαμίν Νετανιάχου. Από την άλλη, φοβόταν ότι η αλυσιδωτή αντίδραση θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο πόλεμο.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Axios, ο Τραμπ αποκάλυψε ότι είχε προειδοποιήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό πως, σε περίπτωση νέας κλιμάκωσης με το Ιράν, το Ισραήλ ενδέχεται να βρεθεί να πολεμά χωρίς την αμερικανική στήριξη.

Τα πρώτα πλήγματα

Η ένταση ξεκίνησε να κλιμακώνεται το πρωί της Κυριακής, όταν ισραηλινές δυνάμεις έπληξαν στόχο της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ισραήλ είχε ενημερώσει την CENTCOM πριν την επιχείρηση, όχι όμως τον Λευκό Οίκο, γεγονός που προκάλεσε δυσαρέσκεια στην Ουάσινγκτον.

Λίγο αργότερα, το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους προς το Ισραήλ, υλοποιώντας προηγούμενες προειδοποιήσεις του. Η εξέλιξη αυτή αιφνιδίασε μερίδα της ισραηλινής στρατιωτικής ηγεσίας, η οποία θεωρούσε ότι η ιρανική απειλή δεν θα υλοποιούνταν άμεσα.

Έντονες διαφωνίες

Καθώς η κατάσταση επιδεινωνόταν, ο Τραμπ επικοινώνησε με τον Νετανιάχου ζητώντας αυτοσυγκράτηση. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η συζήτηση ήταν πιο ήρεμη σε σχέση με προηγούμενες, αν και δεν οδήγησε σε οριστική συμφωνία.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η μη απάντηση θα εξέθετε το Ισραήλ και θα ενίσχυε τη θέση του Ιράν στην περιοχή. Από την πλευρά του, ο Τραμπ επέμεινε ότι μια διπλωματική λύση θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες, καθιστώντας τις στρατιωτικές ενέργειες περιττές.

Η συνομιλία ολοκληρώθηκε χωρίς σαφή απόφαση, με τις δύο πλευρές να αποκομίζουν διαφορετικές εντυπώσεις για το αποτέλεσμά της.

Επικίνδυνη κλιμάκωση

Παρά τις συνομιλίες, το Ισραήλ προχώρησε σε νέες επιθέσεις, πλήττοντας κρίσιμες υποδομές σε ιρανικές πετροχημικές εγκαταστάσεις και στόχους στην Τεχεράνη. Η απάντηση του Ιράν ήταν άμεση, με νέο κύμα πυραυλικών επιθέσεων προς το Τελ Αβίβ.

Ακολούθησαν διαδοχικοί γύροι επιθέσεων και αντεπιθέσεων, οι οποίοι έφεραν την περιοχή ένα βήμα πριν από γενικευμένη σύρραξη. Παρότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν συμμετείχαν στις επιθέσεις, συνέδραμαν στην αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων.

Παρεμβάσεις τρίτων χωρών

Σύμφωνα με τον Τραμπ, αρκετές χώρες της περιοχής επικοινώνησαν με την Ουάσινγκτον ζητώντας παρέμβαση προς το Ισραήλ για αποκλιμάκωση. Παράλληλα, υπήρξαν ενδείξεις ότι και η ιρανική πλευρά εξέφρασε προθυμία για παύση πυρός, υπό την προϋπόθεση αντίστοιχης ισραηλινής κίνησης.

Παρά την προσωρινή κατάπαυση πυρός, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής. Το Ισραήλ εμφανίζεται έτοιμο για περαιτέρω στρατιωτικές κινήσεις, ενώ το Ιράν διαμηνύει ότι δεν θα μείνουν αναπάντητες νέες επιθέσεις.

Η σύγκρουση φαίνεται να έχει εισέλθει σε μια φάση όπου κάθε κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιχειρούν να διατηρήσουν ρόλο διαμεσολαβητή χωρίς να εμπλακούν άμεσα.

Αποκλίνουσες στρατηγικές

Αναλυτές και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι τελευταίες εξελίξεις αναδεικνύουν την αυξανόμενη απόκλιση στρατηγικών συμφερόντων μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ. Την ώρα που η Ουάσινγκτον επιδιώκει αποκλιμάκωση, το Τελ Αβίβ θεωρεί αναγκαία τη στρατιωτική πίεση, ενώ το Ιράν επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση μέσω επίδειξης ισχύος.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον υψηλής αστάθειας, όπου η διπλωματία και η στρατιωτική δράση εξελίσσονται παράλληλα, χωρίς σαφές σημείο ισορροπίας.

Πηγή: Axios